تب فیلم‌سازی هالیوود درمورد پیامبران، برای تقدس‌زدایی است

به گزارش خبرگزاری تسنیم، سید ناصر هاشم زاده، کارشناس و منتقد سینما و شفیع آقا محمدیان، مدیر سابق مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی به عنوان مهمانان جلسه نقد و بررسی فیلم «اکسودوس: خدایان و پادشاهان» حضور داشتند و اجرای برنامه نیز بر عهده رسول شادمانی بود.

اگر مسلمانان دوباره فلسطین را بگیرند، چه می کنند؟

در ابتدای جلسه نقد و بررسی فیلم اکسودوس خدایان و پادشاهان که روایتی هالیوودی از زندگی حضرت موسی (ع) است، هاشم زاده با بیان اینکه ریدلی اسکات یکی از تاثیر گذارترین کارگردانان سینمای جهان است و به خصوص اینکه فیلم هایش را در برخی مقاطع حساس می‌سازد که دارای پیام‌هایی است، گفت: ریدلی اسکات پیش از این نیز در فیلم «پادشاهی بهشت» که در زمان اشغال فلسطین ساخت، به این نکته اشاره کرده بود که زمانی غرب در جنگ‌های صلیبی از مسلمانان شکست می‌خورد و  فلسطین را از دست می‌دهد، صلاح الدین ایوبی اما با آنها با جوانمردی رفتار می‌کند و می‌گذارد تا آنها به خانه‌های خود باز گردند، ریدلی اسکات این سوال را مطرح می‌کند که اگر بار دیگر مسلمانان فلسطین را باز پس بگیرند آیا باز هم رفتاری مانند صلاح الدین ایوبی خواهند داشت؟

این منتقد سینما با اشاره به اینکه در فیلم «موسی» ریدلی اسکات روایتی از قوم یهود  و هجرت این قوم دارد، گفت: در این فیلم عصا از دست موسی گرفته شده و به دست او شمشیر داده‌اند. موسی در این فیلم هنگام ناراحتی و نگرانی نسبت به نبوت خود شک می‌کند! و زمانی که شمشیر خود را در دریا پرتاب می‌کند، تازه صبح فردا و آخر از همه متوجه می‌شود که معجزه‌ای رخ داده است؛ اسکات در این فیلم از روایت داستان حضرت موسی(ع) در متون مقدس عبور کرده است.

این منتقد سینما تاکید کرد: معنای هالیوود یا چوب مقدس اشاره به عصای موسی دارد که معجزه می‎کرد، اما اکنون می‌بینیم که عصای مقدس به چوب جادوگری هری پاتر تبدیل شده و تفریحشان به توهمات این چوب تبدیل شده است.

تقدس زدایی از پیامبر بزرگ الهی

سید ناصر هاشم زاده با بیان اینکه ریدلی اسکات در فیلم خود تلاش کرده تا چند دیدگاه معنوی را به خود نزدیک کند، گفت: در این فیلم می بینیم که قوم بنی اسرائیل در مقطعی اعتقاد به خدا را زمین می‌گذارند و تنها به شرط تامین منافعشان است که خدا را قبول می‌کنند. اسکات با نشان دادن این تصویر قوم یهود این سوال را مطرح می‌کند که آیا واقعا قوم یهود به دست خدا نجات پیدا کرد؟ آیا موسی پیامبری بود که یهود را وادار به هجرت کرد؟ در کل فیلم، خود موسی(ع) به این شک دارد و شک در سراسر فیلم دیده می شود.

هاشم زاده افزود: در اصل روایت ریدلی اسکات از قوم یهود و موسی(ع) روایتی از موقعیت انسان امروز در برابر ماورا است. معنویت گرایی انسان امروز هم به معامله با خدا تبدیل شده است. همان طور که روانشناسی مدرن در کتاب هایی چون  چگونه پولدار شویم، چگونه موفق شویم و... انسان را تشویق به معامله با خدا می کند و می گوید اگر با رفتن به کلیسا یا عبادت حس آسودگی پیدا می کنید، پس خدا را قبول داشته باشید ولی اگر از خدا ناراحت شدید می‌توانید خدا را کنار بگذارید.

