جوانترین موزهدار کشور از مشکلات «کلوک» میگوید
خبرگزاری تسنیم: جوانترین موزهدار کشور گفت: از آنجائی که برای دیدن یک وسیله در موزه باید خم و راست شویم برای من زجرآور بوده، به خودم گفتم باید موزهای داشته باشم که همه بتوانند به راحتی همه اجسام آن را ببینند و لمس کنند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از نطنز، سعید محمد جواهری نوجوان 14 ساله نطنزی، که با ایجاد یک موزه نسبتا کوچک، ولی زیبا در زیرزمین منزل مسکونی خود، توانسته است که بیش از 500 قطعه وسیله قدیمی را گردهم جمع کند.
جواهری عنوان جوانترین موزهدار کشور را با خود همراه دارد، که با او گفت وگو میکنیم.
تسنیم:چگونه شد که به فکر ایجاد یک موزه شخصی افتادید؟
جواهری: پدرم از زمان جوانی خود شروع به جمعآوری وسایل قدیمی یا به اصطلاح امروزی عتیقهجات کرده و به این کار علاقه داشت.
3 سال پیش بود که پدرم به دلیل نبود فضای لازم و عدم توانایی مالی، عتیقهجاتی را که جمع کرده بود، در کارتن گذاشت تا بفروشد و این هم جالب است که بدانید که مکانی که ما در آن زمان وسایل را در آن میگذاشتیم، فقط یک کمد دیواری بود.
بعد از چند وقت که پدرم گفت میخواهم وسایلم را بفروشم، به او پیشنهاد دادم که نفروشد زیرا تمام وسایل موزه را اگر بفروشد تنها چند میلیون شده و بعد از چند روز پولش تمام میشود و دیگر هیچ چیزی برای ما نمیماند.
تسنیم: چگونه شد که شما صاحب این وسائل شدید؟
جواهری: به خاطر علاقه زیادی که به موزه داشتم، به پدرم گفتم که وسائل را به جای فروش، به من بدهد و پدرم هم از این موضوع استقبال زیادی کرد و وسایل را به من داد و بعد از مدتی جرقه احداث یک موزه در ذهنم زده شد، و از آنجائی که من و پدرم بیشتر رابطهای دوستانه داریم تا پدر و پسری، این موضوع را با او درمیان گذاشتم.
تسنیم: آیا پدر شما از این موضوع استقبال کرد؟
جواهری: پدرم ابتدا به من گفت که برای داشتن موزه، نیاز به محوطه بزرگ، ویترین، لوازم حفاظتی و غیره داریم که از نظر هزینهای حریف خرید آنها نمیشویم.
تسنیم: تفاوت موزه شما با دیگر موزهها در چیست؟
جواهری: از آنجائی که برای دیدن یک وسیله در موزه باید خم و راست شویم برای من زجرآور بوده، به خودم گفتم باید موزهای داشته باشم که همه بتوانند به راحتی همه اجسام آن را ببینند و لمس کنند.
من به پدرم گفتم که میخواهم موزه من متفاوت با دیگر موزهها باشد و من دوست دارم وقتی کسی به موزه من میآید، به راحتی بتواند اجسام آن را لمس کند، ببیند و با نحوه کار آن آشنا شود و بداند کار این وسیله چگونه بوده است.
اینجا تنها موزهای است که شما میتوانید به تمام وسائل آن بدون هیچ محدودیتی دست زده، آن را لمس کنید و با نحوه کار وسائل آن آشنا شوید و این موزه تنها موزهای بوده که نباید با کفش وارد آن شد چون زیرپای شما فرشهای سنتی ایرانی پهن شده است.
اگر برای من مهمانی بیاید برای او فرش قرمز پهن کرده، اسفند برایش دود میکنم و پذیرایی مفصل هم برایش در نظر میگیرم.
تسنیم:تعداد اشیای موزه شما چقدر است و چه اشیائی دارید؟
جواهری: اینجا حدود 500 قلم جنس وجود دارد که همه اسمها و توضیحات آنها را میدانم که متعلق به زمان صفویه تا دوران معاصر است.
چند مجموعه هم دارم که شامل 55 قفل، 40 قیچی، 10 مجموعه کلکسیون، 10 سماور، 15 خمره، 20 چراغ گردسوز، تمامی وسائل حمام و غیره بوده، که در همه ابعاد و اندازهها است.
