استقلال واقعی هر کشور و ملتی منوط به استقلال فرهنگی است

به گزارش خبرگزاری تسنیم،‌ محمدباقر قالیباف صبح امروز طی سخنانی در سومین اجلاس راهبردهای توسعه فرهنگی و اجتماعی شهرهای ایران که در محل تالار خلیج فارس باغ موزه دفاع مقدس برگزار شد، با تاکید بر اهمیت فرهنگ در کشور اظهار داشت: استقلال هر کشوری به استقلال اقتصادی و سیاسی نیست بلکه استقلال واقعی هر کشور و ملتی به استقلال فرهنگی است. اگر کشوری استقلال و هویت فرهنگی خودش را نداشت، حتی اگر استقلال سیاسی و اقتصادی هم داشته باشد دیر یا زود فرو خواهد ریخت.

وی تاکید کرد: همه چرخه، قدرت، انقلاب، تاریخ مبارزه مسلمانان، امام (ره)، شهدا، نظام ولایی، امکانات، بیت المال با همه فراز و نشیب‌ها و نقاط قوت و ضعف خود می‌خواهد یک کار را انجام دهد و آن نیز هدفی جز رشد و تعالی شهروندان نیست. در حقیقت همه این فعالیت‌ها در این خلاصه می‌شود که بندگان خدا بتوانند عبادت خدا را انجام دهند و این از کار فرهنگی، تربیتی و آموزشی شکل می‌گیرد.

شهردار تهران خطاب به مدیران فرهنگی و اجتماعی شهرهای ایران، عنوان کرد:  مهم ترین رسالت شما این است که به مسائل فرهنگی و اجتماعی توجه داشته باشید. ما در شهروندان خلاصه می‌شویم و شهروندان هم باید از مسیر کارهای فرهنگی با جوهره دینی به این نقطه برسند، اما در این میان باید توجه داشته باشیم که اگر به کار فرهنگی و اجتماعی بپردازیم در حالی که ماشین مردم در خیابان در چاله بیفتد، زباله مردم را جمع آوری نکنیم و نظام اداری شهرداری را رو به بهبود و سلامت نبرده و فساد را کاهش ندهیم، حتما کار فرهنگی ما ضد فرهنگی است.

وی تاکید کرد: من بر کار فرهنگی تاکید دارم اما بدانید اگر در کار خدماتی خودتان کوتاهی کنید در واقع بزرگ ترین کار ضد فرهنگی را کرده‌اید، به همین جهت باید خدمات خوبی را به شهروندان ارائه دهد و مسائل آنها را به بهترین شکل ممکن پیش ببرید چرا‌که این خودش بزرگ ترین کار فرهنگی است، اما در کنار این موضوع شهرداران و شوراها باید توجه داشته باشند که در هنگام تنظیم بودجه و برنامه، بودجه مورد نیاز تنها برای کارهای خدماتی نیست.

قالیباف تاکید کرد: شاید مجموعاً کمتر از 2درصد برای کارهای فرهنگی و اجتماعی در شهرها در نظر گرفته می‌شود که این رقم برای کارهای فرهنگی و اجتماعی بسیار کم است.

وی در ادامه به اشکالات فرهنگی کشور در سطح کلان و دلایل عدم موفقیت در حوزه فرهنگ پرداخت و گفت: بارها این موضوع را از زبان مقام معظم رهبری شنیده‌ایم که در حوزه فرهنگ موفق عمل نکردیم و آثار آن نیز در جامعه معلوم است. این در حالی است که اگر بتوانیم ساز و کار درستی را تعریف کنیم که فعالیت فرهنگی ما در تمامی بخش‌ها – اعم از بخش‌های مردمی، دولتی و سازمان‌‌های مردم نهاد – در یک معادله مشخص قرار گیرد، می‌توان این مشکل را بر طرف کرد؛ در واقع  در هنگام اجرای هر کاری باید ببینیم در این معادله کدام صورت مسئله را حل و فصل می کنیم؟ به این ترتیب کار فرهنگی ما نظم و نسخ می‌گیرد، در غیر این صورت لجام گسیخته و بی هدف حرکت می‌کنیم.

شهردار تهران بر ضرورت مولد بودن کشور تاکید کرد و گفت:  استقلال فرهنگی و غیرفرهنگی نیز باید متوجه تولید باشد اما این سوال مطرح می‌شود که باید چه چیزی را تولید کنیم؟ قدرت‌ها و نظام‌ها – و نه الزاما دولت‌ها – اگر می‌خواهند به نقطه مطلوب در حوزه مولد بودن برسند باید قدرت، ثروت، معرفت و منزلت را تولید کند. همچنین سازمان‌ها و ملت‌ها باید بتوانند این چهار مورد را به یکدیگر تبدیل کنند.

