مشارکت مردم ، ضامن تحقق دستاوردهای سرشماری

به گزارش خبرگزاری تسنیم،اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1395، از سوم مهر شروع و تا 24 مهرماه به‌صورت اینترنتی و پس از آن با حضور ماموران سرشماری انجام خواهد شد.

با توجه به نقش مؤثر داده‌های آماری و اطلاعات جمعیتی در برنامه‌ریزی‌های کلان کشور، مشارکت فعال و ارائه دقیق اطلاعات از سوی مردم یک وظیفه ملی محسوب می‌شود. با در دست داشتن اطلاعات دقیق هر کشور و منطقه می‌توان اولویت‌های کاری را مشخص کرد و در حقیقت عدالت را به اجرا درآورد. هیچ برنامه‌ریزی بدون در دست داشتن اطلاعات دقیق و به‌روز میسر نمی‌شود.
بنابراین مردم کشورمان باید تلاش نمایند با مشارکت فعال و ارائه دقیق اطلاعات درخواستی، بانک اطلاعاتی مناسبی را برای تحقق اقتصاد مقاومتی در اختیار مسؤولان قرار دهند.
سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1395 از سوم تا 24 مهرماه سال جاری به‌صورت اینترنتی آغاز شد و طی آن همه هموطنان می‌توانند با مراجعه به وب‌گاه سرشماری، پرسش‌نامه سرشماری را به‌صورت اینترنتی تکمیل کنند. پس از آن دوره نیز از 25 مهرماه تا 25 آبان‌ماه ماموران سرشماری با مراجعه به خانوارها پاسخ سوالات سرشماری را از طریق تبلت جمع‌آوری خواهند کرد.
سرشماری یکی از مهم‌ترین ابزارها برای دستیابی به بانک اطلاعاتی مناسب و آمار دقیق است که ضامن تحقق آن، مشارکت مسؤولانه و فعالانه آحاد مردم در این طرح است.
ازاین‌رو، چشم‌انداز آینده کشور و برنامه‌های توسعه بر اساس اطلاعات استخراجی از نتایج سرشماری استوار خواهد بود و باید تلاش نمود از ارائه اطلاعات تخمینی و ناصحیح که می‌تواند موجب بروز خطا در نتایج سرشماری شود، خودداری کرد.
از مردم انتظار داریم تا اطلاعات دقیق به آمارگیران ارائه کنند. حدود 17میلیون خانوار در کشور وجود دارد و چنان‌چه احیانا اطلاعات مردم صحیح نباشد، برنامه‌ریزی‌هایی که بر اساس این اطلاعات انجام می‌شود غیردقیق خواهد بود و هدف رفاه و تأمین نیازهای مردم محقق نخواهد شد.
دولت، اطلاعات و آمار دقیق را برای توزیع عادلانه بودجه کشور و در نتیجه برقراری زیرساخت‌های لازم در هر منطقه نیاز دارد.
یکی از فواید به‌دست‌آوردن اطلاعات و آمار دقیق، جلوگیری از هدررفت نیروی انسانی، مالی و زمان است. علاوه بر این‌که این مهم در کیفیت‌افزایی کارها و فعالیت‌ها نیز مؤثر است.
برای کسانی‌که امکان شرکت الکترونیکی در نظرسنجی را ندارند نیز تدابیری اندیشیده شده است. اطلاعات این افراد در مرحله بعدی یعنی از 24 مهر تا 25 آبان‌ماه توسط ماموران سرشماری جمع‌آوری خواهد شد.
*    اهداف عمده سرشماری عمومی نفوس و مسکن‌

-    تهیه آمارهای پایه تا کوچکترین سطوح جغرافیایی‌

-    تهیه چارچوب‌های مناسب برای اجرای طرح‌های نمونه‌گیری‌

-    شناخت نیازها،کمبودهاو امکانات بالقوه‌

-    شناخت اثرات سیاست‌های اجراشده پیشین با مقایسه اطلاعات‌

*    اهمیت و ضرورت و کاربرد سرشماری عمومی نفوس و مسکن‌

1.     تعیین اندازه‌ی جمعیت و ویژگی‌های مهم آن و مشخصات مسکن مورد استفاده‌ی جمعیت در یک مقطع زمانی معین تا حد کوچک‌ترین واحدهای تقسیمات جغرافیایی

2.     مقایسه‌ی تصویر به‌دست‌آمده از جمعیت و مسکن در یک مقطع زمانی با مقاطع زمانی گذشته و شناخت روند رشد جمعیت و تغییرات خصوصیات مربوط به جمعیت و مسکن

3.     شناخت کمبودها، نیازها و نیز امکانات بالقوه و استعدادهای جامعه و استفاده از این شناخت در تهیه و ارزیابی برنامه‌های اجتماعی و اقتصادی برای آینده

4.     تهیه‌ی چارچوب‌های لازم برای انجام آمارگیری‌های نمونه‌ای در فاصله‌ی سرشماری‌ها

5.     تهیه‌ی فهرست لازم و مورد نیاز برای انجام سایر آمارگیری‌ها و....

