تعطیل بدون ریزش حتی یک دانه برف

مهری جمشیدی

منطقه چهاردانگه در استان مازندران با وجود داشتن ویلاهای کوچک و بزرگ، از مناطق محرومی به شمار می‌رود که نزدیک به ۱۷۰۰ نفر از ساکنان آن با کمک‌های کمیته امداد امام خمینی (ره) روزگار می‌گذرانند.عوامل مختلفی به عنوان دلایل اصلی محروم ماندن این منطقه مطرح می‌شود که همه آنها به طور مستقیم یا غیر مستقیم با بی‌کاری و مهاجرت روستاییان به شهر در ارتباط هستند.از نشانه‌هایی که رد مهاجرت از شهر به روستا را با خود دارد، مدرسه‌های نیمه‌مخروبه چهاردانگه هستند. این روزها ۱۴ مدرسه در این منطقه در حال ویرانی هستند

شاید آخرین زنگ برخی از این مدرسه‌ها به بیش از ۸ سال پیش برسد اما در دفتر حضور و غیاب کلاس سوم و چهارم در تاریخ ۱۶ آذر ۱۳۷۳ معلم با خودکار قرمز درشت نوشته بود «تعطیل به علت ریزش برف زیاد».
در سال ۱۳۸۰ در منطقه چهاردانگه ، ۷۸ مدرسه در مقطع ابتدایی و ۳۶ مدرسه در مقطع متوسطه اول و هشت مدرسه متوسطه دوم وجود داشت که این تعداد در سال ۱۳۹۷ به ۴۴ مدرسه در مقطع ابتدایی ۱۱ مدرسه در مقطع متوسطه اول و پنج مدرسه در مقطع متوسطه دوم کاهش یافته است
با وجود تمام محرومیت‌ها، در سال تحصیلی ۹۵-۹۶ چهاردانگه رتبه دوم در استان مازندران و رتبه ۲۳ کشوری را از نظر کیفیت آموزشی به دست آورد. در این منطقه شش مدرسه شبانه روزی فعالیت می‌کنند که این رقم بیشترین سهم مدارس شبانه روزی در استان مازندران را شامل می‌شود
منطقه چهاردانگه ۱۵۳۱ دانش‌آموز دارد که ۱۳۰ نفر از دانش‌آموزان منطقه تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی هستند. روستای تلوکلا از روستاهایی‌ست که جمعیت جوان آن به شهرهای بزرگتر کوچ کرده اند
حدود ۳۲۹ نفر از نیروی خدماتی تا معلم و مدیر در بخشهای مختلف آموزش و پروش منطقه چهاردانگه مشغول به فعالیت هستند که نسبت به سال‌های قبل کاهش چشمگیری داشته است. بخشی از نیروی انسانی افراد غیربومی هستند که در رفت و آمد با مشکلاتی مواجه‌اند
مدرسه روستای حاجیکلا از مدلرس قدیم دهستان گرماب است که تا همین چتدسال پیش فعال بود. اولین مدرسه در منطقه چهاردانگه در سال ۱۳۰۴ در شهر کیاسر توسط شیخ سیف‌اله یساری تاسیس شد
با وجود مدارس متروکه، هنوز مدارسی هستند که تنها برای یک دانش‌آموز فعالیت می‌کنند. روستای سادات محله از روستاهایی‌ست که یک دانش‌اموز دارد. نمایی از روستای حاجیکلا در دهستان گرماب منطقه چهاردانگه
آنچه به بحران‌های این منطقه دامن زده است چیزی نیست جز واگذاری بی‌برنامه شرکت‌ها و کارخانه‌ها به بخش خصوصی، مدیریت نادرست منابع آب و ناکارآمدی نهادهای مسئول در مواجهه با بحران آب
زمین برخی از این مدارس موقوفی اهالی قدیمی روستا بوده است. آن زمان‌ها که زمین در مازندران ارزش امروز را نداشته و زمین‌خواری و ویلاسازی به جان زمین‌های منطقه نیفتاده بود. روستای حاجیکلا در دهستان گرماب منطقه چهاردانگه
چوپان‌ها بعد از برگشت از کوه گوسفندان خود را در حیاط مدرسه رها می‌کنند. محدودیت‌های منابع طبیعی که دامداری را برای روستاییان محدود کرده و نبود جایگزین برای اشتغال روستاییان از دلایل محرومیت این مناطق است
این مدرسه برای مدت کوتاهی به خانه بهداشت تبدیل شده بود که به دلیل کوچ ساکنین روستای کارنام از دهستان گرماب این تغییر کاربری هم کارآمد نبود و درنهایت با کلاس‌های خالی و تزیینات آخرین جشن‌های مدرسه رها شد
روستای کارنام از دهستان گرماب از توابع بخش چهاردانگه. تغییر کاربری مدارس هم را‌ه حلی برای نجات ساختمان‌های مدارس نشد
