نخلگردانی؛ میراثی ۵۰۰ ساله عزاداران حسینی در اورطشتیهای مازندران
نخلگردانی، میراثی ۵۰۰ ساله عزاداران حسینی که نمادی بر وصال دو برادر را در کهنآئین اورطشتیهای مازندران به نمایش گذاشته میشود.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از محمودآباد، تبرستان، سرزمینی با قدمت دیرینه به عنوان دیار علویان و نخستین حکومت تشیع ایران استانی شناخته شده در این کشور است که طی سالها به برگزاری آئینها و مراسمات سنتی با قدمت چندین ساله میپردازند.
نخلگردانی؛ کهنآئینی است که در جای جای اهالی روستا مازندران برپا میشود و به گفته بزرگان برخی از این آئین به 500 ساله و برخی دیگر به 300 ساله بر میگردد و نسل به نسل به امروزیها رسیده است.
نخلگردانی روستای اورطشت از توابع بخش سرخرود شهرستان محمودآباد یکی از مراسماتی است که طی 500 سال بین اهالی این روستا و روستاهای اطراف آن قدمت دارد.
نخلی که بین روستاییان نمادی از تابوت امام حسین(ع) است و علاوه بر این نخل، نخلی دیگر از اهالی روستای عبداللهآباد که با چند روستای دیگر با روستای اورطشت فاصله دارد مراسم نخلگردانی را برگزار میکنند.
این سنت دیرینه از صبح روز تاسوعا آغاز میشود به گونهای که از سوی نخل روستای عبدالله آباد که به عنوان نماد حضرت ابوالفضل(ع) است، از این روستا به سمت روستای اورطشت با بردوش قرارگرفتن عزاداران حسینی حرکت داده میشود، این نخل که از نخل روستای اورطشت کوچکتر است.
این نخلها که از سوی اهالی دو روستا از اولین روز از اول محرم با پارچههای سبز و سیاه با نوشتههای قرآنی، روسریهای نذری آذین بندی میشود، به شکل تابوت بزرگی است که در قسمت پایینی به شکل مستطیل و در قسمت بالایی به صورت استوانهای بالا میآید بزرگتر و حجمیتر میشود. در قسمت بالای نخلها سرهایی است که به شکل عمامه آذین شده که ابهت و توجه عزارداران حسینی را به این دو نخل بر می انگیزند.
بر روی پیشانی آن دو نخل آینهای است که با پارچههای سبز پوشانده میشود و در کنارهای این سرها دو چوب به شکل بال با پارچههای سبز پوشانده شده و شکل بال مانندی به نخلها دادهاند.
روستای عبدالله آباد پس از حرکت از ساعت 9 به سمت روستای وقفی اورطشت که دارای امام زادهای از نوادگان امام هفتم، با نام امامزاده قاسم(ع) است، با دستههای عزاداری روستایشان ساعت 11 به این روستا نزدیک میشوند. در حالیکه خیل جمعیت در گذرگاه نخل روستای عبدالله آباد برای تبرک جستن از این نخل و گرفتن حاجات خود از زیر آن میگذرند و همچنین پارچه، روسری و انواع میوه به گرو میگیرند تا به خواسته خود برسند.
در روستای اورطشت ریش سفیدان، هیات امنای محل در داخل حسینیه همچنان منتظر آمدن نخل روستای مجاور هستند و ناظر دستههای مختلف عزاداران روستاهای مجاور که با سینه زنی و زنجیرزنی با صدای " یا ابوالفضل "، " یااباعبدالله الحسین " به عزاداری شهدای کربلا میپردازند. همچنین شاهد اشتیاق زنان و کودکان برای به هم رسیدن دو نخل در کنار سقانفار روستا که در وسط حیاط حسینیه بنا شده و قدمت چند ساله دارد، هستند.
