آرینمنش: شکاف عمیق میان فعالان و گروههای سیاسی از میان رفته است
خبرگزاری تسنیم: دبیر حزب مؤتلفه خراسان رضوی گفت: شکاف عمیق و تقابل جدی میان جناحها و حداقل میان نیروهای معتدل دو جریان از میان رفته و امکان گفتوگو و تعامل فراهم شده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد مقدس، جواد آرین منش؛ دبیر حزب موتلفه خراسان رضوی سابق بر این در سمتهایی مانند نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی، نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی و مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان فعالیت کرده است و به نوعی در مسائل سیاسی و فرهنگی در سطح کلان و استان صاحبنظر است.
گفتوگوی حدود دو ساعته خبرنگار تسنیم خراسان رضوی با وی فرصت مغتنمی بود که در ارتباط با مسائل مختلفی همچون مذاکرات وین، بیانیه هستهای، فضای سیاسی استان و کشور در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی، سبک زندگی اسلامی، مهندسی فرهنگی و نمایشگاه قرآن و عترت مشهد گفتوگو کنیم.
مهمترین محورهای گفتوگوی خبرنگار تسنیم خراسان رضوی با جواد آرین منش از این قرار است:
- معتقدم هر دولتی به نقش خود و به اندازه خود در توسعه هستهای گام برداشته و این دولت هم در مسیر تنش زدایی قدم برداشته است.
- بعید نیست گروهها و جریاناتی بخواهند از وضعیت پس از مذاکرات به نفع خود در انتخابات مجلس استفاده کنند.
- باید از فرصت به دست آمده پس از مذاکرات هستهای برای استقرار اقتصاد مقاومتی استفاده داشته باشیم.
- بعید میدانم در عمل ما سه جریان سیاسی را در انتخابات آینده داشته باشیم و تصورم این است نهایتا همان دو جریان دو گذشته برابر هم هستند.
- معتقدم پیروزی ما در عرصه مذاکرات هستهای یک پیروزی ملی است و همه جناحها و گروهها هم باید تلاش کنند که این را موفقیت نظام بدانند و نه موفقیت جریان و جناح سیاسی و نه حتی دولت.
- مجلس شورای اسلامی و قانونگذاری در زمینه مسائل فرهنگی چندان موفق نبوده است و مشکل اصلی در زمینه اجرای مصوبات است.
- نمایشگاه قرآن و عترت مشهد در حد رفع تکلیف بود و متناسب با ظرفیتهای استان نبود.
- باید برنامه ریزی مناسبی برای افزایش سواد رسانهای داشته باشیم زیرا انتخابات آینده کاملا متاثر از فضای مجازی است.
مشروح گفتوگوی خبرنگار تسنیم خراسان رضوی با جواد آرین منش به این شرح است:
تسنیم: جناب آرین منش با تشکر از حضرتعالی، به عنوان سوال نخست در ارتباط با بیانیه اخیر وین تحلیل خود را عنوان کنید. نگاه و سمت و سو به این بیانیه از نگاه شما باید چگونه باشد؟
آرین منش: بسم الله الرحمن الرحیم. اگر ما یک نگاه اجمالی به مذاکرات داشته باشیم به نظر بنده اتفاقی که افتاد، یک اتفاق بسیار بزرگ و حاکی از اقتدار نظام مقدس جمهوری اسلامی است. ما شاهد رقم خوردن طولانی ترین مذاکره هستهای تاریخ بودیم و در شرایطی که در یک طرف میز جمهوری اسلامی و در طرف دیگر شش قدرت بزرگ بودند خود این اتفاق بیانگر اقتدار جمهوری اسلامی و توانمندی کشور ما است.
اگر بخواهیم نگاهی اجمالی به دستاوردها داشته باشیم باید گفت که ما موفق شدیم پس از این مذاکرات به آنچه که زیاده خواهی غرب تلقی میشد پاسخ منفی دهیم، غرب و آمریکا انتظار تعلیق کامل غنی سازی را داشت که محقق نشد و انتظار برچیدن کامل آب سنگین اراک را داشت و همچنین انتظار تحریم کامل ایران را داشت که تحرکات دیپلماتیک و مقاومت مردم ما مانع شد.
