حرکت لاکپشتی در اصلاح ساختار مدیریت بحران کشور
نبود برنامهریزی صحیح و بیتوجهی به نگاه علمی به مباحث بحران و عدم استفاده از ظرفیتهای سرمایهگذاری بخش خصوصی سبب شده است تا همواره کشور در زمان بحران به بخش دولتی در این زمینه تکیه کند.
به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، در کشور ما حوادث کوچک چنان خسارتهای جانی و مالی سنگینی به بار میآورد که دیگر مجالی برای پرداختن به حوادث بزرگ نمیماند و از آنجایی که در 90 درصد کشور ایران خطر وقوع زلزله وجود دارد و همواره سایر تهدیدات حوادث غیرطبیعی و مترقبه خسارات و تلفات بسیاری بر جا میگذارد، وجود چشمانداز در بحث مدیریت بحران، امری ضروری و لازم است و باید کشوری که از ابعاد مختلف خسارت جانی و مالی زیادی متحمل میشود، مطلوبترین و محکمترین قانون جامع مدیریت بحران را در اختیار داشته باشد تا در زمان بروز بحران به بهترین شکل ممکن بتواند در زمینه پیشگیری، حین حوادث و پس از آن وارد عمل شود. اما در عمل با وجود قانون فعلی باز هم به دلیل بیتوجهیهای صورت گرفته در زمان بحران، این مدیریت بحرانی است که دچار بحرانزدگی میشود. تجربه زلزله و خسارت ناشی از سیل در استانهای مختلف کشور گویای این مطلب است.
به واقع نبود ساختار مشخص و کارآمد و بانک اطلاعاتی جامع در بخشهای مختلف و همچنین بیتوجهی به امر آموزش، همواره سبب شده است کشور ما از نیروهای مردمی که اولین سرمایه اصلی برای جلوگیری در پیشگیری و کاهش خسارت جانی و مالی به شمار میروند، غفلت کند و فقط در بخشهای مختلف به انجام نمادین مانورها اکتفا شود. در حقیت بهدلیل نبود نگاه صحیحی به مدیریت حوادث و کاهش مخاطرات در کشور و حرکت لاکپشتی در اصلاح ساختار مدیریت بحران، میتوان گفت که در مدیریت بحران در جا زدهایم
خلا نگاه پیشگیرانه در رابطه با بحرانهای احتمالی
حرکت لاکپشتی در اصلاح ساختار مدیریت بحران کشور و تغییرات پیدرپی در بخش مدیریت ساختاری همواره به این موضوع قوت میبخشد که مدیریت بحران قادر نباشد به صورت سیستمی و ساختاری صحیح وارد عمل شود. به واقع میتوان گفت که سیستم مدیریت بحران در کشور ما از بالا به پایین تقویت شده است و در موقعیت فعلی کشور به لحاظ تهدیدات و خطرات حوادث غیرمترقبه میطلبد که به ظرفیتها و پتانسیل بخش پایینتر توجه ویژهای صورت گیرد.
در بخش تجهیزات و امکانات مناسب برای پیشگیری و امدادرسانی باز هم امکانات موجود جوابگو و ناکافی است و نباید فراموش کرد که از مدیریت بحران فقط در زمان بحران نام برده میشود. نبود برنامهریزی صحیح و بیتوجهی به نگاه علمی به مباحث بحران و عدم استفاده از ظرفیتهای سرمایهگذاری بخش خصوصی سبب شده است تا همواره کشور در زمان بحران به بخش دولتی در این زمینه تکیه کند. رئیس کمیسیون نظارت و حقوقی شورای اسلامی شهر تهران با اشاره به اینکه زیرساختهای موجود تهران تناسبی با توسعه و رشد شهر ندارد، میگوید: تهران آبستن حوادث بسیار بالایی است و متأسفانه نگاه صحیحی به مدیریت حوادث و کاهش مخاطرات در کشور مشاهده نمیشود.
پرویز سروری در حاشیه بازدید از سازمان مدیریت بحران شهر تهران، غفلت از تأمین هزینه مناسب در زمینه پیشگیری و کاهش خطرپذیری را غیر قابل قبول میخواند و میافزاید: نتیجه آن میشود که اگر حادثه بزرگی رخ دهد حجم امکانات امدادی ما با نیازهای پاسخگویی و مقابله با حادثه تطبیق ندارد. سروری تأکید میکند: مردم در بافتهای فرسوده به شدت در معرض تهدید قرار دارند. در موضوع توسعه خدماتی شهری مثل لولهکشی گاز و شریانهای حیاتی با مشکلات جدی مواجه هستیم و برنامههای ایجاد ظرفیتهای مناسب برای روزهای بحران بسیار کند پیش میرود.
