هندوانه دربسته واگذاری بناهای تاریخی

به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، بناهایی که ممکن است از گزند روزگار در امان نمانند و دست طبیعت به نابودی آنها کمک کند. گرچه واگذاری بناهای تاریخی ایران به بخش خصوصی دولت را برای حفاظت از آنها یاری می‌کند اما این واگذاری‌ها با اما و اگر‌هایی روبرو است.

آغاز سال جدید برای میراث فرهنگی کشور همراه با تغییر و تحولاتی بود. خبر واگذاری بیش از 100 بنا به بخش خصوصی از جمله خبرهایی خوب و البته قابل تاملی بود که فروردین ماه امسال در میان اخبار میراث فرهنگی در رسانه‌ها منتشر شد. خبری که ممکن است نتایج خوب و هم بدی را برای بناهای تاریخی ایران به دنبال داشته باشد. «هر ماه 2 بنای تاریخی به بخش خصوصی واگذار می‌شود و پیش بینی می‌شود سال 95، 25تا 30بنای واگذاری شده به بهره برداری برسد»؛ این‌ها گفته‌ محمدرضا پوینده، مدیر عامل صندوق احیا در نشست خبری اوست. به گفته محمدرضا پوینده، مدیر عامل صندوق احیا و بهره برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی، دولت هدف گذاری خود را برای جذب سرمایه گذاران بخش خصوصی در سال 95، رشد 300 درصدی اعلام کرده است. بنابراین می خواهیم در سال 95، 100 بنا را واگذار کنیم، اما دولت ما را به واگذاری 150بنا مکلف کرده است.

پوینده با اشاره به آمار واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی در دولت قبل بیان کرده است: تا قبل از دولت یازدهم 13 بنا به بخش خصوصی واگذار شده بود، از جمله هتل لاله، مجموعه عامری ها، خانه مستوفی شیراز، سعدالسلطنه قزوین و... اما در 2 سال اول ریاست روحانی 5 بنا به سرمایه گذار واگذار شد و در 9 ماهه گذشته، 31 بنا وارد مرحله بستن قرارداد شدند، بنابراین در 9 ماهه گذشته نسبت به مدت مشابه سال قبل در واگذاری بناها 300درصدی رشد داشته ایم همچنین در بخش جذب سرمایه گذاری نیز باید گفت که در سال 93، 5 میلیارد تومان جذب سرمایه انجام شده بود ولی در سال 94 این میزان به 40میلیارد تومان رسید. همچنین استان اصفهان و سمنان در زمینه آماده سازی بناهای تاریخی برای واگذاری در رتبه اول و دوم قرار دارند.

واگذاری بناهای تاریخی ایران به بخش خصوصی خبری است که این روزها کم و بیش از سوی بسیاری از مسئولان مطرح می‌شود. گرچه مسعود سلطانی‌فر، معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور، جلوگیری از تخریب آثار و بناهای تاریخی، ایجاد اشتغال و تبدیل بناهای تاریخی به یک مکان فرهنگی، تاریخی و رفاهی برای استفاده گردشگران از جمله نتایجی می داند که واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی به دنبال دارد اما از آنجایی که بناهای تاریخی ایران تجربه‌های خوبی از این واگذاری ندارد، این سوال مطرح می شود که آیا واگذاری بناهای تاریخی ایران به بخش خصوصی می‌تواند به حفظ و نگهداری آنها کمک کند؟

مهدی پارسایی، استاد دانشگاه و معاون حوزه هنری فارس می‌گوید: سخن از واگذاری آثار به بخش خصوصی در دولت قبل نیز به میان آمد. متاسفانه چون واگذاری‌ها در ابهام اتفاق می‌افتاد و شفاف نبود نتیجه این واگذاری‌ها بسته شدن بنا و بی‌بهره شدن مردم از آن اثر یا بنا بود.

