استاندارد کردن استانداردها
نشان استاندارد یکی از علامتهایی است که شاید همه ایرانیان آن را دیده اند. علامت استاندارد نشان مرغوبیت کالاها و خدماتی است که هیچ نام و نشانی ندارند.
به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، علامت استاندارد چقدر قابل اطمینان است؟ این سوال را خیلیها میپرسند و اگرچه افراد مختلف جوابهای مختلفی برای آن دارند، اما وجود برخی کاستیها باعث شده بسیاری از شهروندان اطمینان چندانی به نشان اطمینان ساز نداشته باشند. دلیل این مساله بیش از هر چیز جعل نشان استاندارد است که هر از گاهی خبر ساز میشود، چنانکه به تازگی رئیس سازمان ملی استاندارد اعلام کرده است:«30 هزار پرونده قضائی برای جاعلان و متخلفان نشان استاندارد تشکیل شده است.» در کنار این مساله، اعطای نشان استاندارد به کالاهای غیر استاندارد یا عدم تبعیت از استانداردهای بینالمللی میتواند اطمینان به نشان استاندارد را از بین ببرد، هر چند نا گفته پیداست که این عدم اطمینان میتواند تبعات جبران ناپذیری داشته باشد.
نشان استاندارد یکی از علامتهایی است که شاید همه ایرانیان آن را دیده اند. علامت استاندارد نشان مرغوبیت کالاها و خدماتی است که هیچ نام و نشانی ندارند. به طور کلی همه پذیرفته اند که هر کالا یا خدماتی باید در یک چارچوب مشخص ارائه شود و این مهم زمانی محقق میشود که یک علامت مشخص شود که همه گیر باشد و همه آن را مورد استناد قرار دهند. شاید نتوان تعریف دقیق و جامعی از استاندارد ارائه داد که برای تمام زمانها مورد استناد باشد، اما به طور کلی میتوان گفت استاندارد آزمایشهای گذشته برای نتیجه گیری و استفاده در آینده است. البته باید توجه داشت که معیارها در گذر زمان تغییر میکنند و نمیتوان یک خطکش مشخص برای استاندارد بودن کالا یا خدماتی را در نظر داشت.
فرض کنید امروز برای خرید کالایی به فروشگاهی میروید. وقتی کالایی خریداری میکنید، به غیر از برند آن به تاریخ تولید، انقضا و علامت استاندارد آن توجه میکنید. علاوه بر کالاها، خدمات نیز شامل دامنه نشان استاندارد میشوند. در حال حاضر تمام کشورهای دنیا برای خود یک استاندارد ملی دارند. همچنین یک نشان وجود دارد که علامت جهانی استاندارد است و به سازمان بینالمللی استاندارد (International Standard Organization) مربوط میشود. بنابراین در تمامی کشورها سازمانی وجود دارد که به کیفیت و نوع عرضه آن نظارت میشود. با این همه دامنه استانداردسازی روز به روز گستردهتر میشود و اگر به درستی اجرا شود، کالاها به بهترین نحو به دست متقاضیان میرسد. به عنوان مثال، با پیشرفت علم و فناوری معیارهای استانداردسازی زیادی به کالاها اضافه شد که در گذشته به هیچ عنوان مدنظر نبود. درحال حاضر بسیاری از حرفههای مختلف در دنیا استاندارهای مخصوص خود را دارند. موضوع نشان استاندارد به قدری بااهمیت است که در لایحه 24بندی که رهبری در قالب برنامهها و دستورالعملهای اقتصاد مقاومتی ابلاغ کرده به نشان استاندارد اشاره شده است.
در بند 24 این ابلاغیه رهبری بر اهمیت استانداردسازی محصولات تاکید کرده اند و اینطور آمده که پوشش استاندارد برای کلیه محصولات داخلی و ترویج آن افزایش پیدا کند. بدون شک رعایت استانداردهایی که در طول سالهای متمادی تدوین شده است، یکی از ابزارهای مهم در راستای ارتقا کیفیت محصولات بوده، به طوری که کشورهای پیشرفته صنعتی در راستای جهانیسازی، مرزهایی را برای کشورهای درحال توسعه و توسعهنیافته بهوجود آوردهاند که این کشورها برای ورود به عرصه جهانی و عبور از این مرزها باید استانداردهای بینالمللی و قواعد بازارهای جهانی را رعایت کنند. از آنجا که هیچ کس محصولات بد کیفیت، خطرناک و غیر قابل اعتماد، ناهماهنگ و تجهیزاتی که قبلا خریداری کرده را نمیخواهد، مشتریان انتظاراتی راجع به طراحی، اجرا، امنیت و قابلیت اعتماد به محصولات و خدماتی که خریداری میکنند، دارند و همین مساله است که اهمیت سازمان استانداردسازی در کشور را نشان میدهد.