تسنیم:هدف اصلی از شما از ایجاد این موزه چیست؟
جواهری: هدف اصلی من از ایجاد موزه، حفظ آثار قدیمی و تاریخی در درجه نخست و نشان دادن صنایع دستی قدیم نطنز بوده، به طوری که بخش اعظمی از وسائل من، وسایل قدیم نطنز است.
وقتی مهمانی میآید و این موزه و وسائل آن را میبیند به من میگوید فلان وسیله موزه تو را ما هم در زیرزمین خانه خود داریم و این بار که به موزه من میآید، میگوید که آن را تمیز کرده و به جای بهتری بردم که یکی دیگر از اهداف من برای ایجاد موزه همین این است.
تسنیم: به عنوان مسئول موزه میتوانید چند وسیله موزه را برای ما توضیح دهید؟
جواهری: هر هفته یک وسیله به این موزه اضافه میشود و وسائلی اینجا هست که خیلی ساده بوده و در عین حال کسی نمیداند اینها چیست، که من با حوصله تمام این وسائل را برای میهمانان توضیح میدهم.
سعی کردیم وسائل سنتی و قدیمی را که در نطنز ساخته میشده در این موزه گردآوری کنیم که اکنون دیگر خبری از ساخت آنها نبوده و به کلی به پایان رسیده است.
اگر به گوشه موزه بنگرید، یک کرسی قدیمی را میبینید که روی آن یک سینی بزرگ قرار دارد که این سینی را قدیم روی کرسی قرار میدادند و داخل آن آش جو میریختند و همه دور هم با نان آن را میخوردند که نشاندهنده صفا و صمیمیت مردم قدیم است.
برخی از وسائل موزه جالب است، که یکی از آنها قفل 2 کلید بوده که با 2 کلید باز میشود، که ساخته هنرمندان نطنزی در زمان قاجار بوده و دومین وسیله، یختراش است که در قدیم برای تهیه فالوده و برفک، با این وسیله روی برف و یخ را تراش میدادند.
سومین وسیله سماوری است که یکی از نخستین سماورهای ایران بوده که این سماور ایرانی، توسط روسها تغییر شکل داده شده و به حالت کنونی ایجاد شده و حتی نام سماور که نام یک دختر روسی است که روی آن گذاشته شده است.
قیچی 3 کاره بود وسیله دیگری است که کار چیدن فیتیله چراغ گردسوز، نریختن آشغال فیتیله چیده شده و جلوگیری از دود کردن در هنگام چیدن را انجام میدهد.
تسنیم: اسم موزه شما چیست؟
جواهری: اسم موزه من کلوک است که به معنی کوزه شکسته بوده و به این جهت این نام را روی آن گذاشتم که این موزه در مقابله با بقیه موزهها هیچ است و کوزه شکستهای بیش نبوده و آدرس موزه من، نطنز، بلوار طالقانی، کوچه سرسبز 5، پلاک 183 است که منتظر حضور علاقمندان هستیم.
تسنیم:اگر شما به 3 سال پیش برگردید که پدرت قصد داشت لوازم را بفروشد و شما اجازه ندادی و بعد به این فکر افتادی که موزه دائر کنید برگردیم، آیا بازهم این کار را میکنید؟
جواهری: وقتی شما کم سن و سال باشی و کار بزرگی را انجام دهی، دوست داری که همه تشویقت کنند و حمایتت کنند ولی چون حمایتها و همکاری مسئولان کم بوده و هیچ کمکی به من نوجوان نکردهاند دیگر این کار را تکرار نمیکنم و اجازه میدادم پدرم وسایل را بفروشد چون واقعا به سختی میتوانستم وسائل را جمعآوری کنم و تعداد کمی از این وسائل را خودمان داشتیم و بقیه را از نقاط مختلف خریداری کردیم که هزینههای زیادی را در بر داشت.
تسنیم: یعنی موزهداری را دوست ندارید؟
جواهری: موزهداری را خیلی دوست دارم ولی از نظر مالی در تنگنا هستم و نمیتوانم وسیلههای بهتری را خریداری کنم.
تسنیم: دوستان و همکلاسیها چه نظری راجع به این کار تو دارند؟
جواهری: من عادت دارم در روزهائی که میهمانی به شهر میآید لباس محلی بپوشم و در سطح شهر دور بزنم که دوستانم من را مسخره میکنند و خیلی از این کار من خوششان نمیآید.
