۸۰ درصد قفسه های کتابخانه ها مراجعه کننده ندارد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، دومین نشست هم‌اندیشی اساتید کتابداری نهاد کتابخانه‌های عمومی با حضور علیرضا مختارپور دبیرکل نهاد کتابخانه‌ها و جمعی دیگر از مسئولان این نهاد شب گذشته دوشنبه 21 اردیبهشت در هتل انقلاب برگزار شد.

در ابتدای این نشست علیرضا مختار‌پور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی با ارائه گزارشی از عملکرد نهاد گفت: نهاد کتابخانه‌های عمومی از لحاظ کمی طی سال های اخیر رشد قابل توجهی داشته است، اما اشکالاتی در مجموعه نهاد از جنبه های مختلف بوده و بنده به همراه همکارانم سعی‌ کردیم اول نقایص را شناسایی و دوم از مسیر قانونی آن ها را برطرف کنیم.

مختار پور ادامه داد: در عین حال تلاش بر این اساس استوار بود که نهاد تعطیل نشود. هنگام شروع فعالیت ما در نهاد کتابخانه‌های عمومی، متوسط درآمد کتابداران برابر با 600 یا 700 هزار تومان بود. 400 کتابدار روستایی در برخی موارد ماهی 50 هزار تومان، برخی 120 هزار و بعضی دیگر تنها 250 هزار تومان دریافتی داشتند. گاهی همین حقوق را یکجا تا پایان سال دریافت می‌کردند که بدون بیمه، وام یا امکانات دیگر بود.

دبیر کل نهاد کتابخانه‌های عمومی عنوان کرد: نه تنها کتابدار ما از لحاظ مالی در مضیقه بود بلکه از لحاظ تأیید و تکریم شخصیتی نیز دچار مشکل بود.

وی افزود: بدون اینکه ریالی به بودجه نهاد اضافه یا از خارج به آن تزریق شود، با انضباط مالی و صرفه جویی امروز هیچ کتابدار روستایی زیر 570 هزارتومان حقوق نمی گیرد و تمام کتابداران بیمه هستند. امروزه بیش از 80 درصد احکامی که کتابداران ما دریافت کردند، به طور 100 درصد افزایش داشته است.

مختارپور ادامه داد: معنی این عبارت این است که کتابدار ما قبلا 600 هزارتومان می‌گرفت و الان یک میلیون و 200 هزارتومان؛ این به معنی بهبود وضعیت است و نه رسیدن به سطح مطلوب. از طرف دیگر طی این مدت، مشکلات احترام و تکریم به اساتید و کتابداران برطرف شده است. تا امروز هزار ایمیل زدند که تمام آن را خواندم. امروز فاصله یک دبیرکل با کارمند یک ایمیل است.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی یادآور شد: نکته بعدی مربوط به عدم تعیین ساعت کاری و محل کاری مناسب برای کتابداران است. در سال 91 برای آزمون نهاد اتفاقاتی افتاد که مجبور به رسیدگی به شکایات شدیم و 282 نفر محق بودند و دوباره آنها را برگرداندیم.

وی افزود: نمونه‌های بسیاری وجود دارد و از سازمان‌های نظارتی و خبرنگاران دعوت می‌کنم که به کتابخانه‌های روستایی و شهری ما بروند و وضعیت را بررسی کنند. البته مشکل مسافت هم داریم که یک خانم باید روزانه 250 کیلومتر برای رسیدن به محل کار برود و امکان انتقال هم وجود ندارد.

مختارپور با اشاره به بخش مجموعه‌سازی در کتابخانه‌ها بیان کرد: در بخش مجموعه‌سازی هم اعلام کردم بیش از 80 درصد قفسه‌های کتابخانه‌ها مراجعه کننده ندارد. منظورم خوب نبودن کتاب نیست، بلکه شاید مطابق با معیارهای لازم انتخاب نشده است.

وی افزود: گاهی در انتخاب کتاب‌ها برای مناطقی با بافت جمعیتی قومی و مذهبی متفاوت، انتخاب‌های نامناسبی صورت گرفته است. برخی مواقع نیز در یک منطقه که نیازمند سطحی از کتاب‌های عمومی‌تر هستیم، کتاب‌های اصول و فقه رفته اند. زمانی که به نهاد آمدم انبارهای نهاد پر از کتاب‌های این چنینی بود و هنوز هم هست. هیچ ناشری نیز کتابش را پس نمی‌گیرد.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی بیان کرد: هنگام ورود مخالف این بودم که نهاد با تأسیس انتشارات رقیب ناشران شود .طی حدود 2 سال 14 میلیون کتاب با هزینه‌ای بالغ بر 18 میلیارد تومان چاپ شده بود. اگر این نهاد خودش ناشر باشد و کتاب‌های خود را چاپ کند، مشخص است که صنعت نشر نابود می‌شود.

مختارپور افزود: نقش کتابداران قبلا در مجموعه‌سازی، اداره کتابخانه و کارهای فرهنگی برای کتابخانه‌ها نادیده گرفته می‌شد. ما در ابتدای سال 94 از کتابداران درخواست کردیم که درباره 409 نشریه نظرشان را اعلام کنند. جمع بسیاری از کتابداران ما متأسفانه نشریات را اصلا نمی شناسند. بنابراین در همین جا نیازمند بالا بردن سطح آگاهی کتابداران خود هستیم.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی یادآور شد: بسیاری از کتابخانه‌های عمومی ما به قرائت خانه تبدیل شده است. در برخی موارد قبلا نهاد وارد حوزه‌هایی می‌شد که اصلا به او مربوط نبود. در قانون تأسیس اهداف کتابخانه‌های عمومی هیچ وظیفه ای برای نگهداری نسخ خطی برای نهاد تعریف نشده است و اصلا به عهده ما نیست.

