تحلیل عضو ارشد موسسه بروکینگز از آینده روابط آمریکا و روسیه

خبرگزاری تسنیم : انتخاب مجدد پوتین در روسیه و اوباما در آمریکا می‌تواند، نوید آغاز مرحله‌ای جدید از روابط دو کشور را بدهد، با این حال باید دید دو طرف تا چه اندازه از خود به این امر تمایل نشان می‌دهند.

روسیه آمریکا

به گزارش خبرگزاری تسنیم ، پایگاه خبری لبنانی «العهد» در مقاله‌ای به تبیین سیاست‌های بین‌المللی جناح میانه‌رو دولت آمریکا به خصوص در قبال روابط این کشور با روسیه می‌پردازد

نویسنده این مقاله «استیو بایور»، در گذشته دیپلمات و هم اکنون رئیس کمیته نظارت بر تسلیحات مؤسسه بروکینگز بوده و یکی از مؤلفین کتاب «روش‌هایی برای کاهش سلاح‌های اتمی» است. وی در این مقاله می‌نویسد: سال گذشته روابط روسیه و آمریکا به دلیل انتظار برای به پایان رسیدن انتخابات ریاست جمهوری در هر دو کشور به حالت نیمه تعلیق درآمده ‌بود. ولی پس از پیروزی دوباره «باراک اوباما» برای مدت چهارسال دیگر به عنوان رئیس جمهوری آمریکا و پس از انتخاب دوباره «ولادیمیر پوتین» همتای روسی‌اش؛ باید دید روابط دو کشور شاهد چه تغییر و تحولاتی خواهد بود؟

 

 

در سال 2009 دولت اوباما راهبردی اتخاذ کرد که به ظاهر موفقیت‌آمیز می‌نمود. در سال 2008 روابط آمریکا و روسیه به  پایین‌ترین سطح خود از سال 1991 تنزل پیدا کرده ‌بود و قضایای گوناگون و بیشماری در دستور کار دو طرف قرار داشت که در بسیاری از آنها با یکدیگر اختلاف نظر نسبتا زیادی داشتند، ازجمله این قضایا می‌توان به نظارت بر تسلیحات استراتژیک، سامانه دفاع ضدموشکی دراروپا، پیمان ناتو، گرجستان، ایران و اصلاح قانون جکسون- وانیک (قانون تحریم تجاری شوروی سابق) اشاره کرد.

در چهارسال اخیر واشنگتن و مسکو توافقنامه تازه‌ای را با محوریت کاهش تسلیحات استراتژیک امضا کردند و همکاری‌های خود را درباره قضیه افغانستان شدت بخشیدند و همچنین برای اعمال فشارهای بیشتر بر ایران با یکدیگر متحد شدند، ازجمله این فشارها می‌توان به تحریم‌های مربوط به انرژی اتمی اشاره کرد. همچنین روسیه با همکاری با آمریکا توانست خود را به عضویت سازمان تجارت بین‌المللی در آورد.

ولی این راهبرد مناسبی برای حل تمام موارد اختلاف نبود و اختلاف نظر در برخی قضایای اساسی مانند سوریه و دموکراسی همچنان به قوت خود باقی بود. با این حال روابط آمریکا و روسیه از آنچه در سال 2008 بود، به نحوچشمگیری بهبود یافته بود.

در ماه‌های نخست ریاست جمهوری اوباما تنها سخن کارمندان کاخ سفید در جلسات و نشست‌های ویژه‌اشان بهبود روابط آمریکا با روسیه و تمرکز رئیس جمهوری بر این امر بود. این توجه اوباما به بهبود روابط با مسکو را باید در چه چیز ملاحظه کرد؟

این کارمندان می‌گویند که اوباما تلاش می‌کند، با نزدیکی به روسیه از حمایت‌های این کشور و همراهی‌هایش با سیاست‌های آمریکا در مسائل مهمی چون ایران برخوردارشود.

دیدار «باراک اوباما» و «مدودف» در آوریل سال 2009 و سپس سفر اوباما در ماه جولای همان سال به مسکو، تحولی اساسی در روابط دو کشور ایجاد کرد. نتایج این تغییر و تحولات مثبت برای اوباما ملموس بود،‌ این درحالی است که وی در مرحله اول ریاست جمهوری‌اش در گسترش روابط آمریکا و روسیه سهم مهمی داشت، چنانکه مدودف هم در طرف مقابل دست به چنین کاری زد.

