آوار پلاسکو بر چند پارگی مدیریت بحران کشور
- رسانه ها
- 11 بهمن 1395 - 11:36
به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، آوار پلاسکو بر چند پارگی مدیریت بحران کشورآوار شدن پلاسکو نشان داد که مدیریت بحران و مدیریت یکپارچه برای قبل، حین حادثه و بعد از آن در کشور ما وجود ندارد و نبود انسجام در بخشهای بالایی و میانی مدیریت کشور در طول سالیان گذشته سبب شده است تا خلأ بر روی هم انباشته شود و با کوچکترین بیدقتی، فاجعهای مرگبار به بار آید. پازل مدیریت بحران در کشور ما همواره ناقص بوده بر همین اساس به دلیل وجود نواقص بسیار، خسارتهای جانی و مالی زیاد بر جا میماند. پلاسکو هشداری بود برای بیبرنامگی مدیریتی در کشور، چراکه با وجود فرسودگی ساختمانها و سازهها، نبود نظارت سیستمی بر فعالیتهای کاری نیز در کشور سبب شده است تا بسیاری از نقاط پایتخت و کلانشهرها آبستن حوادث بسیار باشند. آتشسوزی خیابان جمهوری و حالا آوار شدن ساختمان پلاسکو نشان داد که این شهر 13 میلیونی هر لحظه در دل خود حادثهای را پنهان کرده است و اگر بیتوجهیها ادامه یابد به گفته کارشناسان دستکم در تهران با وقوع زلزله بالای شش ریشتر 6 میلیون نفر کشته و آوار خواهند شد.
متأسفانه هر دولتی سر کار میآید مسائل، مشکلات و معضلات شهری را به دست بعدی میسپارد و این امر نشان میدهد که اینگونه مسائل فقط در دولتها دست به دست میشود. فرافکنی و شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیتها در بخش بحرانی نمونهای از کمکاری و ناکارآمدیهای بخشها و دستگاههای دولتی است.
نبود ساختار منسجم و پویای مدیریت بحران در کشور
بهرغم حادثهخیز بودن و در معرض تهدید بودن بخشهای زیادی از کشور نشان میدهد که بسیاری از مسئولان که دم از مدیریت بحران میزنند قصد فرار رو به جلو دارند. تا زمانی که این نوع نگاه در کشور حاکم باشد نباید انتظار داشت که از میزان خسارتهای جانی و مالی حوادث کاسته شود.
براین اساس باید دید بخشهای مختلف در این حادثه چقدر از مسئولیتها را بر گردن میگیرند و آیا باز هم میخواهند وظایف و مسئولیتهای خود را به زمین دیگری پاسکاری کنند یا اینکه این حادثه قرار است درس عبرتی برای کمکاریها و ناکارآمدیها باشد؟
پلاسکو اولین و آخرین حادثه نیست
ریزش ساختمان 50 ساله پلاسکو نشان داد که سالهاست فرسودگی و ناایمن بودن سازهها در کشور بر روی هم انباشته شده است و مسئولان فقط نظارهگر این کمکاری هستند. حالا حادثه پلاسکو به عنوان یک حادثه ملی نه تنها در کشور و بلکه بازتاب خبری آن در جهان سبب شده است تا جهانیان نیز در بحث مدیریت بحران و چگونگی مقابله با آن، چشم به فعالیتهای کشور بدوزند. توجه صرف به ارزش افزوده در ساخت و ساز و رعایت نکردن استانداردها از یک سو و نبود نظارتهای سیستمی بر عملکرد بخشهای مختلف متولی در امر ساخت و ساز و فعالیت در کشور از سوی دیگر عاملی است که کشور را در رأس جدول حادثهخیز بودن کشورها قرار داده است. بر این اساس لازم است با موشکافی دقیق، برای جلوگیری از حوادث احتمالی بعدی گامهای بلند و استوار برداشته شود تا از میزان خسارتهای جانی و مالی کاسته شود.