ما نخستین کشوری هستیم که با مذاکره موفق شدیم از فصل هفتم منشور سازمان ملل خارج شویم. نتیجه دیگر این مذاکرات به رسمیت شناخته شدن غنی سازی جمهوری اسلامی ایران و ورود کشورمان به باشگاه هستهای جهان به صورت رسمی بود که دستاوردی بزرگ است. نتیجه دیگر حاصل شده از این مذاکرات، انزوای بیشتر رژیم صهیونیستی است؛ ما در منطقه پس از این مذاکرات جایگاهمان نسبت به گذشته ارتقای بیشتری پیدا میکند و دشمنان ما انزوای بیشتری را تجربه میکنند.
علاوه بر این، رفع تحریمها برای کشور ما که اقتصاد تک محصولی دارد دستاورد بزرگی است، آزادسازی فروش نفت و رفع تحریم بانکی و بیمه نهایتا ایجاد رونق اقتصادی از جمله دستاوردهای ما است و روابط ما با دنیا توسعه مییابد.
نباید فراموش کرد که همه این موفقیتها مرهون مقاومت و ایستادگی مردم و مدیریت برجسته مقام معظم رهبری است که با تعیین مسیر و راهبردها و خطوط قرمز و هدایت تیم مذاکره کننده زمینه بالا رفتن قدرت چانه زنی فراهم شد.
در کنار این دستاوردها، البته از مسائلی نیز موقتا گذشتیم؛ مثل غنی سازی 20 درصد که به حداقل در این زمینه اکتفا کردیم و البته نیاز علمی و کشاورزی و پزشکی ما را پاسخگو است و از سوی دیگر تعداد سانتریفیوژها را کاهش دادیم و هدف هم اعتمادسازی جهانی بود که اتفاق افتاد.
سوال این است که بعد از این مرحله وظیفه ما چیست؟ ما اولا رویکردمان باید رویکرد مثبت به مذاکرات و نتیجه آن همراه با دل نگرانی و دلواپسی برای اجرای دقیق آن باشد زیرا با عملیاتی شدن آن هنوز کار داریم، نکته دیگر این که این موافقتها به مفهوم اعتماد به آمریکا نیست و باید همچنان رویکرد بی اعتمادی را به غرب و آمریکا داشته باشیم و مذاکرات به مفهوم پذیرش رویکردهای آمریکا نیست، به مفهوم کوتاه آمدن از ارزش استکبارستیزی نیست و این روحیه باید در مردم ما همچنان زنده بماند زیرا معتقدم اگر از شعار اصلی که استکبار ستیزی و مرگ بر آمریکا است عدول کنیم از ارزشهای انقلاب گذشته ایم که این نباید رخ دهد.
نکته دیگر اینکه توافق حاصل تلاشهای پیشینیان و گذشتگان، مقاومت مردم و زحماتی است که دولتهای گذشته کشیدهاند، تلقی نشود که دولتهای گذشته خرابکاری کردهاند معتقدم هر دولتی به نقش خود در توسعه هستهای گام برداشته و این دولت هم در مسیر تنش زدایی قدم برداشته است.
برخی نگرانیها همچنان از عدم تعهد طرف آمریکایی وجود دارد اما باید از این فرصت برای ارتقای جایگاه منطقهای استفاده کنیم؛ از سوی دیگر مطالبه مردم نباید بالا رود و تلقی کنند مذاکرات یعنی حل همه مشکلات اقتصادی زیرا بالارفتن مطالبات ممکن است مشکل آفرین شود و نکته دیگر اینکه از فرصت به دست آمده باید برای استقرار اقتصاد مقاومتی استفاده داشته باشیم یعنی افزایش درآمدهای احتمالی نفت ما را دچار به قول اقتصاددانان بیماری هلندی نکند و اقتصاد ما فلج نشود بلکه به شکل مدیریت شده باید طراز واردات و صادرات ما مثبت شود و تولید در داخل کشور رونق پیدا کند و برای رفع موانع رکود اقتصادی استفاده کنیم.
درآمدهای نفتی را در مسیر مصرف اعتبارات جاری نباید هرگز هزینه کرد بلکه صندوق توسعه ملی باید ایفای نقش کند و سرریز درآمدها به این صندوق واریز شود و در مسیر رونق تولید و اشتغال گام برداریم زیرا نرخ بالای بیکاری بسیار نگران کننده است اگر هنری بخواهیم خرج کنیم باید از این فرصت برای خودکفایی اقتصادی استفاده مناسب کنیم تا وضعیت به مراتب بهتر از وضعیت فعلی شود.