اما در حال حاضر روابط آمریکا و روسیه پای به مرحله جدیدی می‌گذارد. مسائلی که هم ‌اکنون درانتظار حل و فصل هستند، از پیچیدگی بسیاری برخوردارند، زیرا مسائلی کم اهمیت‌تر پیشتر حل شده ‌بودند. از طرفی مدودف را باید فردی تاثیرگذار و کارگشا برای پوتین به شمار آورد. به همین دلیل برخی بر براین باورند، گفت‌وگوی رو در روی پوتین و اوباما بدون مدودف ممکن است به بروز اختلافات تازه بین دو طرف منجر شود. با این حال همین افراد تاکید می‌کنند که منافع ملی بیش از هرچیزی برای دو طرف آمریکایی و روسی اهمیت دارد و به نظر نمی‌رسد، نه پوتین و نه اوباما منافع و دیدگاهای شخصی را بر منافع ملی ترجیح دهند و در این ارتباط به این نکته اشاره می‌کنند که اگرچه به نظر می‌رسید، پوتین و «جورج بوش»، رئیس جمهوری وقت آمریکا یکدیگر را بهتر درک می‌کردند، ولی این درک متقابل مانع از فروکش‌ کردن میزان اختلافات و گسترش سطح روابط دو جانبه مسکو – واشنگتن از سال 2003 تا 2008 و اتهام‌زنی‌های دوطرف به همدیگر نشد.

اما واقعا چه انگیزه‌ای می‌تواند، روابط آمریکا و روسیه را به سرعت بهبود بخشد؟
ناظران به هر دو طرف پیشنهاد می‌کنند که به موضوع نظارت بر تسلیحات اتمی بیشتر توجه کنند؛ مسأله‌ای که در سال 2009 باعث توسعه و گسترش روابط دو کشور شد. توجه به این موضوع می‌تواند زمینه‌های پیشرفت و گسترش آنی روابط دو جانبه را به دنبال داشته باشد. امضای پیمان‌ «استارت – 3» درباره کاهش سلاح‌های استراتژیک بین دو طرف گام مهمی در این راه بود. ولی براساس همین پیمان همچون گذشته حداقل 5000 سلاح اتمی  در زرادخانه‌های هر دو کشورباقی ماند. پس از گذشت بیست سال از جنگ سرد داشتن این مقدار از سلاح اتمی در هیچ منطقی نمی‌گنجد.

اما این امکان وجود دارد که برای کاهش این تسلیحات اقداماتی جدی‌تر اتخاذ کرد؛ آمریکا و روسیه می‌توانند زرادخانه‌های اتمی خود را به نصف برسانند،‌ با این حال هر کدام از آنها تقریبا 10 برابر کشورهای جهان سوم سلاح اتمی در اختیار خواهند داشت.

درباره سامانه دفاع ضدموشکی نیز اگر دو کشور بتوانند به تأمین خواسته‌ها و مطالبات روسیه برای دستیابی به تعهدات و تضمین‌های قانونی دست یابند و اگر واشنگتن در راستای شفاف سازی برنامه‌هایش عمل کند، ناتو و روسیه می‌توانند درباره سیستم مشترک دفاع ضدموشکی نیز به توافق برسند.

این درحالی است که هر دو کشور باید بر سر موضوع گسترش اقدامات نظارتی بر تسلیحات اتمی و دخالت طرف سوم بر آن به رایزنی‌های خود ادامه دهند و این موضوع ممکن است در دستور کار هر دو رئیس جمهوری قرار گیرد.

چنین دستور کاری می‌تواند، تلاش بیش از پیش اوباما جهت گسترش روابط دو جانبه را به دنبال داشته‌ باشد، ولی نباید این اقدامات را خودجوش تلقی کنیم. چون شخصیتی چون باراک اوباما طبیعتا به میراث برجای مانده از روابط دو کشور که پیشینه‌ای 50 ساله دارد، نیز توجه خواهد کرد.

از هم اکنون تمام دستگاه‌های حکومتی آمریکا برنامه‌‌‌ریزی‌های لازم و پیشنهادات خود در حوزه سیاست خارجی را تهیه و تدوین کرده‌اند و بی‌شک برنامه‌ها و توصیه‌ها بیش از آن است که اوباما بتواند ظرف چهار سال زمامداری‌اش به همه آنها عمل کند.

دلایل و نشانه‌های موجود حکایت از آن دارد که اوباما تلاش دارد، در دومین دوره ریاست جمهوری‌اش گام‌های بلندی را در زمینه تسلیحات اتمی و کاهش آنها بردارد. این موضوع این امکان را برای اوباما فراهم خواهد کرد تا بر روابط آمریکا و روسیه تمرکز بیشتری کند، به شرط آنکه روسیه نیز چنین تمایلی را از خود نشان دهد،‌ اما اگر نخواهد به این موضوع توجه نشان دهد در آن صورت باید در انتظار تیرگی بیش از پیش روابط آمریکا و روسیه بود.

انتهای پیام/

پربیننده‌ترین اخبار بین الملل
مهمترین اخبار بین الملل
مهمترین اخبار تسنیم
پرواز خارجی
همراه اول
ایران مال
بلیط هواپیما
قاصدک۲۴