استانداردسازی مقصر است یا شرکتها؟
همانطور که گفته شد اهمیت نشان استاندارد به قدری بالاست که جلو عرضه بسیاری از کالاهای بی کیفیت و ناسالم را میگیرد. به همین دلیل تعداد زیادی از کالاهایی که نشان استاندارد را به هر دلیلی دریافت نکرده اند به انحای مختلف دست به جعل این علامت میزند. گاهی دیده میشود که یک شرکت بزرگ که محصولاتش در تمام کشور عرضه میشود از نشان استاندارد جعلی استفاده کرده و سالها با این نشان جعلی به فعالیت پرداخته است. به گزارش ایسنا، صبح دیروز رئیس سازمان ملی اعلام کرد که 30هزار پرونده قضائی برای جاعلان و متخلفان نشان استاندارد تشکیل شده است.
نیره پیروزبخت با بیان اینکه در سه سال گذشته بیش از یک سوم استانداردهای تاریخ سازمان استاندارد در سه سال اخیر تدوین شده است، اظهار کرد: در طول عمر این سازمان یعنی از سال 1339 تاکنون 30هزار استاندارد تهیه شده که از این مقدار 11 هزار مورد یعنی حدود یک سوم در سه سال اخیر اتفاق افتاده است. جالبتر آن است که برخی محصولات به یک برند در سراسر کشور تبدیل میشوند و همه از خریداری آنها رضایت دارند، اما بعدها مشخص میشود نشان استاندارد آنها جعلی است! برخی از این شرکتها حتی دارای مدرک ایزوهای 9000به بالا هستند، اما همچنان دارای مدرک استاندارد کشورمان نیستند. یا نشان استاندارد ما هنوز به آن بلوغ نرسیده یا ایزو اشتباه میکند! شاید هر دو نشان ایزو و نشان استاندارد جعلی باشد و به دلیل عدم نظارت بعضی شرکتها چند سال به فعالیت خود ادامه داده باشند. البته در این بین نمیتوان سازمان استاندارد سازی را مقصر این موضوع دانست.
قطعا شرکت مورد نظر که امروز مشخص شده نشان استانداردش جعلی است، مراحل دریافت علامت استاندارد را طی کرده است، اما نتیجه ای نگرفته است. طبیعی است وقتی یک شرکت خود را به ثبت رسانده و محصول خود را تولید کرده و پس از دوندگیهای بسیار زیاد در ادارات و آزمایشگاههای سازمان استاندارد سازی موفق به دریافت نشان استاندارد نشده است. البته نباید فراموش کرد که مسئولیت سازمان استانداردسازی هم به اندازه خود سنگین است و نمیتواند روی هر محصولی مهر استاندارد بزند؛ چراکه اگر در یک مرحله از بررسی کالا یا محصول اشتباهی هرچند اندک صورت گیرد تمام مسئولیت آن به عهده سازمان استاندارد سازی است.
وقتی میگوییم استاندارد از چه سخن میگوییم؟
در سالهای اخیر به دلیل عدم وجود ابزارهای اجرایی، اهمیت سازمان استانداردسازی کشور نادیده گرفته شده است؛ به این دلیل که غولهای صنعتی کشور با توجه به نفع شخصی خود قوانین سازمان استاندارد را اجرایی میکنند یا از اجرا کردن آن سر باز میزنند. این در حالی است که بدون شک رعایت استانداردهای داخلی و رساندن آن به سطح استانداردهای بینالمللی به افزایش سطح کیفی، ایمنی، کارآمدی، اعتماد وقابلیت تغییرپذیری کمک میکنند و زمینه افزایش منافع اقتصادی را فراهم میآورد. به عنوان مثال، برخی کالاها در کشورمان تولید میشوند که با وجود آنکه علامت استاندارد را یدک میکشند، اما به هیچ عنوان کیفیت، ایمنی و سلامت لازم را ندارند. به عنوان مثال بسیاری از خودروهای داخلی هیچ یک از استانداردهای کافی را ندارند، اما دارای نشان استاندارد هستند. درباره موضوع استاندارد ابتدا باید دو موضوع استاندارد جهانی و استاندارد ملی یا داخلی را مدنظر قرار دهیم. ابتدا باید برای برخی از محصولاتمان تعریفها را از یکدیگر تفکیک کنیم. به گزارش فارس، یک نماینده مجلس میگوید: درحال حاضر هیچ کدام از خودروهای داخلی از استانداردهای بینالمللی برخوردار نیستند؛ چرا که این خودروها اصلا قابلیت ورود به بازارهای خارجی را ندارند و حتی در خود کشور نیز بدون مشتری ماندهاند. وقتی شرایط چنین است و سازمان استاندارد سازی هم بر خودروهای داخلی مهر تایید استاندارد ملی زده پس مشکل کجاست؟ دلیل این مساله نیز این است که استاندارد در ایران عموما توسط شرکتهایی انجام میشود که خود آنها نیز میتوانند مشکلات زیادی را از جهت تعیین سطح استانداردها ایجاد کنند.
منبع: آرمان
انتهای پیام/