6.     برنامه‌ریزی برای توزیع عادلانه منابع‌

7.     شناسایی اوضاع اجتماعی‌

8.     آمارهای اختصاصی و پایه‌ای جمعیت‌

9.     برآوردها و پیش‌بینی‌های جمعیتی‌

10.     تهیه نقشه‌های شهری یا روستایی برای آمارگیری‌های مختلف‌

11. شناخت جمعیت اتباع بیگانه‌

12. آگاهی نسبت به مهاجران و جریان‌های مهاجرتی‌

13.     شناخت اوضاع جمعیتی و اجتماعی از بزرگترین تا کوچکترین سطح جغرافیایی‌

خلاصه کلام این‌که آمار و اطلاعات صحیح جمعیتی و اجتماعی - اقتصادی و توضیح و تفسیر و بررسی آن‌ها، ازجمله نیازهای اساسی برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران و سیاستگذاران هر سرزمینی به‌شمار می‌آید. به عقیده‌ی پژوهشگران، بدون دسترسی به اطلاعات و آمار و ارقام مربوط به خصوصیات جمعیتی، اجتماعی و اقتصادی، اجرای برنامه‌ها و طرح‌های توسعه و عمرانی از توفیق چندانی برخوردار نخواهند بود.

*    دلایل لزوم سرشماری پنج ساله در ایران‌
ایران یکی از کشورهای در حال توسعه است و از خصوصیات کشورهای درحال توسعه، درحال‌گذار بودن است، بدین معنی که تغییر در وضعیت‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بسیار گسترده است. بنابراین به‌هنگام بودن آمار و اطلاعات برای ایجاد شناخت وضعیت کشور در زمینه‌های مختلف ضروری است. در کشورهای در حال توسعه به‌دلیل شتاب زیاد تغییرات، اکثر برنامه‌ها کوتاه‌مدت است و برای به‌هنگام کردن آمار و اطلاعات مورد نیاز برنامه‌ریزی‌ها تلاش مضاعفی باید انجام پذیرد. دلایل عمده‌ی لزوم سرشماری پنج ساله در ایران را می‌توان به شرح ذیل برشمرد:
1-     تحولات جمعیتی: ازجمله عوامل تأثیرگذار بر تحولات جمعیتی، تعداد موالید، مرگ و میر، ازدواج، ساخت سنی و جنسی جمعیت، میزان‌های باروری و مهاجرت می‌باشد. بررسی تغییرات عوامل مذکور در دوره‌های 10 یا 5 ساله تا سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1385 تغییرات قابل ملاحظه‌ای را نشان می‌دهد. این تغییرات روند رشد جمعیت کشور را به‌گونه‌ای متحول می‌سازد که نمی‌توان مدل رشد جمعیتی برای یک دوره‌ی ده‌ساله برای آن پردازش نمود. بنابراین لازم است با استفاده از اطلاعات جمعیتی در یک دوره زمانی کوتاه‌تر اقدام به پردازش مدل نمود.
2-     دقت برآوردهای جمعیتی: باتوجه به لزوم انجام پیش‌بینی‌های جمعیتی برای استفاده در موارد گوناگون ازجمله دقت در تعمیم نتایج آمارگیری‌های نمونه‌ای، آمایش جمعیت، انتخابات مجلس و یا ریاست جمهوری و... انجام سرشماری در فواصل زمانی کوتاه‌تر و دستیابی به اطلاعات جمعیتی به‌هنگام، دقت در پیش‌بینی‌های جمعیتی را افزایش می‌دهد و می‌توان از نتایج پیش‌بینی‌ها با اطمینان بیشتر استفاده نمود.
3-     تعیین جمعیت تقسیمات کشوری جدید: تغییرات تقسیمات کشوری یکی از عوامل عمده‌ای است که لزوم کوتاه شدن فاصله سرشماری را نشان می‌دهد. تعداد شهرهای کشور از 889 شهر در سال 1380 به 1012 شهر در سال 1385 افزایش یافته است و یا تعداد شهرستان‌های کشور از 299 به 336 شهرستان تبدیل شده است. از طرف دیگر تعداد آبادی‌های دارای سکنه کشور در سال 1375، 68122 آبادی بوده است که تا سال 1385 به 63904 آبادی کاهش یافته است. بدیهی است تبدیل روستا به شهر یا تشکیل شهرستان‌های جدید عاملی است که موجب تغییرات عمده‌ی جمعیتی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در شهر یا شهرستان‌های جدید می‌شود.
