مسجد تاریخی چهارباغ سرگردان در طوفان کشمکش‌های مسئولان و کارشناسان

خبرگزاری تسنیم:مرمت‌های مسجد تاریخی چهارباغ دو ماهی است که به پایان رسیده اما مدت‌هاست که بحث‌هایی بر سر مرمت‌های غیراصولی این مسجد میان مسئولان میراث‌فرهنگی و مرمتگران وجود دارد.

مسجد چهارباغ

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اصفهان، کاشی‌کاری یکی از هنرهای قدیمی اصفهان است که از دیرباز در این شهر رواج داشته و قدیمی‌ترین کاشی‌های موجود در اصفهان کاشی‌های فیروزه‌ای رنگی است که کتیبه‌های تاریخی مناره‌های دوران سلجوقی با آنها تزئین شده است.

در حال حاضر کاشی‌کاری و کاشی سازی از هنرهای دستی اصفهان است و استفاده از کاشی با نقوش گل و بوته و مخصوصاً نوع خشت و هفت رنگ مخصوص مساجد است.

از سویی تمام دنیا شهر تاریخی اصفهان  را با گنبدهای فیروزه‌ای و کاشی‌کاری بی‌نظیر مساجدی مانند مسجد امام خمینی(ره)، مسجد شیخ لطف‌الله در میدان نقش‌جهان و مسجد و مدرسه چهارباغ در خیابان آمادگاه می‌شناسند.

در این میان سال‌هاست مسئله‌ای به نام کاشی‌های گنبد مسجد امام خمینی (ره) و مدرسه چهارباغ ذهن علاقه‌مندان میراث فرهنگی و هنرمندان متعدد کاشی‌کار این شهر را مشغول کرده است.

مدرسه چهارباغ اصفهان مشهور به مدرسه علمیه امام صادق(ع) بازمانده‎ای از دوران صفوی است و پس از مسجد شیخ لطف‎الله از مهم‌ترین  آثار تاریخی شهر اصفهان محسوب می‎شود.

در حالی که  تنها دو  ماه از تعمیر کاشی‌های این گنبد تاریخی گذشته است مرمت غیراصولی این گنبد بار دیگر موجب انتقادهای بسیار علاقه‌مندان به میراث‌های هنری اصفهان شده است اما در این میان میراث‌فرهنگی نیز به نوبه خود معتقد است که مرمت‌های کاملا اصولی و بر اساس کار کارشناسی بوده است

مرمت غیراصولی گنبد جلوه‌ای نامطلوب به آن بخشیده است

حسین مقضی کارشناس برجسته کاشی‌کاری در گفت‌و‌گو با خبرنگار تسنیم در اصفهان در این باره اظهار کرد: کاشی‌های بخشی از گنبد مسجد چهارباغ که به سمت هتل عباسی است نشست کرده و گل‌های کاشی سمتی که به طرف مدرسه چهارباغ است  با مجاور خود 10 سانتی‌متر اختلاف پیدا کرده است.

وی ادامه داد: مرمت‌های غیراصولی مدرسه چهارباغ که در اثر عدم استفاده از کارشناسان مجرب کاشی‌کاری رخ داده است  ناراحتی تمام دوستداران میراث‌فرهنگی را به دلیل زیر سئوال بردن تاریخچه اصفهان در برداشته است. 

کارشناس برجسته کاشی‌کاری با اشاره به اصول صحیح مرمت کاشی‌های گنبدهای مساجد تاکید کرد: مطابق این اصول باید ابتدا یک تِرَک از کاشی‌های گنبد پیاده، مرمت و نصب شود و سپس ترک‌های بعدی مورد تعمیر قرار گیرد که این موضوع را درباره تعمیر گنبدهای مسجد امام و چهارباغ شاهد نبودیم.

وی اضافه کرد: همچنین به طور معمول با توجه به قدمت کاشی‌های این گنبدها پس از پیاده‌سازی کاشی لازم است سالم بودن آن از نظر لعاب مورد توجه قرار گیرد و در صورت سالم بودن باید همان کاشی‌ها بار دیگر در محل خود با ملات جدید قرار بگیرد.

مقضی با اشاره به اینکه کاشی‌های مدرسه چهارباغ و مسجد امام خمینی (ره) از قوس به پایین سالم بوده است و نیاز به تعمیر ندارد، گفت: مشخص نیست که بر سر کاشی‌های تاریخی این مسجد که مشکلی نیز از نظر سالم بودن نداشته چه آمده است و می‌توان گفت مرمت‌کاران این بنا از اصول مرمت بی‌اطلاع بوده‌اند.