قالیباف ادامه داد: هر کدام از این تبدیل‌‌ها بدون شک یک فعالیت هدفمند و اثرگذار است.  به عنوان نمونه مهم است که ثروت را به معرفت تبدیل کنیم اما سوال اصلی اینجا است که تبدیل ثروت به معرفت از چه روشی باید صورت گیرد؟

وی یادآور شد: در حال حاضر در جوامع - خصوصاً در جوامع غربی و سرمایه داری - عمدتاً دو مورد قدرت به ثروت و ثروت به قدرت، خیلی زود به صورت مشروع و یا نامشروع به هم تبدیل می‌شوند؛ اما در این میان چند مثال بیاورید که چگونه منزلت به ثروت تبدیل می‌شود و راه صحیح تبدیل شدن ثروت به منزلت چیست؟

شهردار تهران در ادامه به واردات خودروهای لوکس و گران قیمت به کشور اشاره کرد و گفت: نکته اصلی اینجاست که ثروتی وجود دارد، اما صاحب این ثروت منزلت ندارد و برای کسب منزلت خود احساس می‌کند که باید ماشین و خانه چند میلیاردی در اختیار داشته باشد. این در حالی است که افرادی که کار فرهنگی می‌کنند باید به این فرد یاد دهند که چگونه ثروت خود را از مسیر احسان به منزلت تبدیل کند و نه تجمل گرایی؛ به این ترتیب باید بتوانیم این موضوع را به درستی منعکس کنیم و این فرد نیز به جهت فطری در این مسیر قرار گیرد.

وی تصریح کرد: قدرت به ثروت و ثروت به قدرت تبدیل می‌شود، اما در بسیاری از اوقات این تبدیل از راه حرام و زد و بند صورت می‌گیرد، این در حالی است که این تبدیل‌ها باید از راه درست انجام شود. همچنین این همه شرکت‌های دانش بنیان وجود دارد و اقتصاد مقاومتی نیز به معنای تبدیل کردن معرفت به ثروت است.

قالیباف ادامه داد: ما از بزرگان دین و مکتب اسلام اینگونه فهمیده‌ایم که جامعه اسلامی، جامعه‌ای است که در آن تعلیم و تکریم وجود داشته باشد و همچنین فقر و تکاثر نیز در جامعه اسلامی نباشد. اما امروز به جامعه نگاه کنیم و ببینیم جای تعلیم و تکریم و همچنین بحث فقر و تکاثر کجاست؟ هر کدام از این ها با هم می‌توانند تبدیل شوند تا دو نقطه منفی را از بین ببرند و تبدیل کردن این موارد به یکدیگر نیز به معنی کار فرهنگی است.

شهردار تهران در بخش دیگری از سخنان خود به بررسی نقش و جایگاه شهرداری‌ها در حوزه فرهنگ پرداخت و گفت: فرهنگ ابعاد مختلفی دارد اما در شهرداری‌ها باید توجه کنیم که ما به فرهنگ شهر کار داریم و نمی‌توانیم به همه امورات دخالت کنیم. به این ترتیب باید معلوم شود که هنر شهری و فرهنگ شهری چیست؟ ممکن است بعضی تصور کنند که ما باید وظیفه وزارت ارشاد، خانه هنرمندان، حوزه علمیه و سازمان تبلیغات اسلامی را انجام دهیم، این در حالی است که ما در شهرداری به دنبال انجام کار شهری هستیم و باید مشخص شود که متمرکز چه بحث‌هایی خواهیم بود.

وی با تاکید بر ضرورت توجه جدی به سه موضوع آسیب‌های اجتماعی، سبک زندگی و اوقات فراغت، عنوان داشت: در رویکردهایی که در فعالیت‌های فرهنگی دنبال می‌‌کنیم باید به دینی بودن فعالیت‌های فرهنگی، موضوع هویت و خانواده محور بودن فعالیت‌ها توجه داشته باشیم. البته در پیگیری این رویکردها مقاومت‌های زیادی هم وجود دارد، اما همه انرژی خود را گذاشته‌ام که مسیر را به این سمت سوق دهیم و به صورت اثرگذار پیش رویم. همانطور که آثار آن نیز به صورت جسته و گریخته قابل مشاهده است.

شهردار تهران اظهار داشت: به عنوان مثال ما در شهرداری تهران وقتی از هویت سخن می‌گوییم، به هویت محلی، ملی و جهانی، دینی و انقلابی توجه داریم. همچنین وقتی از هویت انقلابی صحبت می‌کنیم ممکن است آیتم‌های فراوانی وجود داشته باشد اما ما فرصت نمی‌کنیم که به همه این آیتم‌ها بپردازیم، به همین جهت در شهرداری تهران گفته‌ایم که هویت انقلابی یعنی امام (ره)، فلسطین و قدس و همچنین دفاع مقدس، در کنار این موضوع در هویت دینی خود نیز متمرکز به بحث فرهنگ قرآنی و نماز هستیم به همین جهت اگر بحث تفکر مسجدی و توسعه مساجد پیش می‌آید، با همین نگاه است.

