ژانر «غریب» در حکایات عرفانی بررسی می‌شود

خبرگزاری تسنیم : نشست هفتگی مؤسسه فرهنگی شهر کتاب با موضوع بررسی حکایات غریب عرفانی با حضور علیرضا اسدی برگزار می‌شود.

غریب

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، ژانر «غریب» گونه‌ای از داستان وهمناک است که در مخاطب حسی از اضطراب و ترس ایجاد می‌کند؛ اضطراب و ترسی که با تجربیات ناخودآگاه مخاطب سروکار دارد. «غریب» معادلی است برای اصطلاح unheimlich که ابتد فروید و به تبع او لکان و تودوروف و دیگران به کار بردند.

در میان حکایت‌های عرفانی، نمونه‌هایی وجود دارد که به نسبت در مخاطب حس ترس و دلهره و هیجان ایجاد می‌کند. ترسی که شاید با ناخودآگاه ازلی ما در ارتباط باشد.

نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه پنجم دی‌ماه ساعت 16:30 به بررسی حکایت‌های غریب عرفانی اختصاص دارد که با حضور علیرضا اسدی، پژوهشگر فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مرکز فرهنگی شهرکتاب، واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان احمد قصیر، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود و ورود در آن برای علاقه‌مندان آزاد اعلام شده است.

اسدی اخیراً مقاله‌ای با عنوان «حکایت عرفانی سوررئالیستی» در هشتمین شماره فصل‌نامه نقد ادبی وابسته به مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس منتشر کرده است. اصطلاح سوررئالیسم در این مقاله، محدود به معنای تاریخی آن نیست، بلکه بیشتر نوعی بوطیقای زیباشناختی و مجموعه ویژگی‌هایی در فرم، فضا و روایت است که می‌تواند در زمان‌های مختلف، با محتواهای گوناگون اعم از دینی یا غیر دینی، وجود داشته باشد.

ویژگی‌های اصلی بوطیقای سوررئالیستی به اعتقاد مؤلف عبارت است از وجود رمزگانی ارتباطی که از ناخودآگاه آفریننده تولید می‌شود؛ به همین علت نامتعارف است و پس از ارتباط با ناخودآگاه مخاطب، در صورت اشتراک محتویات ناخودآگاهی فرستنده و گیرنده، در گیرنده به نسبت حسی غریب ایجاد می‌کند.

تفاوت سبک‌های سوررئالیستی مختلف به طور غالب در منبع ناخودآگاهی است، وگرنه این آثار در فرم، فضا و بوطیقا تا حدود زیادی مشابهند. در این مقاله سعی شده است که ژانری به نام حکایت سوررئالیستی عرفانی تعریف شود و از میان آثار روایی منثور عرفانی تا قرن هشت هجری حکایت‌هایی که ذیل این ژانر می‌گنجند، معرفی شوند.

نتیجه بررسی این پژوهش نشان می‌دهد که این حکایت‌ها نیز عموماً دارای بوطیقایی سوررئالیستی ـ به تعریفی که در این مقاله به دست داده شده ـ و به تبع آن فرم و فضایی سوررئالیستی هستند.

انتهای پیام/

پربیننده‌ترین اخبار فرهنگی
مهمترین اخبار فرهنگی
مهمترین اخبار تسنیم
پرواز خارجی
همراه اول
ایران مال
بلیط هواپیما
قاصدک۲۴