سبزپوشان روستای عبدالله آباد با نوحه خوانی مداح اهل بیتشان به نخل نماد امام حسین(ع) نزدیک میشوند در حالیکه هیاهویی در بین جمعیت برپا میشود. در این هنگام با نزدیک شدن اهالی روستای عبدالله آباد، یکی با صدای بلند فریاد میزند " نخل را بیرون بیاورید" ، «نخل را بیرون بیاورید "، عزاداران با شتاب به همراه خادمین روستا برای به دوش گرفتن نخل به سمت پنجره باز جایگاه نخل میروند.
نوای عزاداران با خواندن نام «یاحسین، یا حسین» و «یاابوالفضل، یا ابوالفضل» طنینی در آن میان برمی انگیزد که موجب آه و اشک جمعیت حاضر در میدان حسینیه میشود به طوری که زبان قادر به گفتن این صحنه از به هم رسیدن دو نخل با نماد رسیدن دو برادر نیست.
یکی از عزاداران با بیان همان مرد سخنگو که تاکید بر بستن پارچه این دو نخل دارد، بلافاصله گوشههای پارچههای دو نخل را در دست گرفته و پایین این پارچهها را به هم گره میزنند.
پس از آن دو نخل را جهت سلام دادن به آقا امام زمان(عج) به سوی قبله میگیرند، سپس به سمت امام رضا(ع) و در آخر به سمت امامزاده محل سلام میدهند.نوای نوحه خوان در این هنگام موجب فغان جمعیت میشود که با سوزوگداز به وصف واقعه کربلا میپردازد.
در آن روز خانوار روستاهای افراتخت، اورطشت و کلوسا پذیرای مهمانان بسیاری از روستاهای مجاور و مناطق دیگر شهرستان آمل، محمودآباد و دیگر شهرستانهای این استان هستند.
سیداصغر موسوی رئیس هیات امنا امامزاده قاسم روستای اورطشت در گفتوگو با خبرنگار تسنیم محمودآباد با اشاره به برگزاری این آئین بیان کرد: نخلگردانی سالهای سال از سوی بزرگان و نیاکان این روستا برپا بوده و امروز به من 55 ساله و دیگر مردانی از طوایف مختلف روستای اورطشت رسیده است.
وی ادامه داد: طبق شنیدهها نخل اورطشت به همراه نخل نوا بدست استاد نجار به نام آملی رضوانی احداث و بر اساس خواب مراسم نخلگردانی در روز هفتم در روستای نوا و نخلگردانی روز تاسوعا در روستای اورطشت برگزار میشود.
موسوی با بیان اینکه به گفته بزرگان قدمت این نخل به 500 سال برمیگردد، افزود: با وجود سالهای سال از برگزاری این کهنآئین این مراسم از سوی اهالی این روستا به همراه عزاداران حسینی با استقبال برپا میشود.
وی تصریح کرد: جامعپوشی نخل در روز هفتم با حضور هئیت امنا محل و چند نفر از بازماندگان برپاکننده نخلگردانی انجام میشود.
موسوی بیان کرد: در روز نهم با برپایی سلامدهی دو نخل به امامزاده قاسم(ع) نخل اورطشت به سمت روستای مجاور به نام افراتخت هدایت میشود تا در منزل فردی به نام مرحوم میرحسین قلندری که صاحب حسینیهای است و قدمت آن به 200 سال برمیگردد، قرار میگیرد و مراسم نخلگردانی به پایان میرسد.
مردم این دو روستا اعتقاد قوی بر برپایی این مراسم دیرینه دارند که در تاسوعا و عاشورا این دو نخل چه در فصل سرما و در گرما حتما باید از روستاهای خود حرکت داده شوند چرا که در صورت عدم حرکت حوادث و بلایای طبیعی برای اهالی روستاها پیش میآید همانطور که حدود 50 سال پیش با حرکت ندادن نخل روستای اورطشت به سمت روستای رودبار در روز عاشورا موجب سیلاب این دو روستا شده و مردم برای نجات روستاها نخل را از جایگاهش خارج و آن را به سمت روستای رودبار حرکت دادند.
گزارش از کبریا مقدس
انتهای پیام/