وی میگوید: آییننامههایی که در زمان بحران باید بر اساس آنها به شهروندان خدمات ارائه شود، نامتناسب است. یعنی اگر مجلس هم بودجهای برای این موضوع تصویب کرده باشد، آییننامهها راه استفاده صحیح و اصولی از بودجه را بسته است.
رئیس کمیسیون نظارت و حقوقی شورای اسلامی شهر تهران میافزاید: فرایند تنظیم شده در این آیین نامهها آن چنان مراحل دست و پاگیری طی میکند و طولانی است که به نتیجه نمیرسد. این نشان میدهد که ما هنوز بحران را درک و هضم نکردیم و توجه نمیکنیم که یک ابر شهر 12 میلیونی مثل تهران همواره در معرض بحران و حادثه قرار دارد و مهم این است که ما چه پیشگیریها و پیشبینیهایی برای حوادث کردهایم. به همین دلیل امیدواریم مدیران در سطوح ملی و شهری به مقوله مدیریت بحران توجه نمایند.
وی تأکید میکند: دولت باید نگاه پیشگیرانه را در رابطه با بحرانهای احتمالی اتخاذ کند تا سازمان مدیریت بحران تهران با همراهی سازمان مدیریت بحران کشور بتوانند مدلی را طراحی کنند که در کل کشور کارایی لازم را داشته باشد.
نبود سازمان متولی، مهمترین چالش مدیریت بحران
همچنین نمایندگان مجلس با انتقاد از نبود یک سازمان متولی در مدیریت بحران تأکید کردند: نبود بودجه مناسب و مستقل در مدیریت بحران مشکل اصلی دستگاههای متولی مدیریت بحران است. مدیریت بحران و مقابله با حوادث غیرمترقبه در کشور به ویژه کلانشهر تهران از دغدغههای جدی است که بارها نسبت به آن هشدار داده شده است؛ بر این اساس نمایندگان مجلس تأکید میکنند که مدیریت بحران از جمله مسائل مهم و ضروری امروز جامعه است که دولت باید برای تعیین تکلیف آن به مجلس لایحه ارائه کند در غیر اینصورت نمایندگان با آمادهسازی طرحی این موضوع را پیگیری میکنند؛ آنها معتقدند در لایحه حوادث غیرمترقبه تا حدودی به این موضوع اشاره شده اما باید جدیتر به این بحث ورود کرد.
انتقاد از پراکندگی مدیریت در مقابله با بحران
امیر خجسته، عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی، در خصوص ایجاد سند آسیبشناسی مدیریت بحران در کلانشهرها با هدف شناسایی مشکلات و چالشهای پیشروی کلانشهرها در برابر حوادث و بحرانهای طبیعی میگوید: پیش از هر چیز باید مدیریت واحد بحران در کشور ایجاد شود اما درحال حاضر تشتت مدیریت در بحران باعث عدم موفقیت مسئولان در مقابله و مدیریت بحرانها شده است. نماینده مردم همدان، فامنین و قهاوند در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه تشتت مدیریت در مقابله با بحران غیراصولی و کارشناسی است، افزود: باید به سمت ایجاد یک مدیریت واحد بحران حرکت کرد زیرا به اندازه کافی در کشور قانون و سند برای مقابله با بحران وجود دارد. مهمترین مشکل در این حوزه بحث عدم ورود به موقع مسئولان به مدیریت بحران است.
وی با تأکید بر پیشبینی و پیشگیری بهموقع با هدف کاهش خسارتهای احتمالی ناشی از وقوع بحران، تأکید میکند: هم اکنون هیچگونه پیشبینی و پیشگیری لازم در حوزه بحران انجام نمیشود در چنین شرایطی پس از وقوع بحران خسارتهای بسیاری به حوزه اقتصاد کشور وارد میشود، ضمن اینکه در حال حاضر بودجه حوادث غیرمترقبه در مواقع بسیار در حوزههای دیگر صرف و هزینه میشود. وی با تأکید بر اینکه درحال حاضر هیچگونه پیشبینی لازم از میزان امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای مقابله با بحران زلزله در پایتخت صورت نگرفته است، تصریح میکند: پایتخت دیر یا زود دچار این حادثه غیرمترقبه شده و مسئولان باید درخصوص افزایش خسارتهای مالی و جانی به مردم پاسخ دهند، بنابراین ایجاد یک مدیریت یکپارچه و واحد در مقابله با بحران ضروری است.
خجسته با بیان اینکه هیچ اتحادی میان دستگاهها در بحث مدیریت بحران وجود ندارد، میگوید: همچنین امکانات و تجهیزات فعلی نیز مناسب برای رفع این مشکل نیست، بنابراین در صورت وقوع زلزله در پایتخت در همان دقایق ابتدایی قریب به 600 تا 700 هزار نفر دچار مشکلات غیرقابل جبران میشوند.
عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از اینکه بودجه حوادث غیرمترقبه در اختیار نهاد ریاست جمهوری است، میافزاید: این بودجه باید دراختیار سازمان مدیریت بحران قرار گیرد و مدیریت واحدی که بحران در کل کشور را مدیریت کند؛ متأسفانه در حال حاضر آمادگیها برای مقابله با بحران ضعیف است.
مدیریت بحران در کشور، نه متولی دارد؛ نه قانون جامع و نه بودجه
اصغر سلیمی، عضو هیئت رئیسه کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس دهم درخصوص اظهارات رئیس جمعیت هلال احمر مبنی براینکه امکانات هلال احمر و دستگاههای دیگر برای مدیریت بحران زلزله با قدرت 7ریشتر در تهران کافی نیست، میگوید: شهر تهران روی چندین گسل زلزلهخیز قرار دارد و با توجه به جمعیت زیاد تهران و ورود افراد از استانهای دیگر برای کار و فعالیت به طورحتم وقوع زلزله میتواند منجر به صدمات جبرانناپذیری شود.
نماینده مردم سمیرم در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه توجه به مدیریت بحران در تهران باید در اولویت مسئولان مربوطه قرارگیرد، میافزاید: کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور دراین خصوص کلیات لایحه جامع مدیریت بحران و حوادث غیرمترقبه را تصویب کرده و جزئیات آن درحال بررسی است، البته برای حل مشکلات موجود درحوزه مدیریت بحران باید یک مدیریت واحد تشکیل شود. همچنین برای مدیریت بحران باید بودجه مستقل و مناسبی را درنظرگرفت.
وی با بیان اینکه مدیریت واحد باید دارای امکانات و تجهیزات کافی برای مدیریت حوادث باشد، تأکید میکند: البته باید از تجربیات و تکنولوژیهای روز دنیا در کاهش خسارتهای ناشی از وقوع بحران درکشور به ویژه پایتخت استفاده شود، زیرا در بسیاری از کشورها مانند ژاپن و روسیه امکانات قابل قبولی درحوزه مدیریت بحران زلزله وجود دارد؛ بنابراین ایجاد یک مدیریت واحد مستقل برای مقابله با بحران درکشور ضروری است.
عضو هیئت رئیسه کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور با تأکید براینکه قانون جامع برای مدیریت بحران در کشور وجود ندارد، تصریح کرد: درحال حاضر دستگاهها از آمادگی لازم برای مقابله با بحران برخوردارنیستند، زیرا در این حوزه متولی مشخص و مدیریت واحد وجود ندارد.
تأکید بر بسیج امکانات برای مدیریت بحران درپایتخت
عبدالرضا هاشمزایی، عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس دهم نیز درخصوص اظهارات رئیس جمعیت هلال احمر مبنی براینکه امکانات هلال احمر و دستگاههای دیگر برای مدیریت بحران زلزله با قدرت هفت ریشتر در تهران کافی نیست، میگوید: امکانات لازم برای مدیریت بحران در پایتخت را باید به گونهای فراهم کرد تا پس از وقوع بحران به ویژه زلزله بتوان اقدامات لازم را صورت داد، البته برای پیش بینی و پیشگیری در زلزله نمیتوان اقدام خاصی را انجام داد.
نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس درمجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه چندین گسل زلزلهخیز پایتخت را تهدید میکند، میافزاید: در حال حاضر برای مدیریت بحران بحثهای بسیاری مطرح است مبنی بر ایجاد یک سازمان مستقل که باید این موضوع هرچه سریعتر تعیین تکلیف شود، البته قدرت کمیته بحران در کشور در کل کشور باید افزایش پیدا کند اما متأسفانه مدیریت بحران درحال حاضر قدرتمند نیست.
هاشمزایی با بیان اینکه استانداران در هر استانی باید از اختیار کامل برای بسیج امکانات برخوردار باشند، میافزاید: درحال حاضر امکانات مقابله با بحران در اختیار نهادها و دستگاههای بسیاری است که باید برای مدیریت بحران این امکانات متمرکز شود، البته بخشی از امکانات باید به وجود آید و بخش دیگری از امکانات نیز باید متمرکز شود؛ به طوری که پس از وقوع زلزله یک نهاد و سازمان در این خصوص وارد عمل شود. وی با اشاره به اینکه استاندار در هراستانی حرف آخر در خصوص مدیریت بحران را میزند، تصریح میکند: در حال حاضر در جلسات انتقاداتی مطرح میشود مبنی بر اینکه بودجه مدیریت بحران در اختیار ریاست جمهوری است که ضرورت دارد این بودجه به یک مجموعه مستقل در بخش مدیریت بحران اختصاص داده شود.
منبع: جوان
انتهای پیام/