تسنیم: پیش بینی حضرتعالی از روند احتمالی این بیانیه در کنگره آمریکا چیست؟
آرین منش: رئیس پارلمان آمریکا اظهار نظری کرد که ما با این بیانیه مخالف هستیم و مکاتبهای هم به صورت رسمی 40 سناتور آمریکا با نمایندگان مجلس شورای اسلامی در این زمینه کرده بودند که ما این توافق را قبول نداریم. اکثریت مجلس آمریکا در حال حاضر تحت تاثیر جمهوریخواهان و لابی صهوینیسم است. پیش بینی من این است که نهایتا اگر کنگره هم آن را رد کند اوباما وتو میکند و در آن صورت نیاز به دو سوم آرای مجلس دارد و بعید است کنگره مانع ادامه روند اجرای مذاکرات شود.
تسنیم:آیا تعبیر برد- برد در جریان این مذاکرات از نگاه شما محقق شده است؟
آرین منش: ما به همه آن چیزی که میتوانستیم با توجه به شرایط داخلی و بین الملل برسیم، رسیدهایم اگرچه آرمانی نیست و هیچ یک از طرفین به خواسته خود نمیرسند زیرا ماهیت مذاکره نوعی فرود آمدن از خواسته صد در صدی است و آمریکا و اروپا هم به برخی از خواستههای خود رسیدهاند زیرا توسعه روابط اقتصادی منافع آنها را تامین میکند.
ما هم با توجه به عقب افتادگی از دو برنامه چهارم و پنجم توسعه که رشد اقتصادی ما الان باید هشت درصد میبود اما تا دو سال قبل منهای 5 بود و الان بین 2 و نیم تا سه است و از برنامه عقب هستیم و کمتر از 30 درصد اهداف برنامه چهارم و پنجم محقق شده و باید در چشم انداز 20 ساله کشور اول منطقه باشیم در حالی که در سالهای اخیر پا به پای کشورهای دیگر حرکت نکردیم و جبران این عقب ماندگی نیازمند برداشته شدن برخی فشارها از اقتصاد کشور بود و این مذاکرات اگر به نتیجه برسد میتواند این مسئله را محقق کند زیرا روابط اقتصادی ما را تقویت و نرخ بیکاری را کاهش میدهد بنابراین مجموع این نتیجه را برد برد میبینم.
البته معتقدم تحریمها تا حدود زیادی شکسته شده بود و هیئتهای بازرگانی که اکنون رفت و آمد میکنند حاکی از این است که تحریمها استحکام سابق را نداشته است اما اکنون میتواند آزادانه و رقابتی این مسئله محقق شود. نکته بسیار حائز اهمیت مدیریت کار است و باید با مدیریت صحیح استفاده کنیم.
تسنیم:جناب آرین منش اجازه دهید مقداری از فضای مسائل هستهای خارج شویم و البته از دریچه همین مذاکرات گذری به فضای سیاسی کشور داشته باشیم. در شرایط فعلی این مذاکرات چقدر بر مسائل انتخاباتی اثرگذار است؟
آرین منش:معتقدم پیروزی ما در عرصه مذاکرات هستهای یک پیروزی ملی است و همه جناحها و گروهها هم باید تلاش کنند که این را موفقیت نظام بدانند و نه موفقیت جریان و جناح سیاسی و نه حتی دولت. بلکه کل نظام در این موفقیت سهیم است؛ بایستی از ذوق زدگی پرهیز شود، جایگاه رهبری در توافقات را فراموش نکنیم و یادمان باشد که ایثارگریها در گذشته همه و همه در یک مسیری دست به دست هم داده و امروز به این نتایج رسیدهایم پس بهره برداری جناحی از مذاکرات مطلوب و پسندیده نیست و دولت هم نباید دنبال این قضیه باشد.
البته ممکن است برخی افراد و احزاب و گروهها بخواهند این سوء استفاده را کنند. معتقدم حتی کسانی که با دلواپسی و دغدغه مسائل را دنبال و حتی مخالفت میکردند همان مخالفتها در جایی برای دولت و تیم مذاکره کننده مفید بوده و قدرت چانه زنی را بالا برده است. حاصل مذاکرات دستاورد ملت و نظام اسلامی است اما بعید نیست که جریانهای سیاسی بهره برداری خود را از این قضیه به نحوی داشته باشند.بهتر است با سعه صدر و بزرگ منشی با مسائل برخورد شود زیرا مردم میدانند چه کسانی زحمت کشیدهاند و قطعا قدر زحمات را میدانند.
