نسبت رسانه ملی با مسائل ملی

به گزارش خبرگزاری تسنیم متن یادداشت محمد اسماعیلی دهقی کارشناس مدیریت رسانه با عنوان "نسبت رسانه ملی با مسائل ملی"‌به شرح ذیل می‌باشد:

قبل از ورود به اصل موضوع لازم است تعریفی از مسائل ملی داشته باشیم اگر چه خود عبارت نیاز چندانی به معنا ندارد.

مسائل ملی به آن دسته از مسائلی اطلاق می شود که به همه آحاد کشور مربوط میشود و مربوط به یک طیف و دسته خاصی نیست .

یک فرمول ساده برای تشخیص مسائل ملی این است که به گفتگو های مردم در اتوبوس و محافل خانوادگی توجه کنید همان موضوعاتی که دغدغه مردم است و همه از ان سخن می‌گویند به نوعی همان مسائل ملی است .

برای مثال مسئله بالارفتن سن ازدواج ,بیکاری ,اعتیاد  ,انرژی هسته ای ,یارانه ها , اینترنت و یا مسئله آلاینده های زیست محیطی و ده ها موضوع دیگر مسائل  ملی هستند و دایره شمول آن همه کسانی را که در این چارچوب جغرافیایی زندگی می کنند در بر می‌گیرد.

به طور طبیعی مسائل ملی در همه کشور ها اولویت اول هر کشور محسوب میشود و لازم است همه دستگاه ها و سازمانها و حتی همه مردم کشور به سهم خود در حل و فصل آن کوشا باشند.

با این مقدمه به این نکته می‌پردازیم که ارتباط معقول و منطقی رسانه ملی و مسائل ملی چگونه باید باشد . به عبارت ساده تر از آنجایی که طبق قانون اساسی سازمان صدا و سیما تنها ترین رسانه متولی انتشار صوت و تصویر فراگیر در کشور است بنابراین طبیعی است که انتظار داشته باشیم همه مسائل ملی به نحو مقتضی در رسانه ملی مطرح شود و هیچ استثنا و خط قرمزی در این زمینه وجود ندارد مگر این که از سوی مقامات ارشد نظام آن هم به صورت شذ وندر کتبا ابلاغ شود.

به بیان دیگر رسانه ملی موظف است فارغ از همه مباحث جناحی و سیاسی با درایت و هوشمندی به همه مسائل ملی بپردازد و به هیچ عنوان نباید به دلیل ملاحظات سیاسی و جناحی از کنار برخی از مسائل ملی به سادگی عبور کند چرا که غفلت در خصوص پرداختن به موضوعات ملی از سوی رسانه ملی منجر به کوتاهی و کم کاری دیگر سازمان ها و مراجع قانونی و نهایتا از اولویت خارج شدن این موضوعات می‌شود.

برای  روشن تر شدن نسبت مسائل ملی و رسانه ملی موارد و نکاتی وجود دارد که به طور خلاصه اشاره می‌کنیم:

پرداختن به مسائل ملی و افزایش مخاطبین

گاهی این ابهام مطرح می‌شود که پرداختن به مسائل ملی موجب خستگی و دلزدگی و نهایتا کم شدن مخاطب می شود .

در پاسخ به این ابهام باید گفت اگر رسانه ملی به مسائلی بپردازد که جامعه درگیر این مسائل است و درواقع دغدغه ذهنی مخاطب است به طور قطع و یقین مخاطبین این رسانه افزایش پیدا می‌کند خصوصا این که نحوه پرداختن به این موضوعات حساب شده و هوشمندانه باشد.

برای مثال وقتی موضوع بیکاری به وضعیتی می‌رسد که وزیر محترم کشور صراحتا اعلام می‌کند که دو عضو فوق لیسانس بیکار در خانه دارد این نشان دهنده این است که موضوع بیکاری و اشتغال جوانان به یک موضوع ملی تبدیل شده است و خانواده ها از معضل بیکاری رنج می‌برند بنابراین طبیعی است که وقتی برنامه ای از تلویزیون و یا رادیو پخش شود که در خصوص عوامل بیکاری و راه حل ها بحث می‌شود طبیعتا مردم با تمام وجود به ان برنامه توجه می‌کنند چرا که کلید حل مشکل خود را در لابلای همان برنامه جستجو می‌کنند .

