اجرای مراسم "گِل‌زنی" و"آقا سلام" و "فرو بردن علم در آب" برای عرض ارادات به اهل بیت(ع)

به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، یکی از سنت‌های نیک که در واقع از شعائر اسلامی است، سوگواری برای خاندان عصمت و طهارت(ع) خصوصا سالار شهیدان امام حسین(ع) و یاران با وفایش می‌باشد. مردم به کمک مجالس عزاداری می‌توانند با این خاندان ارتباط برقرار کرده و از آن فروغ‌های فروزان بهره‌مند گردند. بنابراین یکی از مهم‌ترین برکاتی که جامعه تشیع از آن برخوردار است این مجالس با عظمت است که قادر است دل‌ها را به حق، حقیقت و ایمان و باورهای دینی متصل نماید. ابهت و هیبت این مراسم با شکوه در طول تاریخ به حدی بوده که ستمگران و جباران با زبان و عمل وحشت خود را نسبت به آن بروز داده‌اند در حالی که ستارگان آسمان ولایت و امامت در برپایی چنین مجالسی تأکید وافری داشته‌اند.

نخستین مراسم عزاداری علنی و همگانی توام با تعطیل نمودن دکاکین و بستن بازارها و رها نمودن دیگر فعالیت‌ها در روز عاشورای سالار شهیدان از زمان" احمد معزالدوله دیلمی "در نیمه قرن چهارم هجری متداول گردید. بعدها" ملاحسین کاشفی" در اوایل قرن دهم هجری، کتاب "مقتل گونه روضة الشهدا" را نوشت که عده‌ای بر سر منبر رفته این کتاب را برای مستمعین می‌خواندند تا با شنیدن مضامین آن متأثر شده و نوحه سرایی کنند. در عصر صفویه که تشیع مذهب رسمی ایران اعلام گردید عزاداری شکل جدی‌تری به خود گرفت و شعرا به جای مداحی برای افراد در خصوص کربلا و عاشورا شعر سرودند و برای افزایش هیجان مردم نواختن طبل و کوبیدن سنج برای پیوستن مردم به صفوف عزاداری رایج شد.

در استان چهارمحال و بختیاری نیز نسخه نویس‌های متعددی وجود داشته که متأسفانه به علت ذکر نکردن تخلص خود عده‌ای ناشناخته مانده‌اند و تعداد انگشت شماری مورد شناسایی قرار گرفته‌اند که می‌توان به افرادی مانند دهقان سامانی، نیسان سامانی، عمان سامانی و سید صفی‌الله وانانی اشاره کرد.

مردم استان چهارمحال وبختیاری با فرارسیدن ماه محرم اوج ارادت خود به سالار شهیدان را با برگزاری آداب و رسوم مختلف نشان می‌دهند. این آداب و رسوم که از دیرباز در بین مردم رواج داشته‌ است هم‌چنان در بین مردم جایگاه خود را دارند و در مناطق مختلف به نمایش گذاشته می‌شوند. پای ثابت همه این آداب و رسوم از زمان‌های گذشته تا به امروز سیاه پوش کردن در و دیوار شهرها و روستاها، برافراشتن بیرق عزا بر بام خانه‌ها و پوشیدن رخت مشکی است که تا پایان اربعین ادامه دارد.

مراسم فروبردن علم در گرداب بن هرساله در صبح روز عاشورا و پیش از طلوع آفتاب با حمل تعداد بی‌شماری علم به حاشیه گرداب توسط هیئت‌های عزاداری و فروبردن قسمت بالای علم‌ها در آب انجام می‌شود. در این رسم عزاداران سر تک تک علم‌ها را 3 بار با فریاد "یا علی" و" حیدر حیدر" در آب فرو می‌کنند. مراسم "آقا سلام" حمل کنندگان علم در صبح روز عاشورا پس از اجرای مراسم فرو بردن علم در آب با عبور از میدان شهر به درب خانه‌های سادات می‌روند. مراسم "گل زنی" عزاداران حسینی در عبور از خیابان‌های شهر و اجرای مراسم "آقا سلام" یکی از آداب و رسوم مردم شهرستان بِن است و برای نشان دادن حزن و اندوه خود بر روی سر و گاهاً بر روی شانه‌ها گِل می‌زنند. رنگ این گل که مخلوطی از خاک رس و گلاب است به دلیل استفاده از نوع خاصی از خاک رس کمی به رنگ قرمز متمایل می‌باشد. مراسم "گل‌زنی" را اکثر افراد حاضر در مراسم عزاداری روز عاشورا در شهرستان بن انجام می‌دهند و زنان نیز بر روی چادر و روسری خود گل می‌زنند و به نوحه سرایی می‌پردازند.

در مراسم "آقا سلام"، سینی‌های بزرگ حلیم در کنار درب ورودی منزل سید قرار داده شده است و هرکدام از عزاداران پس از ادای احترام به شخص سید از حلیم داخل سینی‌ها کمی به عنوان تَبرُک بر می‌دارد. مردم شهرستان بن به این مراسم"حلیم خوران" می‌گویند. در برخی موارد نیز پخش شیر و نبات داغ از سوی خانواده سید در میان هیئت‌های سینه‌زن و زنجیرزن صورت می‌گیرد. در پایان مراسم آقا سلام به زبان ترکی و فارسی برای عزاداران سخنرانی کرده و روضه خوانی می‌کنند. حمل علم‌ها نیز تا پایان یافتن مراسم عزاداری روز عاشورا در پیشاپیش هیئت‌های عزاداری ادامه دارد.

بنابر گزارش منابع محلی و روایات شفاهی قدمت انجام مراسم "آقا سلام "را همزمان با مراسم فروبردن علم در قدمگاه گرداب بن حداقل 80 سال بیان می‌کنند اما منبع نوشتاری و مستندات مکتوبی در این زمینه به دست نیامده است.

انتهای پیام/