تسنیم: صف بندی سیاسی در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری را چگونه ارزیابی میکنید؟
آرین منش: آرایش سیاسی در کشور ما در این 30 سال گذشته یک آرایش دو قطبی بوده و تحت عناوین گوناگون این دو جریان سیاسی عمده در مقابل هم قرار داشتند. بعد از پیروزی آقای روحانی در انتخابات ریاست جمهوری تلاشی شد که جریان دو قطبی به سه قطبی تبدیل شود و جریان اصولگر و اصلاح طلب و اعتدالی به شکل سه قطبی مطرح شوند اما بعید میدانم در عمل ما سه جریان سیاسی را در انتخابات آینده داشته باشیم و تصورم این است نهایتا همان دو جریان دو گذشته برابر هم هستند.
البته افراد افراطی در دو طیف مقابل به سمت اعتدال گرایش بیشتری پیدا کردهاند و عقلانیت بیشتری در فضای سیاسی کشور حاکم شده است. شکاف عمیق و تقابل جدی میان جناح ها و حداقل میان نیروهای معتدل دو جریان از میان رفته و امکان گفت وگو و تعامل فراهم شده است. نشستها میان گروه های مختلف سیاسی و حتی در همین مشهد موید این مسئله است.
جریانات سیاسی به سمت اعتدال و عقلانیت در حال حرکت هستند و چون هر دو جریان از افراط گری و تندروی سود نبردند و آسیب دیدند این مسئله پررنگ تر شده است. اکنون جریانات سیاسی به سمت خودسازی، اعتدال و عقلانیت در حرکت هستند، بعید نمیدانم برخی افراد در انتخابات آینده مورد حمایت دو طیف سیاسی قرار بگیرند و این اتفاق ممکن است در کشور و استان بیفتد.
در جریان اصولگرا، یک تلاشی صورت گرفته تا نیروهای اصولگرا به وحدت و همگرایی برسند زیرا این مسئله رمز پیروزی انقلاب بوده و هست و خواهد بود و مخصوصا در شرایط حساس فعلی که با مشکلات داخلی و تهدیدات بین المللی روبرو هستیم به سمت وحدت و همگرایی باید حرکت کنیم. نشست هایی در مشهد هم هست که تمام اضلاع اصولگرا حضور دارند یعنی از طرفداران احمدی نژاد و جلیلی و قالیباف گرفته و نمایندگان اینها دور هم جمع میشوند تا براساس یکسری شاخصهای مورد قبول همه به سمت یک فهرست مشترک و واحد حرکت کنیم و این اتفاق ممکن است در طیف مقابل هم شکل بگیرد و به نظر میرسد نهایتا ما همان دو قطب مهم سیاسی را در انتخابات مجلس آینده و تا حدی ضعیف تر در انتخابات خبرگان داشته باشیم زیرا جنس این انتخابات متفاوت است و نوع رقابت متین تر و آرام تر است.
تسنیم:در زمینه وحدت در دورههای گذشته نیز مباحث مختلفی مطرح شده بود. آیا ساز و کاری و تضمینی برای بقای این وحدت تا دقیقه 90 وجود دارد؟
آرین منش: ببینید هیچ تضمینی برای تحقق وحدت و پایداری آن نیست زیرا در کشور ما نظام حزبی و احزاب فراگیر وجود ندارد و ضمنا قانون احزاب در کشور ما پیاده نمیشود. زیرا براساس این قانون تشکلهایی میتوانند فعالیت کنند که مجوز از وزارت کشور دارند اما عملا در کشور این را نداریم و صدها تشکیلات سیاسی و فرهنگی کارکرد انتخاباتی پیدا میکنند و با یکدیگر رقابت میکنند لذا هیچگاه نمیتوان گفت قطعا همه جریانات دو طیف در کنار هم قرار میگیرند و بعضا دهها لیست بیرون میآید و این حاکی از فقدان نظام حزبی در نظام مردمسالاری است.
تسنیم:آفت فردگرایی و تعدد لیستها به نظر شما بیشتر مشهود نیست؟
آرین منش: معتقدم در جاهای دیگر هم کم و بیش این مسئله وجود دارد؛ یکی از دلایل تعدد لیستها این بود که برای چند دوره، رقیب سنتی اصولگرایان در صحنه نبودند و عملا در انتخابات اخیر اصولگرایان با خودشان رقابت داشتند و خیلی ضرورتی برای وحدت حس نمیکردند زیرا تلقی این بود که هر گروهی که پیروز شود بازهم از جامعه اصولگرایان است اما در انتخابات آینده به نظر این گونه نیست و هرگاه رقیب جدی باشد احتمال وحدت بالاتر میرود و لیست کاهش مییابد.