باز برای روشن تر شدن وضوع به ذکر مثال می‌پردازیم : زمانی که شما قصد خرید خودرو دارید یا قصد خرید ویلا در یکی از شهر های شمالی کشور دارید هر کجا که صدایی در خصوص وام خرید خودرو و یا قیمت ویلا در شمال بشنوید خواه در اتوبوس شرکت واحد و یا جمع فامیلی و یا شبکه تلیزیونی ناخوداگاه گوش می‌کنید و سعی می‌کنید اطلاعات بیشتری در این زمینه بدست آورید.

دقیا با همین استدلال وقتی مردم طرح مشکلات و مسائل ملی را در رسانه ملی مشاهده کنند اقبال عمومی به سمت این رسانه افزایش خواهد یافت و لازم نیست ما برای رقابت با شبکه های ماهواره ای وحفظ مخاطب خودمان را به هر درو دیواری بزنیم.

سیاسی کاری آفت پرداختن به مسائل ملی است.

متاسفانه در برخی از مقاطع شاهد بودیم که رسانه ملی به دلیل احساس هم سویی با یک جریان فکری از پرداختن به موضوعات و مشکلات مرتبط با آن جریان فکری شانه خالی می‌کرد و به سادگی در محوطه آفساید سیاست یک بام و دو هوا قرار می‌گرفت .

به عبارت ساده تر اگر قرار است اقتصاد از اولویت های رسانه باشد این اولویت باید در همه دولت ها و درهمه مقاطع لحاظ شود و نمی‌توان به دلیل این که این دولت انقلابی تر است پس کمتر به مشکلات اشاره کنیم  و یا برخی از دستگاه ها و سازمان هایی که در اختیار نیروهای انقلابی است از حوزه دید رسانه ملی خارج شود و هیچ اثریث از عملکرد آنها در رسانه ملی دیده نشود .

اگر اشکالاتی نظیر نبود سرعت کافی در رسیدگی به پرونده ها در قوه قضاییه وجود دارد و تبدیل به مسئله ملی شده است حتما باید در رسانه مطرح شود و نمی‌توان به دلیل این که رئیس قوه منصوب مقام معظم رهبری است از پرداختن به این قبیل مسائل خودداری کرد و به طور قطع و یقین مقام معظم رهبری نیز چنین استثنایی را انتظار ندارند.

اگر در سیستم اداره پادگان ها و سربازان وظیفه اشکالاتی وجود دارد نباید کار به جایی بکشد که بعد از سال ها اکنون به فکر بیافتیم که برخی از سربازان در پایان دوره خدمت دچار بلای خانمان سوز اعتیاد شده اند.

اگر در اداره برخی از بنیاد ها نظیر بنیاد مستضعفان و یا بنیاد جانبازان نابسامانی وجود دارد در کجای قانون ذکر شده است که این قبیل بنیاد ها از تیغ نقد رسانه محفوظ هستند و کسی نباید در مورد آنها حرفی بزند؟

شاید در نگاه اول این قبیل مسائل مسئله مهم و ملی نباشد ولی با کمی دقت متوجه می شوید که اکثر خانواده های ایرانی در خصوص دوران خدمت سربازی فرزندانشان نگران هستند و این وظیفه رسانه ملی است که به این نگرانی ها پاسخ دهد .

به عبارت ساده تر اگر رسانه ملی در پوشش مسائل ملی در ورطه ملاحظات شخصی و گروهی قرار گیرد به تدریج رسانه تبدیل به یک محیط بی خاصیت و بی تاثیر می‌شود که از کانون توجه مردم خارج شده و اگر برنامه مفیدی هم پخش کند آن هم مورد توجه قرار نخواهد گرفت و در گرداب برنامه های بی محتوا و کم ارزش غرق خواهد شد.

