حمله به علوم اجتماعی اسلامی؛ آرمان جریان سیاسی خاص
یکی از دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران طی یادداشتی از رئیس این دانشکده خواست که تلاش هرچه بیشتر خویش را در جهت غلبه فضای علمی به فضای مبتذل سیاسی یک طیف خاص استوار سازد.
به گزارش گروه رسانههای خبرگزاری تسنیم، طی روزهای اخیر و در پی تغییر ریاست دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، انجمن اسلامی این دانشکده با انتشار نامهای هتاکانه ضمن توهین به سایر دانشجویان و گروههای آموزشی، ماهیت صرفاً سیاسی و نه علمی خود را به نمایش گذاشت.در این راستا رضا ملکی یکی از دانشجویان رشته علوم اجتماعی اسلامی دانشگاه تهران ضمن پرداختن به مطالب مربوط به نامه هتاکانه انجمن اسلامی، مطالبی صریح را نسبت به ریاست جدید دانشکده علوم اجتماعی گوشزد کرد که مشروح این یادداشت در ادامه آمده است.
ریاست محترم دانشکده جناب آقای دکتر غفاری آنچه پیش روی دارید پاسخ به شرح ادعایی است که نه مربوط به یکی دو سال گذشته بلکه به طول عمر این دانشکده برمیگردد، آن زمانی که اساتید امروز دانشکده و دانشجویان دیروز آن درصدد پاسخ به این پرسش بودند که "ما در کدام مرحله از مراحل سهگانهای که اگوست کنت تبیین میکند قرار گرفتهایم؟!"
هرچند امیدواریم که امروز عدهای از اساتید این دانشکده از مشکل پاسخگویی به این سؤال مهم برآمده باشند! با این حال نیاز است که در این رابطه به چند نکته مهم اشاره داشته باشیم:
آقای غفاری شما کمتر از یک دهه بهعنوان معاونت آموزشی این دانشکده با مسائل عمدهای که در آن مطرح است روبرو بودهاید و سالهای مختلف اختلافنظر و عقیده را در میان اساتید محترم و البته تقابل جریانهای سیاسی در این میان به نظاره نشستهاید، بنابراین با این جریانها بهخوبی آشنا بوده و تجربه سالهای گذشته را از سر گذراندهاید.
دورهای که مسئله اصلی گروهک پرمدعای دانشکده نه علوم اجتماعی اسلامی بلکه بر سر چگونگی ارائه دروس در رشته جامعهشناسی بود؛ مسئلهای که در درون گروه جامعهشناسی به سبب اختلافسلیقه فکری و تفاوت دیدگاه نظری توسط عدهای اساتید به حاشیه کشانده میشد و بهجای آنکه مباحث علمی، راهبردی صحیح را در این زمینه فراهم سازد تنها جریانی سیاسی بود که مسئله را بر اساس اهداف خود پیش میبرد.
مسئله آن روز گروه جامعهشناسی بر سر جامعه شناسان کلاسیک یا جامعه شناسان مدرن و پستمدرن در کلاسهای کارشناسی ارشد بود، اما حاشیههای فراوانی را به همراه داشت. آن زمان شما بهعنوان معاونت آموزش دانشکده بهجز سکوت دراینباره چه کردید؟ سکوتی که منجر به هتک حرمت علمی اساتید شد و در سالهای بعد نسبت به سایر اساتید ادامه یافت.
تعدادی از اساتید محترم آن دوران دیگر در دانشکده حضور ندارند اما آن مباحت در گروه جامعهشناسی همچنان پابرجاست، با این تفاوت که بهجای بحث سیاسی، نقد علمی به میان آمده است، مباحث باقی و جای اشخاص خالی است.
جای سؤال اینجاست که چرا انجمن اسلامی امروز به گروه جامعهشناسی مانند گذشته نظر نمیاندازد. پاسخ این سؤال نزد ماست که، آنچه همواره موردتوجه این طیف قرار میگیرد، نه مسائل اصلی و اساسی دانشکده بلکه اشخاص و اساتیدی هستند که با خط فکری فرسوده آنها در تضاد و تقابل قرار میگیرند.
البته بهگونهای دیگر نیز میتوان به این سؤال پاسخ گفت، آنچه در آن زمان مورد توجه انجمن اسلامی دانشکده در گروه جامعهشناسی بود همان مسئلهای است که در گروه علوم اجتماعی اسلامی دنبال میشود و آن موضوع بومی کردن علوم اجتماعی در جامعه ایران است، چیزی که به مزاج عدهای خوش نیامده و واهمه بر هم ریختن نظم فکری جریان سیاسی خاص را نوید میدهد که عادت به کهنهپرستی و تکرار مکررات را بر خود واجب، اما پاسخگویی به مسائل یا تبیین مسائل روز جامعه را بیارتباط با افکار خویش میدانند.