اصلاح سریع قوانین
در بسیاری از موارد در بازخوانی حادثه پلاسکو مشخص شد که قانون نیاز به اصلاح سریع و شفاف شدن وظایف دارد هرچند در بعد اولویت نیز اجرای قوانین فعلی به صورت ناقص و بدون برنامه نظارتی انجام میشود.
با این حال لازم است با یک برنامه منسجم و دقیق حوادث بزرگ دهههای اخیر بازخوانی شود و صاحبنظران در کوتاهترین زمان ممکن نسبت به رفع خلأ و نواقص اقدام لازم را به عمل آورند که در این زمینه لازم است همه بخشهای درگیر به وظایف خود آشنا شوند و بر اجرای آن مصمم گردند.
400 نقطه حادثهخیز در پایتخت
حریق و ریزش ساختمان پلاسکو نشان داد که مسئولان آمادگی لازم برای مدیریت بحران را ندارند زیرا همین ریزش ساختمان بحرانی را در کشور به وجود آورد که پس از گذشت چند روز از این حادثه هنوز مشکلات بسیاری در نوع امدادرسانی و آواربرداری وجود دارد. در این زمینه امیر خجسته عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور، در خصوص ضرورت پیشگیری از خسارتهای ناشی از وقوع زلزله احتمالی در تهران، میگوید: درحال حاضر قریب به 400 نقطه حادثهخیز در تهران وجود دارد، ضمن اینکه 4 گسل موجود درتهران اگر فعال شوند به طور حتم اتفاقات هولناکی رخ خواهد داد که طبق پیشبینیهای صورت گرفته بین 800 هزار تا یک میلیون نفر درهمان دقایق اولیه جان خود را از دست میدهند.
نماینده مردم همدان، فامنین و قهاوند در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه با وقوع زلزله در تهران قریب به 6 میلیون نفر دچارآسیبدیدگی و بیخانمانی میشوند، میافزاید: متأسفانه پس از زلزله تهران شرایط ناگواری در شهر حکمفرما میشود که قابل توصیف نیست، بنابراین با توجه به اینکه زلزله هولناکی در کمین تهران قرار دارد باید برای جلوگیری از افزایش خسارتها راهکار اساسی اتخاذ شود. وی با بیان اینکه ریزش ساختمان پلاسکو و زلزله اخیر منطقه آبسرد هشداری برای پایتخت است، تصریح کرد: در حال حاضر مسئولان باید در خصوص اقدامات خود در جهت کاهش خسارتهای احتمالی در صورت وقوع زلزله پاسخگو باشند، آیا بودجههایی که طی 36 سال گذشته برای مدیریت بحران پیشبینی شد در دسترس سازمانها و دستگاههای مربوطه قرار گرفته است، به طور حتم مسئولان باید در این زمینه به مردم پاسخ دهند که اعتبارات کجا و چگونه هزینه شده است؛ بنابراین با توجه به وجود نزدیک به 36 بلای غیرمترقبه در کشور باید برای جلوگیری از افزایش تهدیدات احتمالی راهکاری در نظر گرفت، هرچند که در هیچ مقطعی مسئولان پاسخگو نبودند. این نماینده مردم در مجلس دهم با بیان اینکه مسئولان باید در جهت ایجاد مدیریت واحد بحران عزم خود را جزم کنند، تأکید میکند: وجود تشکیلات مختلف آسیب جدی برای مردم است و بارها درمجلس گذشته مطرح شد که چرا بودجه مربوط به مدیریت بحران در دست نهاد ریاست جمهوری است، ضمن اینکه باید تیمهای آموزشدیده علمی برای بحرانهای احتمالی فعال شوند زیرا به این شکل نمیتوان با بحران مبارزه کرد.
عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از توجهات مقطعی مسئولان به حوادثی مانند پلاسکو، افزود: درحال حاضر اولویت اول کشور رسیدگی به مدیریت بحران و ایجاد یک مدیریت قدرتمند واحد با بودجه کافی است اما متأسفانه هیچ گاه به موارد این چنینی توجه نمیشود مگر پس از وقوع بحرانهای طبیعی و غیرطبیعی که هیچ فایدهای ندارد.
