آبیاری قطره‌ای «تاجی» برای مبارزه با خشکیدگی خرما در کرمان اجرا شد


خبرگزاری تسنیم: مسئول کمیته علمی پیشگیری از عارضه خشکیدگی از ابداع روش منحصر به فرد طرح آبیاری قطره‌ای تاجی برای پیشگیری از خشکیدگی خرما در دنیا از سوی محققین کرمانی خبر داد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمان, غلام حسین شهیدی صبح امروز در جلسه  پیشگیری از خشک شدن درختان خرما استان کرمان اظهار داشت: روشی که امروز ما در مقابله با آفت خرما از آن استفاده می‌کنیم، برای اولین بار در دنیا توسط همکاران ما انجام شده است.

بنیانگذار بخش گیاهپزشکی دانشگاه شهید باهنر کرمان افزود: عارضه خشگیدگی خرما  سال 1368 خسارات زیادی به بار آورد و در سال 1389 حدود 90 درصد خسارت به درختان خرما وارد شد. یکی از علائم عارضه  خشکیدگی خرما، پژمردگی ناگهانی میوه‌ها در قسمت خارک آن‌ها است و این خشکیدگی به سرعت خوشه‌ها را فرا می‌گیرد.

مسئول کمیته علمی پیشگیری از عارضه خشکیدگی گفت: تغییر شاخص‌های اکولوژیک در چند دهه  اخیر توجه صاحب نظران را به خود جلب کرده است. پیش فرض ما این بود که الوار (بادهای خشک و سوزان) باعث افزایش دما و کاهش رطوبت نسبی در منطقه ی تاج خرما می‌شود. برای اینکه این عارضه اتفاق بیفتد آزمایشی انجام دادم. یک خوشه خرمارا به مدت 20 دقیقه در معرض باد گرم سشوار قرار دادم و آن را گوشه ای آویزان کردم. 3 الی 5 روز بعد کل خوشه خشکیده شد.

وی با بیان اینکه بدن انسان تحمل دمای بالای 42 درجه را بیش از 10 دقیقه ندارد افزود: خرما و درخت خرما هم در برابر هوای گرم تا دمای 44 درجه تحمل دارد و بالاتر از این دما سبب مرگ سلول های بشره(پوست) و تبخیر آب می‌شود. پس برای این امر به مدت 1 ماه در آخرین ماه رشد و توسعه رطب دمای محیط نخلستان را زیر 40 درجه نگه داشتیم و رطوبت را افزایش دادیم.

استاد دانشگاه باهنر گفت: برای این امر قسمتی از  نخلستانی با درختان 10 ساله در 30 کیلومتری شهرستان بم انتخاب کردیم و گلخانه ای پلاستیکی در اطراف تعدادی از درختان خرما درست کردیم. 3 عدد کولر 7000 در آن قرار دادیم و یک اقلیم مصنوعی ایجاد کردیم. در یک بازه زمانی از افزایش دمای بیش از 40 درجه جلوگیری کردیم بدین صورت که از ساعت 13-17 کولرها روشن می‌شدند. نتیجه ای که حاصل شد اینگونه بود که متوسط خسارت در خارج از گلخانه 50 درصد بود در حالی که در گلخانه 0 بود. حتی یک عدد خرمای آسیب دیده هم نداشتیم اما با این تفاوت که رسیدن خرماهای داخل گلخانه با 10 روز تاخیر صورت گرفت که امری طبیعی است.

شهیدی افزود: دما در خارج از گلخانه تا 48 درجه ثبت شد که این دما 4-5 درجه بالاتر از حد تحمل خرما است. رطوبت در گلخانه 28-56 درصد بود در حالی که رطوبت بیرون گلخانه 14-45 درصد. بدین ترتیب آزمایش ما نقش لوار را به عنوان عامل اصلی خشکیده شدن خرما تعیین کرد.

وی گفت: ما نمی‌خواهیم نخلستان‌دارها،  اقلیم مصنوعی ایجاد کنند چون امری محال است. به همین دلیل در صدد راه حلی برآمدیم و روشی برای اولین بار در دنیا ابداع کردیم که آبیاری قطره ای تاجی ( crown drip irrigation) نام دارد. در این روش در تاج درخت نخل دو ردیف لوله های آبیاری قطره ای با 10 عدد قطره چکان قرار داده می شود که می تواند دما را 8-9 درجه کاهش می دهد.

شهیدی ضمن تاکید بر این که با اجرای این طرح از خشکیدگی درختان خرما جلوگیری می شود افزود: این روش مکملی برای آبیاری نخل ها است و تا 30 درصد نیاز آبیاری درختان خرما را برطرف می‌شود. همچنین مکمل‌های تغذیه گیاهی با افزودن micro & trace element  و عدم ایجاد فرسایش خاک، کاهش نیاز به نیروی متعدد انسانی و کاهش آفاتی که در تنه ی خشک درختان رشد می کنند را خواهیم داشت.

وی ضمن بیان فواید روش آبیاری قطره ای تاجی گفت: این روش روشی ارزان قیمت و ساده است و محصول برداشت شده براق تر، خوشمزه تر و درشت تر است.

انتهای پیام/ج