گزارشی از قطب گردشگری سلامت کشور؛معمای توریست درمانی در مشهد
شهر مشهد، حالا بیشتر از همیشه در کانون توجه رسانهها قرار گرفته است. شهری که سال جاری میلادی، عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام را یدک میکشد و البته در کنار آن، یکی از قطبهای گردشگری سلامت در منطقه نیز هست.
به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، شهر مشهد، حالا بیشتر از همیشه در کانون توجه رسانهها قرار گرفته است. شهری که سال جاری میلادی، عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام را یدک میکشد و البته در کنار آن، یکی از قطبهای گردشگری سلامت در منطقه نیز هست. با این حال، شماری از بیماران اهل کشورهای منطقه که مشهد را به عنوان محل درمان خود انتخاب کردهاند، وضعیت مناسبی ندارند. این، نکتهای است که یکی از راهنمایان تورهای گردشگری سلامت در مشهد نیز به آن اذعان میکند.
«مشهد، در زمینه گردشگری سلامت تجربه ارزشمندی دارد و هر ساله جمع قابل توجهی از مردم کشورهای همسایه برای دریافت خدمات سلامت به این شهر سفر میکنند. میتوان گفت که رویداد مشهد 2017 نیز ظرفیت مناسبی برای توسعه گردشگری در این شهر است.» این، بخشی از سخنان وزیر بهداشت در مراسم افتتاحی رویداد «مشهد217 پایتخت فرهنگی جهان اسلام» است. دکتر «حسن قاضی زاده هاشمی» که نزدیک سه سال پیش و در فروردین ماه سال 93، دستور برپایی اداره گردشگری سلامت را به منظور ساماندهی این حوزه داده بود، آذرماه امسال در گفت و گو با شبکه تلویزیونی «العالم» بزرگترین چالش پیش روی این حوزه را، ضعف در اطلاع رسانی و معرفی توانمندیهای ایران در حوزه گردشگری سلامت دانسته بود. نکتهای که به گفته او احتیاج به آژانسهای قوی و هتلهای مجهز و وسیله رفت و آمد دارد.
این در حالی است که به گفته سرپرست اداره گردشگری سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، اکنون 305 بیمارستان کشور خواستار اجرای طرح گردشگری سلامت هستند.
آقای«وحید رضا محب پور» حدود دو هفته پیش در اولین همایش رویکردهای جامع به گردشگری سلامت استان اصفهان، گفت:از مجموع بیمارستانهای متقاضی اجرای طرح گردشگری سلامت ، در حال حاضر فقط101 مورد مجوز دریافت کردهاند.»
با این حال، برخی از دست اندرکاران این حوزه، اوضاع مشهد را به عنوان یکی از قطبهای صنعت گردشگری سلامت درکشور، اوضاع چندان مناسبی نمیدانند و معتقدند اگر فکری به حال گردشگری پزشکی درمشهد نشود، بیماران کشورهای همسایه، راه مقصدهای جدید را در پیش میگیرند.اتفاقی که به گفته یکی از راهنمایان تورهای گردشگری سلامت، اکنون برای بیماران اهل ترکمنستان افتاده و آنان ترجیح میدهند هندوستان را به جای ایران برای درمان انتخاب کنند.
خانم «رحیمه رجعتی» دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زبان روسی است وحدود 6 سالی میشود که در زمینه توریسم درمانی فعالیت میکند و مترجم بیمارانی است که از کشور ترکمنستان به ایران و شهر مقدس مشهد میآیند.به گفته او، بیشترین مراجعات گردشگران پزشکی ترکمنستان به مشهد درباره درمان بیماریهایی چون IVF (درمان ناباروری)و انواع سرطانها،هپاتیت و کبد چرب است.
او درباره وضعیت حضور گردشگران خارجی حوزه سلامت درمشهد میگوید:«با توجه به پیشرفت ایران در زمینه مسائل پزشکی و ارتقاء جایگاه ایران در این حوزه هر ساله بیماران زیادی از طریق مرز باجگیران و سرخس وارد مشهد میشوند؛اما مشکلاتی که در ماههای اخیر برای آنان به وجود آمده است، آنان را به سمت تغییر مقصد گردشگریشان از ایران سوق میدهد.»
او میگوید:« توریستها برای مردم ایران، احترام زیادی قائلند و از این که میتوانند بدون هیچ مزاحمتی در ایران حجاب داشته باشند، خیلی خوشحالند. حتی آرزو دارند که بتوانند در کشور خودشان هم حجاب داشته باشند ولی دولت ترکمنستان این اجازه را به آنان نمیدهد.بارها شده است که به خود من گفتهاند اگر برای ما امکان داشت ایران را برای زندگی انتخاب میکردیم،چون واقعاً امنیتی که در ایران هست در هیچ جای جهان نیست.»