ناایمن بودن اکثر کارگاههای تولیدی در تهران
عضو هیئت رئیسه شورای اسلامی شهر تهران معتقد است مشکل ما ایستگاه پلاسکو نیست، ایستگاههای بعدی پرخطرتر است. باید قانون اصلاح شود و وزارت کار به وظیفه خود عمل کند. محسن پیرهادی با اشاره به حادثه پلاسکو میگوید: براساس مستندات حقوقی شهرداری فقط وظیفه اخطار داشته است، الان مطالبی از سوی دولتیها مطرح میشود که فرافکنی است و باید به مردم واقعیتها را بگوییم.
وی با بیان اینکه باید موضوع پلاسکو از ابعاد مردم، مالک، دولت و شهرداری بررسی شود، میگوید باید وظایف تمامی نهادها به درستی مشخص شود البته وظیفه شهرداری در قانون به صراحت نیامده است. عضو هیئت رئیسه شورای اسلامی شهر تهران میگوید اگر قانون صفر تا 100 ایمنی کار را به آتشنشانی میسپرد در آن صورت آتشنشانی میتوانست بعد از اخطار عملکرد اجرایی هم داشته باشد. به گفته پیرهادی، این موضوع نیاز به قانون دارد و ابهاماتی در بند 14 ماده 55 وجود دارد و باید این ابهامات برطرف شود.
وی با اشاره به اینکه ساختمان پلاسکو یک واحد تجاری- تولیدی بوده است، میافزاید: وزارت کاریها اشتباه میکنند و میگویند واحد پلاسکو تجاری بوده و ربطی به وزارت کار ندارد اما طبق قانون هرجا که چند نفر کار کنند و حالت کارگاهی داشته باشد زیر نظر وزارت کار است و تأکید میکنیم که پلاسکو واحد تولیدی و تجاری بوده است.
پیرهادی با بیان اینکه اکثر کارگاههای تولیدی ناایمن هستند، تأکید کرد سیستم گرمایشی در این کارگاهها عبارتند از یک منقل که روی آن یک آجر گذاشتهاند و خودشان را گرم میکنند و تماماً سیستم گرمایشی غیراستاندارد است.
مقاومسازی مدیریت یکپارچه میخواهد
محمدرضا نجفی عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در واکنش به آتشسوزی و ریزش ساختمان پلاسکو با یادآوری سایر نقاط بحرانخیز در تهران، تأکید میکند: پایتخت نقاط آسیبخیز بسیاری به خصوص در حوزه بافتهای فرسوده دارد، متأسفانه ساختمانهای ناایمن و غیرمطمئن در سطح شهر وجود دارد که کانونهای خسارتآفرینی برای کشور خواهند بود.
نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه هزینههای مستقیم و غیرمستقیم فراوانی از ناحیه بافتهای فرسوده و ساختمانهای ناایمن متوجه شهر تهران است، میگوید: این موضوع علاوه بر خسارت به شهروندان میتواند جایگاه کشور را در افکار عمومی دنیا تضعیف کند.
وی در توضیح اقداماتی که میتوان برای مدیریت کانونهای بحرانخیز به کار گرفت، میگوید: منابع و سرمایههای ملی که در اختیار سایر دستگاهها چون شهرداریها است باید صرفاً در محلی که متوجه شهروندان و ذینفعان منابع است هزینه شود و سرمایهها و منابع ملی شهر تهران نباید در اموری که غیر حقوق شهروندان تهرانی است مصرف شود، در واقع مصارف باید بر اساس اولویتها باشد.