بر این اساس به قول خانم دکتر سارا شریعتی دانشکده علوم اجتماعی را تبدیل به جزیرهای دورافتاده از جامعه میکنند، بدون آنکه دلیلی مستحکم دراینباره داشته باشند. بنابراین و بهاجبار در پوشش جریانهای فکری خود را مینمایانند.
مسئله انجمن اسلامی در آن زمان چه بود؟ اینکه آیا جامعهشناسی کلاسیک مورد تدریس واقع شود یا جامع شناسان مدرن و پستمدرن چه ارتباطی به مشی فکری انجمن اسلامی دارند؟
در اینجا وارد تفاوتهای عمده علمی و بحث گسترده نمیشویم و تنها به این مسئله کفایت میکنیم که آنچه یکی از تفاوت جامعه شناسان کلاسیک با مدرن و پستمدرن را برای ما تعیین میکند توجه به بستر زمانی و مکانی است که جامعهشناسی مدرن و پستمدرن نسبت به مسائل در نظر میگیرد؛ یعنی توجه به شرایط زمانی و مکانی جامعهای که قرار است درباره آن صحبت شود، یعنی توجه به جامعه ایرانی که در بستری از آدابورسوم و تفکری دینی قرار گرفت و مبنای آن را توجه به امور دینی شکل میدهد. یعنی توجه به علم دینی و علم بومی و درنهایت یعنی توجه به آنچه امروز بهعنوان علوم اجتماعی اسلامی در این دانشکده مورد توجه قرارگرفته است.
اگر در آن زمان نقطه عطف نگاه انجمن بر جبههگیری علمی و فکری متفاوت دو جریان در گروه جامعهشناسی بود، طبیعی است که با تشکیل گروه جامعهشناسی اسلامی، آنها یکقدم عقبنشینی کرده و نگاه خویش را بر گروه علوم اجتماعی اسلامی متمرکز کند.
سؤال اصلی اینجاست که هدف انجمن از حملات بیپشتوانه فکری و گفتمانی در برابر مسیر پیشرفت علوم اجتماعی اسلامی در ایران چیست؟ و اگر این مسیر را راه پیشرفت تعریف نمیکند پس از چه چیزی واهمه دارد؟
جریانی که در کمال بیاطلاعی از مبانی فکری و فلسفی علم، ادعای توجه به سنت نظری و معرفتشناختی را در سر دارد باید بداند که همواره پرسش اصلی فلاسفه بزرگ علم دراینباره ثابت است که آیا مبانی نظری و معرفتشناختی موجب شکلگیری علم میشوند یا علم با پیشبرد خود به تبیین پایهها و مبانی نظری خویش میپردازد؟
گروه علوم اجتماعی اسلامی مانند بسیاری از کاوشگران فلسفه علم معتقد است که ریشههای نظری و پایههای فکری، همزمان با بسط و شاخ و برگهای علم رشد میکند و خود را به شکوفایی میرساند.
نگاهی سطحی به مبانی علم و اندیشه نشان میدهد که رویکرد آرمانگرایانه (مبتنی بر تخریب صرفاً سیاسی گروههایی که بهزعم عدهای مخالف اندیشه و مبانی فکری فرسودهشان هستند) و بهدوراز واقعیت را در برابر این جریان ترسیم کرده که تماماً آرمانخواهی نشئت گرفته از ناآگاهی و کمسوادی است.
انجمن اسلامی در عین غرق شدن و دستوپا زدن در سیاست، دم از عدم دخل و تصرف میدان سیاست در علم میکند، این در حالی است که بر همه آشکار است که آنچه مجموعه افکار و عقاید علمی افراد را تشکیل میدهد، مجموعهای علایق و ارزشهایی است که در بستر فکری و ذهنیشان نقش بسته است.
گروه علوم اجتماعی اسلامی طی سال اخیر با برگزاری جلسات و نشستهای متعدد و دعوت از اساتید برجسته با سلایق فکری متفاوت قدمهای بزرگی در این راه برداشت و رسالت خویش را در جهت خدمت به فضای علمی دانشکده و دانشجویان طالب علم انجام داد و این مسیر را ادامه خواهد داد.
لذا خطاب به ریاست جدید دانشکده علوم اجتماعی یادآوری میکنیم که با توجه به اشراف کامل شما بر اقدامات گذشته و حال انجمن اسلامی، خواهان آن هستیم که تلاش هرچه بیشتر خویش را در جهت غلبه فضای علمی به فضای مبتذل سیاسی یک طیف خاص استوار سازید و در راستای توجه به شأنیت علمی همه اساتید محترم دانشکده، اقداماتی را در راستای نگاه آلوده به قضاوت این جریان سیاسی مرهون بفرمایید تا بر این اساس نگاهی عدالت محور و البته معتدل بر فضای دانشکده خودنمایی کند.»
منبع:فارس
انتهای پیام/
خبرگزاری تسنیم: انتشار مطالب خبری و تحلیلی رسانههای داخلی و خارجی لزوما به معنای تایید محتوای آن نیست و صرفا جهت اطلاع کاربران از فضای رسانهای بازنشر میشود.