تشخیص و اولویت بندی مسائل ملی

سوال اصلی در این بخش این است که چه کسی تعیین میکند که مسائل ملی ما چیست و اولویت پرداختن به این مسائل به چه ترتیب است ؟

اینجاست که مسئله حلقه های فکری و اتاق فکر خودنمایی می‌کند . اینجاست که خرد جمعی و یک قوه عاقله بسیار هوشمند لازم است تا در حوزه های مختلف بتواند تشخیص دهد که مسائل اساسی کشور در حال حاضر چیست و هر یک از چه درجه از اهمیت برخوردار است و برای طرح هر کدام از چه روشی باید استفاده کرد.

شایان ذکر است اشتباه در تشخیص مسائل اساسی و ملی هزینه گزافی را بر گرده ملت  تحمیل می‌کند و باعث خسارت های جبران ناپذیری میشود که توضیح کامل ان در حوصله این نوشته نیست ولی به ذکر همین نکته بسنده می‌کنیم که قرار گرفتن یک مسئله مهم در نقطه کور رسانه باعث می‌شود زمان از دست برود و چه بسا مسئله ای که می‌توانست با اندکی بذل توجه مسئولین حل و فصل شود به انچنان معظلی تبدیل می‌شود که جبران آن مستلزم صرف زمان و هزینه بسیاری است و شاید کار از کار گذشته باشد .

باورمندی نسبت به ظرفیت رسانه ملی برای حل مسائل ملی

شاید لازم باشد همه کارکنان و مدیران رسانه ملی یکبار دیگر کتاب "قدرت تلویزیون " نوشته زان کازنو را با دقت بخوانند چرا که احساس می‌شود هنوز در بین کارکنان بزرگترین رسانه کشور هستند کسانی که نسبت به قدرت تلویزیون در حل و فصل مسائل کشور باور کافی ندارند و اینچنین می‌پندارند که رسانه ملی تنها و تنها عهده دار سرگرم کردن مردم است .

نمونه های بی شماری از قدرت نمایی تلویزیون در کشور مان وجود دارد که چگونه توانسته است با تمرکز بر روی برخی از مسائل به خوبی به وظیفه خود عمل نماید و مسئولین مربوطه را مجبور به رسیدگی و اصلاح امور نماید و این نمونه ها نشان می‌دهد که اگر رسانه ملی به درستی و با استفاده از خرد جمعی همه استعداد های کشور اداره شود به خوبی می‌تواند بسیاری از معضلات و مشکلات کشور را حل نماید .

پرداخت هنرمندانه به مسائل ملی

اساسا برخی از مسائل ملی در ذات خود نوعی تلخی وناگواری را دارا هستند و این هنر رسانه است که به گونه ای هنرمندانه و خلاقانه به این موضوعات بپردازد تا هم طرح موضوع کند و هم درمان و راه حل های مناسب را در قالب های مناسب و جذاب جاسازی نماید .

لازم است برای نمونه به سریال برادری که این شبها از شبکه 2 پخش می‌شود اشاره کنیم که با ظرافت و هنرمندی مسئله قاچاق کالا را به چالش کشیده است و ضمن بیان خسارت ها و مضرات قاچاق کالا ابعاد مختلف ان را برای مخاطب آشکار می‌سازد.

این هنرمندی در طرح این قبیل موضوعات نیازمند استفاده از حرفه ای ترین نیروهای رسانه ی و برنامه ساز کشور دارد و رسانه ملی چاره ای جز این ندارد که زمینه را برای حضور و فعالیت این افراد فراهم نماید .

شایان ذکر است مقام معظم رهبری در مورد پرداخت هنرمندانه به موضوعات بارها و بارها نکاتی را در دیدار با مدیران رسانه ملی مطرح کرده اند.

در پایان به ذکر این نکته می‌پردازیم که چه اشکالی دارد به جای تکرار پشت سر هم تبلیغ آدامس بایودنت شبکه های سیما اقدام به تهیه و پخش تیزر ها , آنوس و زمان پخش برنامه هایی کنند که در این برنامه ها به مسائل ملی پرداخته می‌شود و عجیب این که بسیاری از برنامه های کارشناسی شبکه های سیما تنها یکبار پخش می‌شود و عملا مخاطبین موفق به دیدن آنها نمی‌شوند.

انتهای پیام/