4-     نیاز به واحد مسکونی: آمار نشان می‌دهد تعداد صدور پروانه ساختمانی در نقاط شهری کشور از 154254 مورد در سال 1380 به 211813 مورد در سال 1385 افزایش یافته است. در فاصله سال‌های 1380- 1385 بالغ بر یک میلیون پروانه ساختمانی صادر شده است. با توجه به این‌که کشور در حال‌گذار از جامعه سنتی به جامعه مدرن‌ می‌باشد، به‌گونه‌ای‌که این وضعیت باعث شده تا تعداد خانوارهای هسته‌ای در مقابل خانوارهای گسترده در حال افزایش باشد، انتظار می‌رود در سال‌های بعد از 1385 با تغییرات بیشتری رو به رو باشیم. بنابراین به‌منظور هرگونه سیاست گذاری و سرمایه‌گذاری در امر مسکن، دسترسی به اطلاعات جدید و به‌هنگام لازم و اجتناب‌ناپذیر می‌باشد.
5-     فارغ‌التحصیلان آموزش عالی: تعداد فارغ‌التحصیلان دانشگاهی از 127117 نفر در سال 1380 به 130504 نفر در سال 1385 افزایش یافته است. به عبارتی در این دوره حدود 2 میلیون نفر فارغ التحصیل دانشگاهی داشتیم که اگر سرشماری 1385 انجام نمی‌شد از اطلاعات آن‌ها کاملاً بی‌اطلاع می‌ماندیم. به‌ویژه که این گروه از جمعیت از اهمیت به‌سزایی در برنامه‌ریزی برای فعالیت و اشتغال برخوردار می‌باشند. گرچه این وضعیت ناشی از جوانی ساختار جمعیت و افزایش ظرفیت دانشگاه‌های کشور است لیکن، بررسی این آمار از دیدگاه جنسیتی نکات جالبی را نشان‌ می‌دهد. به این ترتیب که مقایسه زنان فارغ التحصیل در دوره‌های عالی درسال 1380 و 1385 نشان‌دهنده افزایش حضور زنان در سطوح مختلف آموزش عالی در چند سال اخیر می‌باشد. به بیانی دیگر تعداد زنان فارغ‌التحصیل دانشگاهی در فاصله سال‌های مذکور 2/1 برابر و تعداد مردان فارغ‌التحصیل دانشگاهی 9/0 برابر شده است. بدیهی است که چنین تغییراتی در سیاستگذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌ها در آموزش و اشتغال بسیار مهم می‌باشد.
6-     ارزیابی برنامه‌های 5 ساله‌ی توسعه‌ی اقتصادی اجتماعی کشور: با توجه به این‌که برنامه‌های توسعه‌ی کشور به‌صورت 5 ساله تهیه می‌شوند، برای ارزیابی عملکرد هر برنامه و ارزیابی میزان پیشرفت اهداف کمی آن طی سال‌هایی که برنامه در دست اجراست و هم‌چنین برای هدف‌گذاری بهتر، اجرای یک سرشماری در هر برنامه‌ی 5 ساله مطلوب به نظر می‌رسد.
خلاصه این‌که نتایج مطالعات جمعیت شناختی که عمدتا از سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن و آمارهای جمعیتی حاصل می‌شوند، زیربنای برنامه‌ریزی‌ها و سیاستگذاری‌های خرد و کلان هر سرزمینی به‌شمار می‌آیند. به‌عنوان مثال برای تأسیس مدرسه و مراکز آموزشی، داشتن آمار دقیق درمورد جمعیت در سن تحصیل به تفکیک سن و جنس، برای ایجاد فرصت‌های شغلی داشتن آمار صحیح از جمعیت به‌ویژه جمعیت جوان و تحصیل‌کرده به تفکیک سن و جنس، برای تولید انواع مختلف محصولات کشاورزی، داشتن آمار صحیح از جمعیت و جمعیت مصرف‌کننده، برای ایجاد اماکن فرهنگی، ورزشی، آموزشی و بهداشتی دسترسی به آمار دقیق جمعیت به تفکیک سن و جنس، برای سیاست‌گذاری و سرمایه‌گذاری در امر مسکن داشتن اطلاعات در خصوص جمعیت و بعد خانوار و.... لازم و اجتناب‌ناپذیر می‌باشد. بدیهی است که برنامه‌ریزی و سیاستگذاری بدون توجه به آمارهای جمعیتی جدید و به‌روز می‌تواند صدمات جبران‌ناپذیری را به سرمایه و ثروت ملی وارد نماید.
امیدواریم مردم با مشارکت جدی در این طرح گام نخست را برای عمران و آبادانی کشور محکم بردارند. مشارکت فراگیر مردم در اجرای جامع سرشماری عمومی نفوس و مسکن می‌تواند بسترساز رفاه، امنیت و پیشرفت کشور باشد.

انتهای پیام/