این کارشناس سینما تاکید کرد: در ذات فیلم «موسی» نحوه نگاه بنی اسرائیل به خدا وجود دارد که وقتی به خدا نیاز دارد به سمت او می رود ولی خود را در برابر پرستیدن یا نپرستیدن خدا، آزاد می داند. در این فیلم موسی در مرحله اول یک مبارز است، یک چریک که با فرعونیان مبارزه می کند اما زمانی که ناتوان می شود به سراغ خدا می رود و خدا وارد صحنه شد و موسی با او شرط می‌کند! در هیچ کجای این فیلم قداستی برای موسی (ع) نمی بینیم.

هگل بسیار قرآن می‌خواند

هاشم زاده با بیان اینکه دیدگاه فلسفی اسکات در این فیلم ناشی از فلسفه‌ای است که بعد از قرون وسطی و در زمان دکارت ایجاد شده است، گفت: از زمانی که دکارت این جمله معروفش را بیان کرد که «من فکر می‌کنم پس هستم» و انسان محوری را آغاز کرد، این انسان بود که مرکز جهان شد و خدایی را برای بیرون از تصوراتش قائل نشد. هگل نیز چنین اعتقادی دارد، او بسیار قرآن را مطالعه کرده بود و در کتاب «عقل در تاریخ» می‌گوید من از خدای مسلمانان می‌ترسم چون خارج از وجود من نیز هست. ریدلی اسکات با نشان دادن یک خدای کوچک یا «یهوه» در میان قوم یهود این باور هگلی را دنبال می‌کند، خدا در میان ما است؛ در حالی که ما می‌گوییم خداوند هم در میان ما است و هم در خارج از ما و در کل همه جا هست.

رسول شادمانی با طرح این مسئله که مدتی است تولید فیلم‌ها درباره زندگی پیامبران شیب تندی به خود گرفته است، گفت: بعد از ساخته شدن فیلم‌هایی درباره حضرت نوح، حضرت عیسی و حضرت موسی من فکر می‌کنم که حتی ساخته شدن فیلم محمد(ص) نیز ناشی از این تب باشد. مجری نشست نقد و بررسی فیلم «موسی» این سوال را مطرح کرد که چرا باید سینمای آمریکا تا این حد به زندگی پیامبران بپردازد؟ هاشم زاده در پاسخ به این سوال گفت: سینما برای آمریکا و هالیوود نوعی تجارت است. هر فیلمی که می‌سازند به فروش آن نیز فکر می‌کنند و از آن هم خوب پول در می‌آوردند اما ما پول خرج می‌کنیم فیلم می‌سازیم چون پول نفت است و کسی پاسخگوی آن نیست. سینمای ما سینمایی رانت خوار است که بر اساس روابط، پول ساخت فیلم را می‌دهند و کسی هم نمی‌پرسد این چه فیلمی است که ساخته اید؟ رانت خواری در سینمای ما فساد ایجاد کرده اما در هالیوود اجازه این کارها را نمی‌دهند اگرچه هالیوود ذاتا فاسد است.

وی افزود: در آمریکا اگر ریدلی اسکات هم فیلمش نفروشد باید جواب خیلی‌ها را بدهد. سینمای آنها حساب و کتاب دارد و بی خود پول خرج نمی‌کند. آنها یک مراسم اسکار دارند که برای یک سال ما مسلمانان خوراک فکری درست می‌کند. ما منتظریم ببینم آنها چه فیلمی درست می‌کنند تا درباره اش صحبت کنیم.