تسنیم: حمید محمد جواهری، شما به عنوان پدر سعید محمد جواهری چه نظری راجع به این اقدام فرزندتان دارید؟
حمید محمد جواهری: سعید در سن 13 سالگی توانسته عضو انجمن موزهداران تهران و عضو انجمن موزهداران اصفهان شود و علاوه بر آن مجوز موزهداری را هم کسب کرده، ولی متاسفانه هیچ حمایتی از او نشده و من برای خرید لوازم بیشتر از بانک وام با درصد بالا میگیرم تا فرزندم دلسرد نشود و بتوانم با این کار او را حمایت کنم.
تسنیم: علاقه فرزند شما به موزهداری چقدر است؟
جواهری: سعید آن قدر موزه و موزهداری را دوست دارد که یک بار شخصی به من مراجعه کرد و گفت 3 سینی بزرگ مسی دارد و قصد دارد آن را به ما بفروشد و قیمت آن هم حدود یک میلیون است.
از آنجائی که من آن موقع قصد خرید نداشتم و به این میزان پول هم نداشتم، از خرید منصرف شدم که در این لحظه سعید به من گفت چند لحظه صبر کنم و بعد از چند لحظه او با یک میلیون تومان پول برگشت و به من گفت این پول را از پول توجیبی خود جمع کرده بودم تا با آن تبلت بخرم ولی اکنون میخواهم با این پول این وسایل را بخرم چون بعدا میتوانم تبلت بهتری را برای خودم بخرم پس نباید این سینیها را از دست داد.
کسی که ذهنش اینگونه فعال باشد و اینگونه به فکر تاریخ و موزهداری باشد، باید بیش از این حمایتش کرد و کمکش کرد.
سعید از کودکی موزه و تاریخ را دوست داشت و وقتی به شهرهای دیگر میرفتیم، سعید ابتدا موزه را میدید، بعد بازار سنتی و بعد اگر وقت می شود به شهر بازی یا سینما میرفت.
تسنیم: اصلیترین هدف شما و پسرتان از ایجاد چنین موزهای چه بوده است؟
جواهری: برای من این مهم بود که نام نطنز بر سر زبانها بیفتد و همه بدانند که جوانترین موزهدار کشور نطنزی است و این برای من کافی است.
تسنیم: آیا شما به دیگران هم توصیه میکنید که چنین موزهای داشته باشند؟
جواهری: از آنجائی که انتظار مساعدت بیشتری از مسئولان داریم و مسئولان سعید را به عنوان حافظ میراث فرهنگی قلم داد نمیکنند و چون هیچ حمایتی از او نمیشود، توصیه میکنیم که شخص دیگری این کار را انجام ندهد زیرا هزینههای سرسامآوری دارد و تنها کمکی که مسئولان به سعید کردهاند، اهدای 13 لوح تقدیر بوده است.
تسنیم: بزرگترین مشکل حال حاضر شما چیست؟
جواهری: بزرگترین و اساسیترین مشکل ما نبود دوربین بوده که چون لوازم زیادی داخل موزه است نیاز به دوربین داریم تا به آن نظارت کنیم و با وجود اینکه قولهایی به ما داده شده، ولی هنوز هیچ خبری نیست و قیمت دوربینها گران است که توانایی خرید آن را ندارم.
یکی دیگر از مشکلات ما کمبود فضا بوده که در زیرزمین خود ایجاد کردهایم و از نظر مالی نمیتوانیم موزه را بزرگتر کنیم، اما تعداد وسائل ما آنقدر زیاد است که اگر باز و مرتب چیده شود خیلی فضا نیاز دارد.
تسنیم:سخن آخر شما؟
جواهری: من و مادر سعید و خود سعید مانند کارمندان این موزه هستیم که بدون مزد و رایگان کار میکنیم. ما هیچ مزدی نمیخواهیم و فقط انتظار همکاری و کمک به سعید را داریم و اینجا جا دارد از مادر سعید که همواره مانند کوه پشت سعید و من ایستاده، تشکر کنم.
آن قدر مشکلات مالی بر ما فشار آورده که اگر مسئولان با مساعدتهای خود ما را یاری نکنند، موزه را تعطیل میکنیم چون در وقع توانایی اداره و خرید لوازم جدید برای موزه را نداریم.
گفت وگو از محمد ابراهیم حاجیزاده
انتهای پیام/ج