در شرایط فعلی همچنان که اصولگرایان به توافق کامل نرسیدند اصلاح طلبان هم همین وضعیت را دارند و یکسری تلاشهایی را میکنند اما وحدت صد درصدی غیرممکن است و تاکنون هم اتفاق نیفتاده زیرا عدهای معتقدند میخواهند مستقل وارد شوند در حالی که در کلانشهرها ورود افراد به شکل مستقل کار دشواری است.
تسنیم: رویکرد حزب موتلفه در این میان چیست؟
آرین منش: موتلفه سردمدار وحدت و همگرایی میان اصولگرایان بوده و هست و از زمانی که مرحوم عسگر اولادی در قید حیات بود به دلیل اخلاص بالا معتقد بود حزب موتلفه مصالح نظام را بر منافع حزبی باید ترجیح دهد و خیلی از مواقع از سهم خود بخاطر وحدت ملی گذشت میکرد و اکنون نیز حزب موتلفه محوریت چنین کاری را عهده دار شده و با ترتیب دادن نشستهای مختلف در مسیر ایجاد همگرایی در حال حرکت است. موتلفه قطعا لیست مجزا نمیدهد.
قریب به 20 تشکیلات در حال حاضر عضو جبهه پیروان خط امام و رهبری در استان هستند که یکی از آنها موتلفه است. البته اصولگرایانی هم هستند که عضو جبهه پیروان نیستد مثل چکاد آزاداندیشان، اصولگرایان تحولخواه و یا پایداری. تلاش ما این است که جبهه پیروان و پایداری و سایر تشکلها همه زیر یک چتر قرار بگیرند.
در سطح ملی هم این تلاش در حال انجام است البته سلیقه برخی شخصیتها مثل دکتر لاریجانی متفاوت است زیرا معتقد است برخی جریانهای افراطی در اصولگرایان وجود دارد و مطلوب نیست همه زیر یک چتر قرار بگیرند. در مجموع به نظرم ما احتمالا یکی از رقابتی ترین و پرشورترین انتخابات تاریخ انقلاب را به دلیل حساسیت شرایط و نیازهای جامعه تجربه خواهیم کرد.
تسنیم:در این میان البته برخی گروهها نیز جدیدالتاسیس هستند و یا بعد از انتخابات تشکیل شدهاند. تحلیل شما از این احزاب و گروهها چیست؟
آرین منش: بهرحال برای از این گروهها مثل ندای ایرانیان در اردوگاه اصلاح طلبان تعریف میشود اما یک رویش جدید است که دکتر خرازی به دنبال این است که یک طیف جوان در چارچوب معیارهای نظام و با رویکرد اصلاح طلبانه طرح جدیدی را مطرح کند و به جذب جوانان در این زمینه بپردازد و کار مناسبی است.
احزاب و تشکلها نیاز به پوست اندازی دارند و باید آب روانی به احزاب ورود یابد و نوگرایی و آرمانخواهی به احزاب تزریق شود بالاخره مطالبات نسل جوان نسبت به پیشینیان تغییر یافته است و نیاز به جوانگرایی در احزاب و گروههای سیاسی داریم اما متاسفانه نوعی سیاست گریزی و حزب گریزی در جامعه هنوز وجود دارد که مانع فعالیت میشود.
جامعه در برخی موارد، نسل جوان را به سمت فعالیت حزبی تشویق نمیکند و حتی در دورهای مستقل بودن از احزاب ارزش بود و حزبی بودن نوعی ضد ارزش بود و مجموعا اینها سبب شده رویشهای جدید در عرصه احزاب کم باشد و اکنون نیز در اردوگاه اصلاح طلب و اصولگرا فعالان سیاسی کسانی هستند که سالها قبل هم فعال سیاسی بودند و نام جدیدی را شاهد نیستیم و این یکی از آفات تشکلهای حزبی است.
تسنیم: البته بسیاری از احزابی هم که شکل میگیرند فصلی و موقت هستند...
آرین منش: البته احزاب فصلی در همه جای دنیا وجود دارد و یکی از بحثهای نظامهای حزبی دنیا، همین احزاب کوتاه مدت و خلق الساعه است. از سوی دیگر معمولا عمر برخی احزاب متناسب با عمر دولتها است و هر دولتی حزبی را تشکیل میدهد.
مثلا در کشور خودمان هم دولت آقای هاشمی رفسنجانی حزب کارگزاران را ایجاد کرد و یا از دولت آقای خاتمی حزب مشارکت بیرون آمد و یا پایداری مولود دولت اول آقای احمدی نژاد بود بنابراین احزاب دولت ساخته در کشور خود ما نیز وجود دارد و بعد از افول دولتها نیز اینها افول میکنند.
