اپراتور مجازی،هنوز در ابتدای راه
مسئولان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات پیشبینی کردهاند در ۱۰ سال آینده حداقل ۱۵ درصد از سهم بازار ارتباطات کشور در اختیار اپراتورهای مجازی قرار خواهد گرفت و برای این بخش نزدیک به ۱۲ میلیون مشترک وجود خواهد داشت.
به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، اپراتور مجازی تلفن همراه (Mobile Virtual Network Operator) یا MVNO اپراتور تلفنی است که دارای امکانات شبکهای به صورت فیزیکی برای ارسال مکالمات و دادهها نیست. این نوع اپراتور با امضای قرارداد با یک اپراتور تلفن همراه اصلی که دارای امکانات فیزیکی برای ارسال مکالمات و دادهها است، خدمات ارزش افزوده جدیدی را با نشان تجاری و برند خود در اختیار کاربران میگذارد.
هفته گذشته (سوم آبان ماه) مهلت اپراتورهای تلفن همراه کشور برای بستن نخستین قرارداد خود با یکی از 24 دارنده موافقتنامه اصولی پروانه اپراتور مجازی تلفن همراه (MVNO) به پایان رسید. براساس اعلام سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی (رگولاتوری) تنها یک اپراتور تلفن همراه توانسته پیش از سوم آبان ماه قرارداد خود با یکی از دارندگان موافقتنامه اصولی MVNO را نهایی کند.
اپراتورهای تلفن همراه از تلاش برای نهایی کردن قرارداد خود با MVNOها میگویند و از سوی دیگر نیز دارندگان موافقتنامه اصولی پروانه MVNO به سختگیریهای اپراتورهای تلفن همراه اشاره میکنند و اینکه آنها راه را برای مذاکره بسیار دشوار کردهاند. از بین 51 متقاضی برای دریافت پروانه اپراتور تلفن مجازی در نهایت تنها 24متقاضی موفق به دریافت موافقتنامه اصولی پروانه اپراتور مجازی تلفن همراه شدهاند و از این تعداد تنها یک شرکت توانسته با نهایی کردن قرارداد خود با اپراتور سوم، نخستین پروانه اپراتور مجازی تلفن همراه کشور را به نام خود ثبت کند. در حالی اپراتور اول و دوم کشور از نهایی شدن تقریبی نخستین قرارداد خود با دارندگان موافقتنامه اصولی پروانه MVNO خبر میدهند که در مرحله دوم اجرای مصوبات رگولاتوری در حوزه اپراتورهای مجازی تلفن همراه، آنها باید تا 9 آذر ماه سال 95 دومین قرارداد خود با یک MVNO دیگر را نهایی و تقدیم رگولاتوری کنند.
قراردادهایی در انتظار نهایی شدن
عمر فعالیت اپراتورهای مجازی در دنیا به دهه 90 میلادی باز میگردد.براساس آمار رسمی انجمن جهانی GSM تا پایان سال میلادی 2014 نزدیک بر هزار اپراتور مجازی در سراسر دنیا شکل گرفته است. تحقیقات همین مرکز جهانی نشان میدهد که فعالیت MVNOها در بازارهای بالغ یا نقاطی از دنیا که ضریب نفوذ ارتباطات سیار به بیش از 100 درصد رسیده، رایجتر است. اروپا با در اختیار داشتن 585، آسیا-اقیانوسیه با 129 و امریکای شمالی با 107 اپراتور مجازی در ردههای اول تا سوم هستند و اروپاییها به تنهایی دو سوم کل این بازار را در اختیار دارند که نشان از ضریب نفوذ بالای تلفن همراه در این قاره است.
سیاستگذاری برای شروع به کار اپراتورهای مجازی تلفن همراه در ایران به سال 93 باز میگردد. در اوایل آبان ماه سال 93 سازمان رگولاتوری از تدوین مقررات برای فعالیت اپراتورهای مجازی تلفن همراه خبر داد. در این راستا نیز نظرخواهی درباره اصول حاکم بر فعالیت این اپراتورها آغاز شد. براساس آنچه مسئولان رگولاتوری اعلام میکنند برای پیادهسازی این طرح در کشور، از تجارب کشورهایی نظیر آلمان، انگلیس و مالزی استفاده شده است. به باور این مسئولان، فعالیت این اپراتورهای مجازی مساوی با افزایش کیفیت خدمات و کاهش قیمت سرویسها در حوزه تلفن همراه خواهد بود.