وی افزود: ما نباید به این حوزه‌ها بپردازیم و ناشر باشیم. البته مشکلات قانونی نیز وجود داریم اما می‌توانیم کارمان را از طریق کمیته‌های مشورتی و اتاق‌های فکر در شهرستان ها پیش ببریم.

مختارپور ادامه داد: در بسیاری مواقع که نمایه‌سازی به صورت رایگان انجام می‌شد، هزینه‌های هنگفتی برای نمایه‌سازی می‌شد که معمولا استفاده چندانی نداشت. به حکم عقل و قانون خود را مقید می‌دانیم که ارتباطمان را با اساتید تقویت و این نهاد را به یک نهاد پاسخگو تبدیل کنیم.

وی افزود: ما امکان مالی کوچکی فراهم کردیم که به جای تهیه کتاب از چند ناشر خاص طی سه ماه آخر سال 93 از 130 ناشر کتاب تهیه کرده و  اسامی این ناشران را در اسفندماه در سایت نهاد اعلام کردیم.

دبیر کل نهاد کتابخانه‌های عمومی درباره کمک‌های صورت گرفته برای تقویت کتابخانه‌های عمومی گفت: البته تنها خرید کتاب انجام نشد و نزدیک 500 میلیون تومان ناشران کودک به نهاد کتاب هدیه کردند. به ناشران کمک آموزشی اعلام کردیم که تهیه کتاب کمک آموزشی غیر از مناطق محروم وظیفه ما نیست و نمی‌خواهیم ناشر باشیم. ما مبلغ هنگفتی برابر با 100 میلیون تومان کمک از ناشران کتاب‌های کمک آموزشی دریافت کردیم.

وی در پایان صحبت‌های خود گفت: ما هم برای تبدیل نهاد به نهادی پاسخگو و منطبق با دستاوردهای علمی به ارتباط با اساتید احتیاج داریم و هم نیازمند بالا بردن سطح اطلاعات عمومی و حرفه ای کتابداران هستیم. البته ما مشکلاتی داریم؛ ما 356 کتابخانه نیمه کاره داریم که مثلا پیشرفت ساخت یک کتابخانه 15 سال طول کشیده و از 5 درصد تا 75 درصد پیشرفت فیزیکی داشتند.

بودجه نهاد کتابخانه‌ها سال 94 حدود 22 درصد افزایش داشته است

مهدی اشراقی معاون اداری و مالی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در بخش دیگر این برنامه و پس از سخنان مختارپور دبیر کل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور گفت: بودجه نهاد در سال‌های اخیر نه تنها افزایشی متناسب با رشد بودجه کشور نداشته بلکه کاهش نیز داشته است. بودجه نهاد در فصل پنجم دیده شده که در فصل پنجم غالبا افزایش بودجه‌های کشور بیشتر از 3 تا 5 درصد نخواهد بود.

وی افزود: ما در فصل پنج بودجه می‌گرفتیم و در فصل یک حقوق و مزایا دریافت می‌کردیم. حقوق و مزایایی که پرداخت می‌کردیم با توجه به ضریب حقوق در سال‌های مختلف متفاوت بوده و بین 20 تا 30 درصد افزایش حقوق بوده است. بنابراین برای پرداخت حقوق و مزایا با کمبود منابع روبرو بودیم.

اشراقی ادامه داد: در سال 94 با هماهنگی‌های صورت گرفته، بودجه نهاد 20 الی 22 درصد افزایش داشت. بر این اساس ما 22 درصد در بخش عمرانی و بودجه جاری افزایش گرفتیم و امیدواریم بتوانیم از این منابع استفاده کنیم.

معاون اداری و مالی نهاد کتابخانه های عمومی کشور تصریح کرد: کار مهم و اساسی دیگری که انجام گرفت، مسئله نیم درصد درآمد شهرداری‌ها بود. در سال قبل حدود 180 تا 190 میلیارد تومان طلب داشتیم و آن را وصول نکردیم. البته این موضوع فقط برای سال 93 نبود، بلکه برای سال های 92، 91 و 90 هم بوده است.

وی تصریح کرد: از سال 83 یعنی زمان تأسیس نهاد تا سال 92 حدود 640 میلیارد تومان نهاد کتابخانه‌ها از شهرداری طلب دارد. اقدامات صورت گرفته این بود که از طریق مراجع قضایی و گرفتن وکیل برای 17 الی 18 شهر اقدام کردیم که برخی به نتیجه رسیده، برای برخی رأی صادر شده و برخی هم در شرف بررسی است.

اشراقی اضافه کرد: همچنین در سال قبل دولت لایحه‌ای را به مجلس درباره تنظیم مقررات مالی ارسال کرده بود که ما در روزهای آخر سال اقدام کردیم و استقبال خوبی از سوی کمیسیون تلفیق و برنامه بودجه مجلس صورت گرفت و شهرداری‌ها ملزم به پرداخت این نیم درصد شدند. در صورت خودداری از پرداخت، خزانه‌دار کل کشور موظف شد تا از بودجه‌ای که مقرر است در اختیار شهرداری قرار بگیرد به نهاد پرداخت کند.

معاون اداری و مالی نهاد کتابخانه های عمومی کشور در پایان گفت: در اواخر سال با ابلاغ دبیرکل نهاد با اینکه این قانون ابلاغ نشده بود، اعلام شد که طلب نهاد از کتابخانه‌ها از طریق خزانه‌دار کل کشور قابل وصول است. کار به نقطه خوب و مثبتی رسیده است و امیدواریم در آینده این مسئله حل شده و این پول پرداخت شود.

انتهای پیام/