«معجزه آبخیزداری» | راه­‌حل جلوگیری از سیل در تهران: دره­‌رودها را دریابید


معاون سابق آموزش تحقیقات جهادسازندگی­ معتقد است از عوامل سیل تهران، دخل و تصرف شدید در دره‌رودهاست، این در حالی است که می­‌توان سیلاب را به‌سمت دره­‌رودها هدایت کرد و در مصارف مختلف مورد استفاده قرار داد.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، محمدتقی­‌امانپور جزو مؤسسان جهادسازندگی است. وی تنها مسئول آموزش و تحقیقات این وزارتخانه در 14 سال حیات آن بود. موضوع آبخیزداری در کشور را به‌گواهی دوست و دشمن او زنده کرد و حیات بخشید. وی پس از انحلال جهادسازندگی، ریاست مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی­ شهری شهرداری تهران را به‌عهده گرفت.

دربارۀ او بیشتر بخوانید

امانپور راه­‌حل مقابله با سیل احتمالی شهر تهران را اجرای «مدل آبخیزداری شهری تهران» بیان می­‌کند. در اینجا به روایت وی از اهمیت و ضرورت اجرای این طرح می­‌پردازیم:

راه مقابله با سیلاب تهران، اجرای مدل آبخیزداری شهری تهران است. این طرح در زمانی که بنده مسئولیت مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری تهران را به‌عهده داشتم، طراحی شد و زمینۀ اجرای آن فراهم است، ولی متأسفانه مدیران شهری گوش‌شان با این واژه­‌ها آشنا نیست. آبخیزداری شهری امکان مدیریت بهینۀ تهران را که 700 هزار هکتار مساحت دارد، فراهم می­‌کند.

در طرح آبخیزداری شهری تهران، توجه به دره­‌رودها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است؛ عدم توجه به آبخیزداری شهری باعث می‌شود تأسیسات فراوانی مثل جاده، سکونت‌گاه، اتوبان و غیره در دره­‌رودهای تهران ایجاد شود و سیل همه این تأسیسات را نابود کند و خسارات جانی و مالی زیادی را به‌جای بگذارد، این در حالی است که می­‌توان آب ناشی از سیل را در این دره­‌رودها هدایت کرد و برای مصارف مختلف مثل آبیاری فضای سبز و تغذیۀ سفره­‌های زیرزمینی از آن استفاده کرد و این چیزی است که مطابق و سازگار با طبیعت است، در این صورت دیگر نیازی نیست برای آبیاری فضای سبز از چاه­‌های عمیقی که به محیط زیست ضرر می­‌رساند و باعث نشست زمین می­‌شود، استفاده کرد و استفاده از چاه­‌های عمیق را به حداقل رساند؛ زیرا استفاده از چاه عمیق برای آبیاری نوعی بهره‌برداری ناپایدار از منابع است.

در زمینۀ امکان سیل در تهران بیشتر بخوانید

در زمان حاضر نزولات شهر تهران حدود 120 تا 250 میلیون مترمکعب در سال است، ولی متأسفانه به‌جای اینکه از این میزان نزولات به‌صورت پایدار استفاده شود و با هدایت آن به دره­‌رودها به مصارف مختلف برسد، با احداث کانال این آب­ها دفع و تلف می­‌شود. ما متأسفانه آمدیم آسفالت، بتون و سیمان کردیم و امکان نفوذ آب باران را در تهران از بین بردیم.

از مزایا و آثار آبخیزداری شهری آن است که  باعث کاهش مصرف آب می­‌شود. آبخیزداری شهری از درون خانه انجام می­‌شود. نزولات آسمانی را که بر پشت‌بام می­‌ریزد می­‌توان به درون یک مخزن یا بشکه هدایت کرد و برای مصارف مختلف مورد استفاده قرار داد یا اینکه در زیرزمین منبع سیمانی درست کنیم و آب­ها را به آنجا هدایت کنیم و در مواقع ضروری برای مصارفی مثل آبیاری باغچه، شست‌وشوی ماشین و غیره مورد استفاده قرار داد، همچنین آبی که به کوچه و خیابان جاری می­‌شود، می­‌تواند با جمع‌آوری، برای آبیاری پارک­‌ها مورد استفاده قرار داد یا اینکه فاضلاب منازل را تصفیه کرد و مجدداً مورد استفاده قرار داد.

در تمام دنیا از علم و دانش آبخیزداری شهری برای مدیریت شهری استفاده می­‌شود؛ از جمله این کشورها می­‌توان به استرالیا، زلاندنو و کانادا اشاره کرد، ولی در ایران با این علم و دانش با تمسخر برخورد می­‌شود و نتیجۀ این مسخره کردن، دچارشدن به بلاها و مصیبت‌هایی مثل سیل است که سالانه خسارت فراوان مالی و جانی به‌دنبال دارد.

خداوند برای هدایت آب­‌های سطحی در حوزۀ آبخیز تهران دره­‌رودها را قرار داده است، ولی بشر با دست بردن در طبیعت، آن را برای اهداف دیگری قرار داده است و همین امر باعث بلا و مصیبت و فجایع زیادی مثل سیلاب شده است.

انتهای پیام/+

واژه های کاربردی مرتبط
واژه های کاربردی مرتبط