رگولاتوری از 25 بهمن ماه سال 94 و پس از برگزاری فراخوان صدور پروانه اپراتورهای مجازی تلفن همراه، شرایط 51 متقاضی را که مدارک و مستندات لازم را ارائه کرده بودند، مورد بررسی و ارزیابی قرار داد. سپس به 31 متقاضی که حداقل امتیازهای لازم را کسب کرده بودند، اطلاعرسانی شد تا به تکمیل مدارک و ارائه ضمانتنامههای مالی بپردازند. در گام بعدی نیز از تاریخ 25 بهمن سال 94 تا 31 مرداد سال 95 رگولاتوری برای24 اپراتور مجازی موافقتنامه اصولی صادر کرد.
براساس مصوبه کمیسیون سازمان رگولاتوری در خصوص فعالیت اپراتورهای مجازی، اپراتورهای اصلی تلفن همراه در کشور باید تا 3 آبان ماه سال 95 نخستین قرارداد خود با یکی از این 24 دارنده موافقتنامه اصولی اپراتور مجازی را نهایی و قرارداد را برای بررسی تقدیم رگولاتوری کنند. همچنین تا 3 آذرماه سالجاری نیز اپراتورهای تلفن همراه باید دومین قرارداد خود را با سایر دارندگان موافقتنامه اصولی پروانه MVNO نهایی کنند. در حال حاضر 6 روز از زمان اعلام شده از سوی رگولاتوری میگذرد و تنها اپراتور سوم توانسته با یکی از دارندگان موافقتنامه اصولی پروانه MVNO قرارداد خود را نهایی کند.
در تماسی که با اپراتور اول و دوم داشتیم این اپراتورها اعلام کردند که نخستین قراردادشان با دو MVNO تقریباً نهایی و آماده ارائه به رگولاتوری است.
صادق عباسی شاهکوه، معاون بررسیهای فنی و صدور پروانه رگولاتوری با اعلام اینکه بجز اپراتور سوم یک اپراتور دیگر هم قرارداد خود را برای این سازمان ارسال کرده است، میگوید: «هنوز مدارک ارسال شده توسط این اپراتور را ندیدهام و احتمالاً این مدارک در دبیرخانه سازمان قرار دارد. برای اپراتور دیگری هم که هنوز قراردادی برای ما ارسال نکرده، تذکر لازم ارسال شده است.»وی تأکید میکند اگر قراردادهای ارسال شده توسط اپراتورهای اول و دوم تلفن همراه مربوط به بعد از 3آبان و زمان تعیین شده براساس مصوبه باشد با آنها براساس مصوبات برخوردهای لازم صورت خواهد گرفت. وی در ادامه میافزاید: «پس از بررسی قراردادهای ارسالی توسط اپراتورهای تلفن همراه، رگولاتوری در نهایت ظرف یک ماه آینده پروانه رسمی فعالیت اپراتورهای مجازی را صادر خواهد کرد.»
انتقاد از اپراتورهای تلفن همراه
مسئولان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات پیشبینی کردهاند در 10 سال آینده حداقل 15 درصد از سهم بازار ارتباطات کشور در اختیار اپراتورهای مجازی قرار خواهد گرفت و برای این بخش نزدیک به 12 میلیون مشترک وجود خواهد داشت. همچنین گفته میشود نخستین سیمکارتهای اپراتور مجازی تلفنهمراه کشور در دو فاز (اعتباری و دائمی) در آذرماه و بهمن ماه سالجاری روانه بازار شود.
این پیشبینیها در حالی صورت میگیرد که اکثر دارندگان موافقتنامه اصولی پروانه اپراتور مجازی میگویند، مذاکراتشان با اپراتورهای اصلی تلفن همراه کشور به سرعت و همراه با پیشرفت جلو نمیرود.