او می گوید: اگر واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی به منظور بازسازی و بهسازی بنای تاریخی برای استفاده عموم مردم باشد، اتفاق مبارکی است. ولی مسئله از جایی آغاز می‌شود که شخص یا موسسه‌ای در بنایی سرمایه‌‌گذاری می‌کند تا از آن به صورت شخصی بهره ببرد.
شیراز تجربه تلخی از واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی مثل باغ شاپوری دارد. مهدی پارسایی می گوید: چند میلیارد تومان در پروسه‌های چند ساله برای مرمت این بنا خرج شده اما در آخر به تملک در آمد است. او ادامه می دهد: به لحاظ حقوقی به تمام جوانب کار فکر نشده است. یکی از نکات قابل توجه ادامه و پیگری و پایش واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی پس از پایان دولت یازدهم است. از آنجایی که سال آخر دولت است آیا ضمانتی برای ادامه و پیگری این واگذاری‌ها در دولت بعدی وجود دارد؟

چه بناهایی به سرمایه گذاران خصوصی واگذار می‌شود؟ شاید این سوالی است که در ذهن شما نیز ایجاد شده باشد. سوالی که کمتر کسی به آن پاسخ داده است. اما به هر روی یک مسئله کاملا واضح است که بناهایی خواستگاران بیشتری خواهد داشت که ارزش تاریخی بیشتری داشته باشند. معاون حوزه هنری فارس در این رابطه می گوید: بدیهی است که وقتی می‌خواهید

سرمایه گذاری را برای سرمایه گذاری در پروژه تهییج کنید باید اثر و بنای ویژه‌ای را در اختیار او قرار دهید. اثری که مشخصات خاص و ویژگی‌های ارزشمندی باشد. بنابراین سرمایه گذاران کمتر به سراغ آثار کم مایه و کم ارزش می‌آیند. در نتیجه آثاری که برای واگذاری به بخش خصوصی انتخاب می‌شوند باید آثار و بناهای تاریخی درجه یک ایران باشد.
گرچه واگذاری بناهای تاریخی برای مرمت و احیا به بخش خصوصی می‌تواند اتفاقی خوب باشد اما از سوی دیگر می‌تواند مشکلاتی از جمله بستن شدن درهای بنای تاریخی به روی مردم را نیز به دنبال داشته باشد.

مهدی پارسایی، استاد دانشگاه و معاون حوزه هنری فارس در این رابطه می‌گوید: از این لحاظ که بدنه میراث فرهنگی نمی‌تواند مرمت همه بناهای تاریخی را بر عهده بگیرد، واگذاری به بخش خصوصی بهترین راه خواهد بود. اما اینکه ما این بنا را به دست چه کسی می سپاریم در درجه اول اهمیت است. خانواده‌ای که دختران دم بخت بسیاری دارد اما مگر می‌شود که این دختران با هر فردی که به خواستگاریشان آمد، ازدواج کنند؟ مسلما باید با مردی ازدواج کنند که از ویژگی‌هایی برخوردار باشد که بعدا از ازدواج با آن پشیمان نشوند.

او ادامه می‌دهد: این آثار باید به فرد یا مجموعه‌هایی واگذار شوند که فهم درستی از موضوع میراث فرهنگی داشته باشد. دوم اینکه به لحاظ مالی توان ورود به این پروژه، اداره این مجموعه و نگهداری از بنا را داشته باشند. نسبتی بین موسسه سرمایه گذار و مکان تاریخی ما وجود دارد یا خیر. شاید سرمایه گذار کاربری را برای بنا در نظر دارد که سنخیتی با بنا ندارد.

این استاد دانشگاه می‌گوید: در قراردادی که میان میراث فرهنگی و بخش خصوصی منعقد می‌شود حتما باید همه ابعاد این واگذاری دیده شود، نه اینکه پس از واگذاری به مسائل حقوقی بر بخوریم که برای چند سال در بنایی بسته بماند. تجربه این اتفاق را در شیراز در حمام وکیل داشتیم و هم اکنون در باغ شاپوری داریم که در باغ شاپوری اکنون پس از واگذاری به بخش خصوصی بسته شده است.

منبع: ابتکار

انتهای پیام/

بازگشت به سایر رسانه‌ها