نجفی معتقد است: کانونهای بحرانخیز دیگر کشور نیز مباحثی چون آلودگی هوا، ترافیک، مدیریت شهری است که هر کدام روزانه بخش مهمی از سرمایههای ملی و شهروندان را مستهلک میکند، در واقع همه این مسائل نیازمند برنامه جامع در تعامل با دستگاههای مختلف است تا کانونهای بحرانخیز کاهش یابد. وی با تأکید بر اینکه طرح جامع برای مسائل مذکور باید تهیه شود، میگوید: برنامه پنج ساله میتواند حداکثر 50 درصد از آسیبها و نقاط آسیبخیز را مدیریت کرده و کاهش دهد، از این رو مشارکت دستگاههای ذیربط به خصوص شهرداری تهران و وزارت راه و شهرسازی در موضوع ساختمانها و شهرسازی ضروری است.
مراکز درمانی، بازوی اصلی مدیریت بحران در کشور
بسیاری از بیمارستانها در کشور به ویژه در شهرهای بزرگ از فرسودگی زیادی رنج میبرد که این میتواند زنگ خطری جدی در حوزه سلامت محسوب شود، درحالی که بارها این هشدارها داده شده اما کمتر تلاشی برای مقاومسازی این مراکز درمانی صورت میگیرد. در این زمینه همایون هاشمی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با ابراز تأسف نسبت به بروز حادثه پلاسکو، افزود: باید از این فاجعه درس گرفت و نگاهی به ساختمانهای فرسوده و ناایمن در شهرها به ویژه کلانشهرها انداخت چراکه امروزه بسیاری از ساختمانها در کشور امنیت کافی ندارند. این نماینده مردم در مجلس دهم، میگوید: از سویی دیگر نباید از این نکته غافل شد که بیمارستانها به خودی خود جزو مراکز خاص و بازوی مدیریت بحران هستند و در زمان وقوع هر حادثهای آمادهباش نیروهای پزشکی و پرستاری در مراکز درمانی میتواند کمک ویژهای به مدیریت در آن حادثه کند. با وجود چنین اهمیتی، بازهم بسیاری از ساختمانهای بیمارستانها که از گذشته ساخته شده بیش از 30 سال عمر دارند که تجدیدنظر و بررسی کارشناسی مهندسان برای مقاومسازی این مراکز را میطلبد. هدف آن نیست که ساختمانهای ناایمن حتماً تخریب شود بلکه باید متخصصان ساختمان ارزیابی دقیقی انجام دهند تا در صورت ضرورت، این ساختمانها بهسازی شوند چراکه در همه کشورها نیز وضع این چنینی وجود دارد به گونهای که با انجام آزمایشهای تخصصی میزان مقاومت ساختمانها را بررسی و براساس آن چگونگی مقاومسازی آن را عملیاتی میکنند.
شهرداری ضمانت اجرایی ندارد
عضو شورای اسلامی شهر تهران تأکید کرد که شهرداری ضمانت اجرایی ندارد و باید خلأهای قانونی برطرف شود.
محمدمهدی تندگویان با اعلام اینکه اصالتاً مشکل شهرداری در اخطار به ساختمانهای ناایمن، بحث ضمانت اجرایی عملکرد است، میگوید: بخشی از موضوع به همکاری و همیاری قوه قضائیه با شهرداری برمیگردد، چراکه اگر ما میخواهیم شهر را درست کنیم باید قوه قضائیه به صورت کامل در کنار مدیریت شهری باشد و حتی اگر خلأ قانونی یا خلأ شرعی وجود دارد باید این مسئله برای قضات حل شود. این عضو شورای اسلامی شهر تهران معتقد است: در بسیاری از پروندههایی که در کمیسیون ماده 100 و کمیسیون ماده 7 داریم موضوعات به گونهای است که چون شرع ما برای مالک و مالکین خیلی حق و حقوق قائل است روند قضایی به آن سو است و این در حالی است که نمیتوان قاضی را زیر سؤال برد که که چرا با مالک همکاری میکند. تندگویان میافزاید: این موضوع باید در قوه قضائیه حل شود چراکه اگر این مسئله به همین نحو بماند برای پیگیری 10 ساختمان دیگر هم که مشکلات شبیه پلاسکو را دارد به جایی نخواهیم رسید.
منبع: جوان
انتهای پیام/