می‌گویند فیلم «محمد (ص)» را نقد نکنید

هاشم زاده با اشاره به اینکه نقدی درباره فیلم محمد رسول الله ساخته  مجید مجیدی نوشته اما مورد انتقاد قرار گرفته است، گفت: می‌گویند فیلم «محمد (ص)» را نقد نکنید، پس چه کار کنیم؟ ما فیلم می‌سازیم که تفکر رشد کند یا اینکه جلوی تفکر گرفته شود؟

این منتقد افزود: در هالیوود بر روی ساخت فیلم‌ها فکر می‌شود. ریدلی اسکات داستان فیلم «موسی» را بعد از عبور از رود نیل و پیروزی یهود به پایان می‌رساند در حالی که این تازه اول ماجرای قوم یهود است. لابی‌های صهیونیست‌ها نمی‌گذارد که چیزی به ضررشان ساخته شود. اما کارگردان یک زرنگی نیز به خرج داده است و در انتهای فیلم قوم یهود را در حال هجرت و سرگردانی نشان می‌دهد. اسکات یک تاجر است و با این کار می‌خواهد همه را از خود راضی نگه دارد. اما در کشور ما مدیران فرهنگی چه تفکری دارند؟ با چه تفکری می‌گویند چه فیلمی ساخته شود و چه ساخته نشود؟ مثلا مدیری می‌گوید فیلم دفاع مقدسی بسازید بعد در یک فیلم دو صحنه جنگی می‌گذارند که می‌توانست صحنه مسابقات اتوموبیل رانی هم باشد و اسمش را می‌گذارند فیلم دفاع مقدسی! ما سی سال است که ادعا می‌کنیم جشنواره بین المللی فیلم داریم. چه چیز این جشنواره بین المللی است؟

شفیع آقا محمدیان کارشناس سینما با اشاره به نقد هاشم زاده بر فیلم «محمد(ص)» ساخته مجیدی، گفت: کارگردان در این فیلم  معجزات را در حد زمینی پایین آورده است. کاری که ما در رستاخیز نیز شاهد آن هستیم و هیچ حس معنوی از دیدن این فیلم‌ها به انسان منتقل نمی‌شود.

آقا محمدیان درباره فیلم«موسی» نیز گفت: فیلم خوش ساختی است اما به عنوان یک شاهکار در سینمای جهان شناخته نمی‌شود و حتی از کارهای قبلی کارگردان خود نیز ضعیف‌تر است. این فیلم فروش چندانی نخواهد کرد.

این کارشناس سینما افزود: بیش از 80 درصد این فیلم را ویژوال افکت‌ها تشکیل می‌دهند و بر اساس تکنولوژی پیشرفته‌ای که در اختیار هالیوود است ساخته شده است. این فیلم نسبت به کارهایی که در سینمای ایران ساخته می‌شود بسیار جلوتر است.

استفاده از گلشیفته برای حضور در شرق

آقا محمدیان گفت: ریدلی اسکات گفته این فیلم برداشتی آزاد از تورات است. اقتباس آزاد یعنی هرکاری که دلت می‌خواهد با داستان بکنی و آنچه خودت می‌خواهی برسی.

وی افزود: در سینمای هالیوود به دلیل هزینه‌های بالای تولید فیلم کمتر به سراغ بازیگران مشهور می‌روند اما در این فیلم می‌بینیم که از بازی گلشیفته فراهانی استفاده شده، حتی در حد چند صحنه کوتاه که با استفاده از آن بتوانند در شرق نفوذ کنند.

هالیوود به دنبال بی غیرت کردن مردم

هاشم زاده در پایان جلسه نقد و بررسی فیلم «اکسودوس: خدایان و پادشاهان» با بیان اینکه یهودیان از قرن 18 میلادی به دنبال بی غیرت کردن مسیحیان بوده است، گفت: پایین آوردن شان مذهب و توهین به پیامبران الهی یکی از کارهایی بوده که آن ها در طول این مدت انجام داده و به دنبال بی غیرت کردم مردم بوده است. هم اکنون نیز تنها مسلمانان هستند که در برابر توهین به پیامبران ساکت نمی نشینند و اعتراض می کنند. به نظرم برخی از حوادث مانند کاریکاتور های موهن درباره پیامبر(ص) نیز برای تخمین میزان حساسیت مسلمانان نسبت به پیامبر(ص) است.

چهلمین جلسه سینما روایت روز یکشنبه 20 اردیبهشت ماه در مجتمع فرهنگی اسوه برگزار شد.

انتهای پیام/