خطر کوچک شدن گنبد مدرسه چهارباغ نسبت به حالت اولیه

وی با اشاره به اینکه گویی کارشناسان میراث فرهنگی  به جای مرمت گنبد به نوسازی آن مشغول هستند، بیان داشت: در حالی که به تازگی مرمت این گنبد به پایان رسیده است رویه غلط در مرمت گنبد باعث شده که کاشی‌های نصب شده به اصطلاح بخوابد و با کاشی‌های مجاور هم‌تراز نباشد که این موضوع به مرور باعث کوچک شدن گنبد مدرسه چهارباغ می‌شود.

کارشناس برجسته کاشی‌کاری با بیان اینکه با یکی از مسئولان میراث در این مورد صحبت کرده‌ام و وی نیز این مسئله را تأیید کرده اما تنها به اظهار تاسف و دادن قول‌هایی برای تغییر  ناظر طرح  اکتفا کرد، گفت: کارشناسان میراث‌فرهنگی چه جوابی دارند که به مردم اصفهان بدهند، ای کاش اگر قرار است این گونه کار کنند هیچ اقدامی برای تعمیر آثار تاریخی اصفهان نمی‌کردند چرا که گنبدی که چند کاشی آن فروریخته بسیاری زیباتر از گنبدی است که اصالت تاریخی و ترکیب صحیح خود را از دست داده، کوچک‌تر از حد معمول و نوسازی شده است.

وی ادامه داد: با کمال تأسف باید بگویم که کاشی‌کاران قدیمی زمانی که گنبدی را تعمیر می‌کردند تا 20 سال بعد دوام داشت اما اکنون پس از دو سال گنبدها بار دیگر نیازمند تعمیر می‌شوند.

مقضی با تاکید بر اینکه از مسئولان و مردم دلسوز اصفهانی خواهم که این موضوع را پیگیری کنند، تاکید کرد: اصفهان کارشناس کاشی‌کار بسیاری دارد اما از تجربه آنها استفاده نمی‌شود و تصور بر این است که تنها به کمک مدرک می‌توان میراث اصفهان را حفظ کرد و این دیدگاه غلطی است که باید اصلاح شود.

مرمت‌های گنبد چهارباغ مشکلی نداشت است

در همین ارتباط محسن مصلحی مدیر کل اداره میراث‌فرهنگی اصفهان در گفت‌و‌گو با خبرنگار تسنیم اظهار کرد: مرمت‌های گنبد مدرسه چهارباغ که دو ماهی است به پایان رسیده است هیچ‌گونه مشکلی ندارد.

وی با بیان اینکه تنها دو ترک از کاشی‌های گنبد مسجد چهارباغ مرمت شده است، افزود: بر خلاف نظر کارشناس مربوطه با توجه به اینکه مدت زمان کوتاهی از مرمت این گنبد می‌گذرد و در طول این مدت شاهد برف و باران نیز نبوده‌ایم به طور طبیعی امکان ایجاد مشکل برای کاشی‌های این گنبد وجود ندارد.

مدیرکل اداره میراث‌فرهنگی اصفهان با انتقاد از طول بازه زمانی که همین کارشناس مسئولیت مرمت گنبد مدرسه تاریخی چهارباغ را برعهده داشته است، تصریح کرد: سازمان میراث‌فرهنگی ایرادها و نقایص مرمت‌های قبلی ایشان بر گنبد مسجد چهارباغ را به شکل مستند درآورده است و متأسفانه مشکل هم‌تراز نبودن گل‌های کاشی در دو طرف این گنبد که خود این کارشناس نیز به آن اشاره کرده است در زمان مرمت‌گری ایشان ایجاد شده است.

وی در پاسخ به انتقاد دیگر این کارشناس درباره نشست کاشی‌ها و نشست گنبد به مرور زمان اضافه کرد: کاشی‌کاری گنبد ارتباطی با شالوده گنبد ندارد که بتوان گفت نشست کرده است.

مصلحی تصریح کرد: ما برای مرمت‌گران پیشکسوت و علاقه‌مند به میراث اصفهان ارزش خاصی قائل هستیم اما از این کارشناس می‌خواهیم که اگر مستنداتی درباره مشکلات مرمت گنبد مسجد چهارباغ دارد به رسانه‌ها ارائه کند و یا رسانه‌ها عکس این گنبد و مشکلات آن را منتشر کنند.

به گزارش تسینم شهروندان به راحتی می‌توانند با مراجعه به خیابان آمادگاه از نزدیک درباره نظرات مسئولان میراث‌فرهنگی و یا کارشناسان درباره مسجد چهارباغ قضاوت کنند.

انتهای پیام/الف

پربیننده‌ترین اخبار استانها
مهمترین اخبار استانها
مهمترین اخبار تسنیم
خبر فوری
گردشگری