اما نکتهای که وجود دارد این است که در سایر کشورها احزاب مادر دولت هستند، در خیلی از کشورهایی که نظام دموکراسی و مردمسالاری وجود نظام حزبی مکمل مردمسالاری است ما اکنون دموکراسی و مردمسالاری داریم اما فاقد نظام حزبی.
احزاب بزرگ در کشور ما فعال نیستند و تا 10 روز قبل از انتخابات کاندیداهای ما مشخص نیستند در حالی که برای مثال در آمریکا از مدتها قبل راقابت میان دو نفر شکل میگیرد و دولتها و برنامه و نظرسنجی از مدتها قبل مطرح میشود. صرف نظر از اینکه پشت صحنه دموکراسی غربی کارتلها و لابیها است و در کشور ما تنها مردم رای میدهند اما نبود احزاب بزرگ یک ضعف است و مردمسالاری بدون احزاب بزرگ ناقص و ابتر است.
تسنیم: قدری از مباحث سیاسی فاصله بگیریم و با توجه به تجربه فرهنگی حضرتعالی در مجلس شورای اسلامی و همچنین استان خراسان، لطفا یک آسیب شناسی از وضعیت فرهنگی کشور و استان داشته باشید. عمده آسیبهای فرهنگی را باید از چه ناحیهای تحلیل کرد.
آرین منش:من معتقدم که مجلس شورای اسلامی در جهت توسعه فرهنگ ایرانی و اسلامی از طریق قانونگذاری خیلی توفیق نداشته است. شاید ماهیت فرهنگ که شامل مجموعه آداب و رسوم و سنتها است با اهرم قانون قابل توسعه و ترویج نیست و معمولا در دو دورهای که مجلس بودم ابزارهای قانونی خیلی مناسبی به تصویب نرسید.
برای مثال چند قانون مهم داشتیم مثل قانون رسانههای گروهی، قانون نحوه نظارت بر صدا و سیما و عفاف و حجاب و احیای امر به معروف و نهی از منکر. مصوباتی که داشتیم در این زمینه چه مجلس و چه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی که در زمره قانون است باز با مشکل اجرا روبرو است.
همین قانون عفاف و حجاب را ببینید. یک مصوبه بسیار مطلوبی داشت که شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رساند و 26 سازمان را موظف به ماموریت کرده اما قطعا تاکنون کمتر از 10 درصد آن اجرا شده است و یا یکی دیگر از قوانین، قانون ساماندهی مد و لباس در مجلس هفتم بود و مفاد آن این بود که چه کنیم که جوانان ما از لباس زیبا و منطبق با فرهنگ اسلامی به شکل ارزان استفاده کنند.
یکی از دغدغههای متدینین ما این بود که لباس اسلامی در بازار گران و لباس غیراسلامی ارزان است و این قانون با هدف برعکس کردن این مکانیزم به تصویب رسید اما عملا اتفاقی نیفتاد و یا در حوزه پیوست فرهنگی طرحها خیلی کار زیادی انجام نشد. حوزه فرهنگ، حوزه ای نیست که خیلی متکی بر مجلس شورای اسلامی و قانونگذاری باشد بلکه مردم باید وارد شوند. حوزههای علمیه، آموزش و پرورش باید وارد کار شوند. در حوزه مطبوعات و آزادی دسترسی به اطلاعان هم قوانین خوبی داشتیم که اجرایی نشد.
در حوزه رسانهها هم قانون جامع رسانهها را داشتیم که نهایتا چیزی از آن بیرون نیامد و یا قانون مطبوعات که هنوز قانون جامعی در این زمینه نداریم که الان معاونت مطبوعاتی ارشاد درصدد تهیه یک لایحه جامع در این زمینه است که پیش نویس آن نیز تهیه شده است.
یکی از مصوبات مجلس هشتم، ماده 12 قانون برنامه پنجم بود؛ در قانون برنامه به دولت تکلیف شد که به مقوله زیارت و شهرهای زیارتی توجه کند و بسترهای مناسب را برای پذیرش زائر با کمک شهرداریها فراهم کند و اعتبارات ویژهای به شهرهای قم، شیراز و مشهد بدهد و متعاقب آن ردیف ویژه ای ایجاد شد و قرار شد سالی 200 میلیارد تومان اعتبار دهند که عملا این اتفاق نیفتاد.
