دلایل سکوت یکساله آنکارا در قبال داعش و اتخاذ موضع جدید
خبرگزاری تسنیم: یک رسانه عربزبان با اشاره به دلایل چرخش مواضع ناگهانی ترکیه علیه داعش به زوایای موضوع و تأثیرات این موضع جدید آنکارا در اوضاع داخلی و وضعیت آن با کُردها پرداخته است.
به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، پایگاه النخیل عراق در گزارشی با عنوان "دلایل حملات ناگهانی ترکیه به داعش" آورده است: از یک سال و نیم قبل که داعش بر شمال عراق مسلط شد، ترکیه هیچ اقدامی برای مبارزه با داعش انجام نداد. این گروهک به فساد در بخشهایی از عراق و سوریه پرداخت و ترکیه بهطور عمدی هیچ اقدامی انجام نداد زیرا معتقد به اصل "دشمنِ دشمن من دوست من است"، بود. ترکیه سرسختترین دشمن نظام بشار اسد با توجه به این که داعش نیز با این نظام میجنگید، داعش را دوست میدانست.
سؤال بزرگی که همواره مطرح است دلایل آزاد کردن 49 گروگان ترکیهای کنسولگری ترکیه در موصل که کنسول نیز میان آنها وجود داشت در پاییز گذشته بود. داعش بهازای آزادی گروگانها چه امتیازی دریافت کرد؟ آیا ترکیه تعهد داد که اقدامی علیه داعش نکند؟ جزییات این واقعه هیچگاه فاش نشد.
اما اخیراً و بهطور ناگهانی ترکیه یک چرخش آشکار در مواضع سیاسی در قبال این گروهک داشت و به بمبافکنهای آمریکایی اجازه استفاده از پایگاه انجرلیک در جنوب ترکیه را با هدف حمله به اهداف داعش در سوریه داد و حملاتی به اهداف داعش در سوریه و مواضع کردها در شمال عراق انجام داد.
این رسانه مینویسد: سؤالات زیادی مطرح است که برخی از آنها را مرور میکنیم.
چرا ترکیه موضع خود را در قبال داعش تغییر داد؟
در بیستم ماه جولای یک عامل انتحاری که احتمال داده میشد داعشی باشد در شهر سوروچ ترکیه 32 نفر را کشت. این حادثه که نزدیک مرزهای سوریه رخ داد برای هیچ رهبر ملیگرایی قابل قبول نبود. دو روز بعد مکالمهای میان رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه و باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا برقرار شد و آن گونه که "اسراء اوزیوریک" رئیس مرکز مطالعات معاصر ترکیه در دانشکده لندن میگوید، توافقی حاصل شد که بر اساس آن آمریکا از پایگاه هوایی ترکیه استفاده کند و ترکیه همزمان اهداف داعش را هدف قرار دهد.
چرا آنکارا قبلاً با داعش مقابله نکرد؟
تعداد زیادی از داعشیها ترکیهای هستند و در ترکیه حامیانی دارند. از سویی داعش با نظام اسد میجنگد و دولت ترکیه که دم از مخالفت با تروریسم در هر نقطهای میزد به این اصل که دشمنِ دشمن دوست است، روی آورد. در پاییز گذشته میان داعش و مسئولان ترکیهای توافق شد و داعش از گروههایی نیست که بدون دلیل 49 گروگان را آزاد کند و بهازای آن امتیازی کسب نکند.
این حمله به داعش چه تأثیری بر گفتگو با کردها دارد؟ آیا عملیات صلح مُرده است؟
نمایندگان کُردها و دولت ترکیه نزدیک بود که سال گذشته به توافق تاریخی دست یابند و کشمکشی که از سال 1984 تاکنون 45هزار قربانی گرفته است، پایان یابد. اما اکنون ترکیه مواضع پکک را در عراق هدف قرار داده است و بسیاری از اعضای پکک را در داخل ترکیه بازداشت کرده است و از سویی پکک از پایان آتشبس با دولت ترکیه خبر داده است.
بهاعتقاد اوزیوریک، حمله به کردها نتیجه استراتژی انتخاباتی شکست خورده است. اردوغان و حزب عدالت و توسعه بهدنبال اکثریت دوسومی در پارلمان برای اصلاح قانون اساسی و افزایش اختیارات اردوغان بود و برای تحقق آن حزب عدالت و توسعه به حزب مردمی دموکراتیک موسوم به "اچدیپی" نیاز داشت که کمتر از 10 درصد آرا را به دست آورد زیرا 10 درصد بهمفهوم عدم کسب کرسی مجلس از سوی کُردها بود اما استراتژی شکست خورد و تلاشهای اردوغان برای تشکیل توافق موفق راه به جایی نبرد و وی نتوانست آرای لازم را در جنوب شرق ترکیه که عمدتاً کُردنشین هستند به دست آورد و حزب اچدیپی موفق به کسب 13.1 درصد در سطح ملی و هشتاد کرسی در پارلمان شد.
از نظر اوزیوریک، اردوغان قصد دارد که این گونه وانمود کند که کشور در حال جنگ است و به رهبری قوی نیاز دارد نه دولت ائتلافی. وانگهی، اردوغان دیگر دلیلی برای راضی نگهداشتن کُردها احساس نمیکند. وی از داعش بهعنوان سرپوشی برای بازداشت کُردها استفاده میکند. توافق صلحی که در آستانه موفقیت قرار داشت در حال حاضر بر باد رفته و خشونت از سر گرفته شده است.
آیا حمله ترکیه به داعش تهدید تروریستی به مناطق گردشگری و تجاری آن را افزایش میدهد؟
بهراحتی میتوان گفت، بله. تصمیم ناگهانی ترکیه برای جنگ با داعش به افزایش حملات در داخل ترکیه منتهی خواهد شد و این بر نظر و دیدگاه سرمایه گذاران تأثیر خواهد داشت. روند سیاسی در ترکیه با چالش روبهرو خواهد شد.
انتهای پیام/ر*