قالیباف عنوان کرد: ما در سال جاری به این موضوع تاکید کرده‌ایم که کار فرهنگی کار دل است، کار گل نیست.همچنین باید توجه داشته باشیم که کار فرهنگی، کار پول نیست. به عنوان نمونه گاهی شما مشاهده می‌کنید که یک فرد در یک رسانه بیانیه و اطلاعیه‌ای را می‌خواند، این در حالی است که شما نسبت به آن فرد شناخت دارید و می‌بینید که او تنها مزدوری می‌کند و این اطلاعیه را می‌خواند تا پول آن را بگیرد. در این شرایط آیا این اثری در قلب شما دارد؟ قطعا این حسی در مخاطب ایجاد نمی‌کند. البته ممکن است برای فردی که شناختی نداشته باشد، تا حدی اثرگذار باشد.

وی تاکید کرد: سنت الهی بر این است که کسی باید کار فرهنگی را انجام دهد که نیت، اخلاص و انگیزه لازم را نسبت به این موضوع داشته باشد. این با پیمانکاری که قرارداد ببندد و پل بسازد متفاوت است. همانطور که مسجد  و محلی که با پول حلال ساخته شده و خشت آن بی وضو گذاشته نشده است، اثر فرهنگی متفاوتی با کار فرهنگی دارد که به صورت پیمانکاری صورت می‌گیرد. در یک کلام کار فرهنگی کار پیمانکاری و محل کسب، شغل و ارتقای جایگاه نیست بلکه محل دل است.

قالیباف همچنین در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد که انتقال تجربیات در جلسات کمیسیون‌های مشترک شهرهای ایران باید به صورت دوطرفه صورت گیرد تا شهرداری تهران نیز بتواند از تجربیات موفق شهرهای مختلف کشور استفاده کند.

وی در ادامه شهرداری‌ها را سازمان‌هایی بسیار مظلوم توصیف کرد و اظهار داشت: شهرداری‌ها از بعد ساختاری در هیچ کجای نظام اداری و اجرایی کشور جایی ندارند، به نحوی که هم اکنون به بیش از 70 درصد جمعیت کشور خدمات می‌دهند اما جایگاه ندارند.

شهردار تهران تصریح کرد: هر کدام از موضوعات و سازمان‌ها اعم از آب، برق، ورزش، محیط زیست، بازرگانی و غیره در مجموعه نظام اداری و اجرایی کشور، در یک سلسله مراتبی قرار دارند که حرف آن ها شنیده می‌شود و جایگاهی دارند. به این ترتیب در یک نظام ستادی حرکت می‌کنند و نگاه جمعی بر آن‌ها وجود دارد اما شهردار‌ی‌ها در نظام اداری و اجرایی هیچ جایگاهی ندارند.

قالیباف ادامه داد: کارهای شهرداری‌ها متفرق در وزارتخانه‌های متفاوتی است و عمدتاً بخش قابل توجهی از این کارها در دو وزارتخانه راه و شهرسازی و کشور دنبال می‌شود؛ نهایتا شهرداری‌ها در سطح یک سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها قرار دارند که به صورت جسته و گریخته کارهایی انجام می‌شود، اما متاسفانه رابطه خوب، شناخت دقیق، درک متقابل و همدلی وجود ندارد.  البته اخیرا این گفت و شنود‌ها بسیار بهتر شده است اما در 10 سال گذشته سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و شهرداری‌ها بیشتر با هم رقابت داشته‌اند تا رفاقت و همکاری.

وی گفت: ما در بیش از هزار شهرداری - به عنوان یک نهاد عمومی غیردولتی -  به صورت جزیره‌ای و مستقل مشغول به کار هستیم. بنابراین باید بیش از هر چیزی خودمان با درک درست، به فکر خودمان باشیم و با هم همدلی، همکاری، ارتباط منطقی، ستادی و انتقال تجربیات را داشته باشیم. حتی به این هم بسنده نکنید که جلسات اینگونه را حداکثر تا مراکز استان ها برگزار کنید بلکه مراکز استان مسئول هستند تا در استان خودشان با همه شهرداری‌های استان جلسه بگذارند و با هم همکاری، مشورت، همفکری و انتقال تجربه داشته باشند.

شهردار تهران یادآور شد: اگر به این مظلومیت مدیریت شهری نگاه کنیم، این دلیلی می شود که شهرداری‌ها و شورای شهر با هم دعوا نکنند چرا که در این بخش آنقدر مشکلات وجود دارد که اگر بخواهیم سایر مسایل را دنبال کنیم، دیگر هیچ چیزی باقی نمی‌ماند.

به گزارش تسنیم، پس از سخنان شهردار تهران، در این مراسم از سند راهبردی آموزش‌های شهروندی با حضور قالیباف رونمایی شد.

انتهای پیام/