در زمینه واگذاری امور فرهنگی به تشکلها تجارب مناسبی وجود دارد. برای مثال بنده در دوره سالهای 72 تا 78 مدیرکل ارشاد استان خراسان بزرگ بودم. برای مثال پایه گذاری کانونهای فرهنگی و هنری در مساجد از آن زمان شروع شد و بنا بر این گذاشته شد که بجای اینکه اداره کل ارشاد متولی فرهنگ باشد تلاش شد از امکانات سایر دستگاهها استفاده شود و وزارت فرهنگ به احیای بسترهای مناسب جامعه کمک کند و یا جامعه قاریان قرآن مشهد یک مرکز بزرگ قرآنی را تاسیس کرد که اکنون در حد یک دانشگاه کار میکند.
امروز نیز ایجاد مراکز اقامتی ارزان قیمت با کمک استانهای سراسر کشور در مشهد کار ارزشمندی است که نیاز اسکان زائر و کاهش هزینههای اقامت را محقق میکند.
تسنیم: یکی از مباحثی که به ویژه مقام معظم رهبری در سفر خود به خراسان شمالی اهمیت آن را گوشزد کردند مسئله سبک زندگی اسلامی است. در این زمینه تا چه میزان اهداف محقق شده است؟
آرین منش: ببینید وقتی میگوئیم سبک زندگی اسلامی یعنی توجه به اهداف اساسی انقلاب اسلامی زیرا انقلاب اسلامی اساسا یک انقلاب فرهنگی بود و نه یک انقلاب سیاسی و اقتصادی؛ یعنی صرفا دنبال تغییر حاکمیت نبودیم و صرفا دنبال تامین منافع مردم نبودیم، با شعار «نان و مسکن و آزادی» مردم نیامدند بلکه با الله اکبر و لا اله الا الله آمدند و با شعار فرهنگ اسلامی روی کار آمدند. سبک زندگی اسلامی هم همین است و خواهان پیاده شدن فرهنگ ایرانی و اسلامی است و این یک حرکت فرهنگی است و حرکات فرهنگی هم باید از سوی نخبگان شروع شود و مردم عادی و رسانهها به آن توجه کنند. یک کار دیربازده و سخت است.
تحقق سبک زندگی اسلامی نیازمند رفع خلاهای قانونی و اجرایی و همکاری همه جانبه رسانهها و مسئولان است. تکلیفی را برعهده شورای عالی انقلاب فرهنگی برنامه پنجم گذاشته بود و آن اجرای مهندسی فرهنگی بود که مجموعه نفیس و ارزشمندی تدوین شده است اما بازهم مشکل اجرا داریم و هر یک از نهادها باید در این زمینه رسالت خود را ایفا کند یعنی شهرداری و وزارت مسکن و ... باید مولفههای این مسئله را رعایت کنند.
تسنیم: وضعیت رسانههای استان اعم از مجازی و مکتوب را چگونه ارزیابی میکنید؟
آرین منش: خراسان یکی از استانهای پیشتاز در عرصه رسانه است زیرا تعداد رسانهها و خبرگزاریها زیاد است و کمتر شهری است که چند روزنامه کشوری در آن منتشر شود.
نکته قابل ملاحظه این است که فضای سایبری و دیجیتالی تدریجا مسائل فرهنگی، سیاسی و اقتصادی را در حال مدیریت است و اگر از آن غفلت شود آسیب زا است و قطعا انتخابات آینده تحت تاثیر فضای مجازی است، دست هر جوانی شما یک موبایل میبینید که در هر ساعت صدها پیام دریافت میکند که شخصیت و افکار افراد را میتواند مهندسی کند و اگر مدیریت نشود ممکن است آسیبهایی داشته باشد و باید به فضای دیجیتال توجه بیشتری شود و در جهت تغذیه آن کار نوینی انجام شود.
یادم است در دهه 70 ویدئو در کشور کالای قاچاق محسوب میشد و اگر دست کسی ویدئو دیده میشد اماکن و نیروی انتظامی آن را مصادره و در اختیار اداره ارشاد قرار میداد تا استفاده سمعی و بصری لازم انجام شود. وزارت ارشاد در مقطعی که آقای لاریجانی وزیر بود گفتند ویدئو یک وسیله صرفا مضر نیست و از این بابت آن را ممنوعه میدانیم که استفاده نادرست و تغذیه نادرست از آن انجام میشود و ایده موسسه رسانههای تصویری شکل گرفت که فیلمهای سینمایی را در شبکه خانگی در اختیار مردم قرار دهد و خب متعاقب این ویدئو ممنوعیتش برداشته شد و تغذیه درست از طریق این موسسه انجام شد و قرار بود تمام محصولات فرهنگی مثل کتاب را توزیع کنند اما عملا کتاب از سبد آنها حذف شد.