علی هدایت، کارشناس یکی از شرکتهای دارنده موافقتنامه اصولی پروانه MVNO ، با انتقاد از همکاری نکردن دو اپراتور بزرگ تلفن همراه در کشور میگوید:«در حال حاضر ما تلاشهای زیادی برای برقراری تعامل با اپراتورهای تلفن همراه در کشور انجام دادهایم اما متأسفانه به نتیجهای که مدنظرمان بود نرسیدهایم و تنها توانستهایم با اپراتور سوم تا مرحله نهایی شدن کار خود را پیش ببریم.» وی در ادامه با اشاره به مزیتهایی که اپراتورهای مجازی تلفن همراه میتواند برای بازار داشته باشد، میافزاید: «در حال حاضر بزرگترین جنگی که بین اپراتورهای تلفن همراه وجود دارد جنگ قیمت است و آنها کمتر روی ارائه خدمات نوین همراه تمرکز میکنند بنابراین اپراتورهای مجازی میتوانند روی توسعه و ارائه خدمات ارزش افزوده در حوزه خدمات سلامت، آموزش، پرداخت و... فرصتهای جذابی را ایجاد کنند.»
هدایت تأکید میکند اپراتورهای تلفن همراه در کشور به خاطر از دست ندادن مشتریان خود و همچنین داشتن تسلط همیشگی در این بازار مشکلات گوناگونی را پیش روی اپراتورهای مجازی میگذارند و این در حالی است که حضور اپراتورهای مجازی میتواند به رشد بازار آنها کمک کند.
این انتقادات در حالی مطرح میشود که پیش از این کارشناسان ارتباطی کشور ایجاد چنین محدودیتهایی از سوی اپراتورهای اصلی برای اپراتورهای مجازی تلفن همراه را پیشبینی میکردند.
در همین زمینه مسعود داورینژاد، رئیس سابق سازمان رگولاتوری نیز میگوید: «بیشتر کاربران از خدماتی که از اپراتورهای خود دریافت میکنند راضی نیستند. همچنین کشور به تازگی به سمت تکنولوژی 3Gو 4G قدم برداشته است بنابراین در شرایطی که هنوز زیرساختهای ارتباطی مناسبی در کشور توسعه پیدا نکرده، حضور اپراتورهای مجازی به نظر منطقی نمیرسد.» به باور وی در حالی که دو اپراتور بزرگ کشور هنوز سر بسیاری از مسائل با یکدیگر مشکلاتی دارند پس نمیتوان منتظر بود تا اپراتورهای مجازی در چنین بازاری براحتی کار کنند.
اما در مقابل این انتقاد، عباسی شاهکوه، معاون رگولاتوری نسبت به فعالیت MVNOها در کشور خوشبین است و وجود مشکلات بر سر راه MVNOها از سوی اپراتورهای تلفن همراه کشور را طبیعی میداند.
او اعلام میکند این طرح برای اینکه نخستین بار در کشور اجرا میشود کاملاً سخت است مخصوصاً برای اولین اپراتور مجازی که بخواهد با اپراتور تلفن همراه نخستین قرارداد خود را امضا کند. عباسی تأکید میکند: بعد از بستن نخستین قرارداد، ابهامات در این زمینه استخراج و راه برای امضای قراردادهای دیگر باز خواهد شد. وی در واکنش به انتقادات دارندگان موافقتنامه اصولی MVNO نسبت به همکاری نکردن اپراتورهای تلفن همراه با آنها میگوید: «این طورها هم که آنها اعلام میکنند نیست و ما روی کارها نظارت کامل داریم.» عباسی می افزاید، ارائه خدمات پایهای از سوی اپراتورهای مجازی قطعاً محکوم به شکست است و آنها باید روی خدمات نوین و کاربردی که ارائه آن از سوی اپراتورهای همراه به صرفه نیست تمرکز کنند در این صورت قطعاً موافقت اپراتورهای تلفن همراه را خواهند داشت. عباسی وعده میدهد که تا پایان سال 95 شاهد ارائه خدمات مناسبی از سوی دارندگان پروانه MVNO در کشور خواهیم بود.
منبع: ایران
انتهای پیام/