شاید کسی حتی تصورش را هم نکند که در استانی که هجوم گردشگران داخلی، ویلاسازان و زمین‌خواران آن را تبدیل به حیاط‌پشتی ثروتمندان تهرانی کرده است، بتواند سراغ از مناطقی گرفت که به عنوان منطقه محروم شناخته می‌شوند. مدرسه دولتی ششک در روستای ششک
در انتهایی ترین نقطه روستای مزده از دهستان گرماب مدرسه‌ای بود که دو مقطع ابتدایی و راهنمایی را پوشش می‌داد
امروز منطقه چهاردانگه آموزش و پرورش فعال ندارد. این در حالی‌ست که سال ۱۳۵۲ آموزش و پرورش به صورت نمایندگی و از سال ۱۳۶۱ به صورت مستقل فعال بود..
سال ۱۳۴۱ سال تاسیس دبستان نوکنده بوده، مدرسه‌ای که سال‌های بعد گسترش یافت
سال تحصیلی ۷۴-۷۵ و لیست کتابهای موجود در کتاب‌خانه روستای نوکنده از دهستان گرماب بخش چهاردانگه
دبستان و راهنمایی روستای نوکنده. بسیاری از تجهیزات در این مدارس به مرور فرسوده و بی‌مصرف می‌شوند و مدارس تبدیل به انباری شده است
با وجود مدارس متروک هنوز چهاردانگه بیشترین سهم مدارس شبانه‌روزی در استان مازندران را دارد. ۶ مدرسه شبانه روزی به صورت فعال در منطقه چهاردانگه مشغول به فعالیت هستند
۱۵۳۱ دانش‌آموز در منطقه چهاردانگه مشغول به تحصیل هستند که در برخی از روستاها با دو و یا سه دانش‌آموز اداره می‌شود
به گفته اهالی ممنوعیت استفاده از مراتع در دامداری و مشکلات کشاورزی و کمبود آب باعث بی‌کاری جوانان و مهاجرت روستاییان به شهرها شده است
روستای مزده از توابع دهستان گرماب در منطقه چهاردانگه دو مدرسه راهنمایی و ابتدایی مزده را داشت که امروز خالی هستند. این در حالی است که در برخی مناطق دیگر کشور، دانش آموزان روستایی در زیر کپر درس می‌خوانند
کارت‌های ورود به جلسه امتحان که به تاریخ سال ۵۸ و حتی قبل‌تر تا همین چند سال پیش در کلاس‌های مدرسه پراکنده‌اند
نیمکت‌های کلاس‌ها با همان نظم در کلاس‌ها حضور دلرند و باد و رطوبت و گذر زمان حالشان را تغییر داده است. مدرسه مزده، روستای مزده از دهستان گرماب منطقه چهاردانگه
نشانه‌های کوچ جوانان به شهرهای بزرگتر، در تنها ماندن سالمندان و رو به تخریب رفتن ساختمان‌هایی نمایان می‌شود که دیگر حضور انسانی را در خود ندارند.راهروی مدرسه تلمادره از دهستان پشتکوه. درپرترددترین ساعات روز هم به سختی شخصی برای نشان دادن مدرسه پیدا می‌شد
سال تحصیلی ۹۵-۹۶ منطقه چهاردانگه رتبه دوم استان مازندران از نظر کیفیت آموزشی داشت. بعضی از مدارس روستاها به صورت تک‌دانش‌آموزی اداره می‌شوند. روستای تلمادره از دهستان پشتکوه بخش چهاردانگه
در روستای کوات ۶ دانش آموز در مقطع متوسطه اول به تحصیل مشغولند. نمایی از روستای تلمادره در دهستان پشتکوه بخش چهاردانگه
درصد قبولی مدارس منطقه چعاردانگه در سال تحصیلی ۹۵-۹۶ به ۹۶ درصد می‌رسید که به گفته یکی از مسئولین شاید حضور کم دانش‌آموزان این مدارس را به کلاس‌های خصوصی تبدیل کرده باشد. روستای تلمادره از دهستان پشتکوه بخش چهاردانگه
مدارس خالی از دانش‌اموز به محلی برای نگهداری علوفه و کندوهای زنبورعسل تبدیل شده‌اند
مدرسه روستای سواسره در سال ۸۰ بعد از آتش‌سوزی دوباره بازسازی واحیا شد اما به گفته اهالی این مدرسه بیش از ۸ سال است که خالی از دانش‌اموز است
نمای بیرونی مدرسه سواسره از دهستان گرماب
زمین مدرسه حاجی‌کلا سال‌ها قبل به توصیه خان روستا توسط یکی از اهالی خیر روستا وقف مدرسه می‌شود و امروز این زمین موقوفی کارکرد خود را از دست داده است