امروز در زمینه منع استفاده از گیرندههای ماهوارهای نیز قانون داریم اما عملا به دلیل فراگیری شاید نتوان آن را اجرایی کرد و این قانون از حیّز انتفاع خارج شده است. معتقدم در ارتباط با رسانههای نوین و جدید اینها تیغ دودم هستند و فینفسه ابزار گمراه کننده نیستند و ما هم قادر نیستیم مقابل امواج را بگیریم؛ هزاران شبکه رادیویی و تلویزیونی در دنیا در حال فعالیت هستند که البته اداره کنندگان آنها متفاوت هستند.
نظرم این است که باید سواد رسانهای مردم را ارتقا دهیم و به آثار و پیامدهای مثبت و منفی رسانهها آگاه کنیم .البته سواد رسانهای اکنون متولی ندارد. دولت باید مشخص کند وزارت ارشاد متولی است یا وزارت ارتباطات و هر کدام ماموریت خاص خود را انجام دهند.
تسنیم: اخیرا نمایشگاه قرآن و عترت در مشهد مقدس برگزار شد که شما نیز از آن بازدید کردید. کیفیت این نمایشگاه را چطور دیدید و رویکرد نمایشگاهها در مشهد باید به کدام سمت و سو برود؟
آرین منش: به نظر من این نمایشگاه و نمایشگاه کتاب و جشنواره سینمایی در دهه فجر، به اصطلاح یک «نمی از یمی» است و برای اینکه بگوئیم ما هم نمایشگاه و جشنواره فجر و قرآن داریم کاری را انجام میدهیم که در اندازههای کلانشهر مذهبی جهان اسلام نیست. همیشه این موضوع را دنبال میکردم که سهم استان خراسان از اعتبارات فرهنگی مثل سهم استان از بودجه کشور باشد و البته سهم خود را نگرفته است. 7 درصد بودجه کشور سهم استان است از بودجه فرهنگی کشور هم اگر همین میزان سهم استان باشد میتوان کارهای بزرگ کرد.
مشهد با توجه به وجود نمایشگاه بین المللی مشهد میتواند قطب نمایشگاهی در شرق کشور باشد؛ بسترها وجود دارد، نیروی انسانی و سخت افزاری و مدیران وجود دارد اما اعتبارات نیست بهرحال وزارت ارشاد باید در طراز نمایشکاه بین المللی کاری انجام دهد.
نمایشگاه قرآن مشهد هم به نظر بنده یک رفع تکلیف بود که ما کاری انجام دادیم، باید پرجاذبهتر و طولانی تر باشد زیرا مردم تا مطلع میشوند نمایشگاه جمع میشود.
یادم است سال 74 نخستین بار نمایشگاه کتابی در مشهد برپا شد که خاطره آن برای ذهن بنده و ناشران باقی مانده است. مکانی برای نمایشگاه آن زمان نداشتیم و فضای سبز اطراف فرودگاه مشهد را با چادر و داربست فضاسازی و غرفه سازی کردیم و ناشرانی که از سراسر کشور آمده بودند برای نخستین بار تمامی کتب خود را فروختند و دانشگاهها از سراسر استان کتب زیادی از اینجا خریدند و استقبال بی نظیر بود زیرا اطلاع رسانی خوبی انجام شده بود.
تسنیم: با توجه به اینکه در آستانه برگزاری نمایشگاه کتاب در مشهد هم هستیم توصیهای برای برپایی بهتر این نمایشگاه دارید؟
آرین منش: معتقدم که باید مشخص شود که اعتبارات مربوط به نمایشگاه کتاب را از کجا باید تامین کرد؟ استان و استانداری یا وزارت ارشاد؟ تا دقیقه 90 این کار و مسئله وجود دارد و در نهایت کاری ضعیف ارائه میشود. باید امکاناتی را فراهم کنید که ناشری که اینجا میآید برایش سود داشته باشد و نیاز کتاب مردم تامین شود و باید از اکنون مسئولان استان به فکر تامین اعتبار باشند تا اطلاع رسانی لازم انجام شود.
تسنیم:از وقتی که در اختیار این خبرگزاری قرار دادید بسیار سپاسگزار هستیم.
آرین منش: من نیز از شما تشکر میکنم.
انتهای پیام/
