تشکیل دبیرخانه مشترک چاپ ایران و افغانستان در غبار فراموشی؟


خبرگزاری تسنیم: بیش از یک‌سال از حضور مسئولان و اهالی چاپ و نشر در افغانستان و تفاهم برای تعامل فرهنگی می‌گذرد، تفاهمی که هیچ یک از بندهای آن اجرایی نشده و دبیرخانه مشترک چاپ ایران و افغانستان نیز هنوز تشکیل نشده است.

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم،‌ وزارت ارشاد دولت یازدهم در ابتدای فعالیت خود دیپلماسی فرهنگی را محور اصلی فعالیت‌های خود در حوزه بین‌الملل قرار داد،‌ در این میان معاون فرهنگی ارشاد در رأس معاونت‌های دیگر دیپلماسی فرهنگی بر محور کتاب را محور قرار داده و برای شروع این حرکت به سراغ کشور دوست و همسایه افغانستان رفت. پس از بازدید گروهی از مسئولان‌، اهل فرهنگ‌، ناشران و نویسندگان از افغانستان،‌ افغانستان به عنوان میهمان ویژه بیست و هفتمین دوره نمایشگاه کتاب تهران انتخاب و هیئتی از ناشران افغانستان به ایران آمدند.

پس از آن، براساس تفاهم‌های میان دو کشور در زمینه تبادل فرهنگی و همکارهی‌های وسیع در نشر، قراردادی بسته شد. اما در زمینه چاپ که تفاهم‌های اولیه بر همکاری ایران و افغانستان در حوزه گسترش صنعت چاپ افغانستان،‌ آموزش کارگران چاپ افغانستان،‌ انتشار کتاب‌های درسی افغانستان و ... تأکید داشت،‌ قراردادی امضا نشده است.

اکنون با وجود اینکه بیش از یکسال از آغاز روابط و امضای قرارداد نشر می‌گذرد،‌ این موضوع هنوز وارد فاز اجرایی نشده است،‌ برخی از مسئولان مهمترین دلیل آن را درگیری کشور افغانستان با مسئله انتخابات می‌دانند،‌ که اگر هم چنین موضوعی صحت داشته باشد‌، اکنون چند ماهی از فراغت افغانستان از انتخابات می‌گذرد،‌ اما هنوز خبری از اجرایی شدن قرارداد نیست.

علی مغانی رئیس اتحادیه چاپخانه‌داران خراسان در این زمینه در گفت‌وگو با تسنیم‌، می‌گوید:‌ قرار بود هیئت ایرانی که از افغانستان باز می‌گردد، یک بیانیه مشترکی را برنامه‌ریزی کرده و از اتحادیه چاپ دعوت کند، تا به ایران آمده و تفاهم‌نامه را نهایی کنند، هنوز متن تفاهم نامه که می‌بایست به وسیه ارگان‌های ذیربط تهیه شده باشد، نشده است.

وی ادامه داد:‌ بر اساس تفاهم‌نامه قرار بود، تشکیلات اداره وابسته به صنعت چاپ، تفاهم نامه‌ای را با طرف افغانی امضا کند که فعالان حوزه چاپ و نشر دو طرف بتوانند بدون طی کردن بروکراسی معمول اداری به دو کشور رفت و آمد داشته باشند،‌ نه اینکه 6 ماه منتظر ویزا بمانند. هم‌چنین ما اعلام آمادگی کرده بودیم که انتشار کتاب‌های درسی کشور افغانستان را بر عهده بگیریم،‌ آموزش کارگران صنعت چاپ افغانستان‌، تجهیز چاپخانه‌های آن‌ها و ... از دیگر مفاد این همکاری بود که تاکنون محقق نشده است.

وی ادامه داد:‌ بنده حتی در نامه‌ای به معاونت فرهنگی ارشاد ضمن ارائه گزارش کاملی از سفر،‌ اعلام آمادگی کرده که می‌توانیم این دبیرخانه را در مشهد تشکیل دهیم. در تفاهم‌نامه اولیه توافقاتی میان دو طرف انجام شد که اجرایی شدن این توافقات نیازمند تشکیل دبیرخانه مشترک و زمینه‌سازی مناسب است،‌ برای نمونه باید زمینه حضور فعالان چاپ افغانستان در ایران را به جهت شرکت در دوره‌های آموزشی فراهم کرد،‌ اقداماتی از جمله تسهیل در صدور ویزا و ... باید با حمایت دولت انجام شود. هم‌چنین باید با گمرک هماهنگ شود،‌ تا در ورود و صدور ماشین‌آلاتی که برای تعمیر می‌آیند تسهیلات لازم صورت گیرد. هم‌چنین قرار بوده تا کارگران چاپ افغانستان برای آموزش به ایران بیایند در حالیکه ما هنوز هیچ اقدامی برای فراهم کردن زمینه مناسب انجام نداده‌ایم.

وی با بیان این مطلب که دولت تنها زیرساخت‌ها را فراهم‌کند‌، گفت : ما انتظار خاصی از دولت نداریم،‌ تنها کافی است که زیرساخت لازم را فراهم کند،‌ سایر امور را خود انجام خواهیم داد. بازار چاپ افغانستان یک بازار بالفعل است که تعامل با آن هم موجب رونق اقتصادی چاپ ایران و هم شکوفایی صنعت افغانستان می‌شود. امیدوارم ارشاد به موازات توجه به نشر، به چاپ و بسته‌بندی نیز توجه داشته باشد.

برخی بر این باورند که در میان انواع و اقسام طرح‌های نیمه تمام وزارت ارشاد، پیگیری تعامل فرهنگی با کشور افغانستان به فراموشی سپرده‌ شده است و طی کردن مقدمات و فراهم‌کردن زمینه‌های اجرایی این قرارداد طی یکسال گذشته بدون کوچکترین اقدامی متوقف مانده است.

اجرایی شدن تفاهم با اتحادیه چاپ  افغانستان می‌تواند برای صنعت چاپ ایران نیز بسیار مقرون به صرفه باشد. افغانستان اکنون یکی از بازارهای جدی محصولات چاپی ایران است که در صورت ساماندهی شدن می‌تواند بسیاری از چاپخانه‌ها را از ورشکستگی اقتصادی نجات داده و رونق را به صنعت چاپ بازگرداند.

انتهای پیام/