رجعتی درباره مهمترین چالشها و مشکلات گردشگری سلامت در مشهد میگوید:« همه مشکلات گردشگران، از مرز آغاز میشود.بیشتر آنان از راه مرز باجگیران و زمینی (با تاکسی)وارد شهر مشهد میشوند(به دلیل نزدیکی باجگیران و عشق آباد،حدود 2 ساعت) و خیلی گله و شکایت دارند از این که ساعتها در مرز معطل میشوند.»
رجعتی میگوید روال اداری و دست و پاگیر ورود گردشگران سلامت به ایران و مشهد، مهمترین چالش آنان در سفرشان به کشورمان است:«باید به سؤالهایی که بعضاً کسل کننده و رنجآور است پاسخ بدهند.مثلاً این که چندمین بار است به ایران میآیید؟دلیل سفرتان به ایران چیست؟چند روز قصد دارید در ایران بمانید؟در ایران فامیل و دوستی دارید یا نه؟و ...فردی که بیمار است و به عنوان مثال برای عمل قلب باز تصمیم گرفته به ایران بیاید و مدارک پزشکی هم همراه اوست چرا باید ساعتها در مرز معطل بماند؟و چنین فردی از کجا بداند که چند روز کار درمانش طول میکشد؟شاید هم این پرسش و پاسخها به دلایل مسائل امنیتی باشد،اما کسی که تا حالا چندین بار برای درمان به مشهد آمده و مسلم است که هدف دیگری برای ورود به ایران ندارد، شایسته نیست که ساعتها در مرز معطل باشد.شاید بتوان تمهیداتی اندیشید که حداقل این پرسش و پاسخها به گونهای دیگر انجام گیرد که حداقل برای بیماران عذاب آور نباشد.»
رجعتی، مشکل بزرگ دیگری را که درحوزه گردشگری سلامت درمشهد وجود دارد،چندگانگی تعرفههای پزشکان میداند:« تعرفههای پزشکی در مشهد برای توریستها واقعاً تعریف نشده است.من به عنوان مترجمی که سالهاست همراه توریستها هستم، از مطب دکتر گرفته تا بیمارستان ،واقعاً متوجه نشدم چرا بعضی از پزشکان ویزیت را دو برابر نسبت به ویزیت آزاد یک فرد ایرانی از توریستها دریافت میکنند؟چرا بعضی دیگر 10 درصد اضافهتر و چرا از نظر بعضی دیگر تفاوتی از نظر هزینه برای یک فرد ایرانی و خارجی وجود ندارد؟از مطب دکتر گرفته تا آزمایشگاه،ام آر ای،سی تی اسکن،سونوگرافی و بیمارستانها و ....چون برای خود من همیشه سؤال بوده خیلی پیگیر این ماجرا شدم،ولی هر بار جوابی که شنیدم این بوده که به یک فرد خارجی یارانه تعلق نمیگیرد و او باید نسبت به فرد ایرانی هزینه بیشتری را پرداخت کند ولی سؤال اینجاست که چرا باید این هزینه در مطب دو دکتر(به عنوان مثال دکتر متخصص) و دو آزمایشگاه و دو بیمارستان متفاوت باشد؟چرا مثلاً هزینه یک عمل خاص در دو بیمارستان دولتی یا دو بیمارستان خصوصی باید متفاوت باشد؟چرا و طبق چه قانونی بعضی پزشکان هزینه عمل را در مطب شخصی خود و به دلاردریافت میکنند؟آیا نباید نظارتی وجود داشته باشد؟ آیا چنین مسائلی باعث نمیشود که ذهنیت یک فرد خارجی درمورد ایران عوض شود؟متاسفانه به دلیل چنین مشکلاتی یک فرد خارجی دیگر نه به مترجم و نه به پزشک و نه به آزمایشگاه و نه به بیمارستان اعتماد نمیکند.»
او از موجی میگوید که خواه ناخواه و در آیندهای نزدیک، گردشگری پزشکی در مشهد را تحت تأثیر قرار خواهد داد:«در حال حاضر بیمارانی که برای درمان از کشور ترکمنستان به مشهد میآمدند،تصمیم گرفتهاند که برای ادامه درمان به کشور هندوستان بروند. این در حالی است که ورود توریست به کشور هم باعث ورود ارز به کشور و هم باعث اشتغالزایی میشود و تصمیم آنان برای مراجعه نکردن به ایران، میتواند پیامدهای منفی بسیاری را برای کشورمان به همراه داشته باشد.»
رجعتی درباره مزیت رقابتی هندوستان نسبت به ایران هم این طور توضیح میدهد:«مزیتی که کشور هندوستان نسبت به ایران برای توریستهای سلامت دارد، این است که آنجا این بی اعتمادی وجود ندارد و هزینهها تعریف شده است و دوبله سوبله نیست و مترجم هم به عنوان کارمند بیمارستان هزینه ترجمه را از بیمارستان دریافت میکند نه مستقیماً از بیمار.اگر چه به نظر توریستها، پزشکان ایران به مراتب از پزشکان هندی بهتر و با تجربه ترند و شهر مشهد و بیمارستانها از نظر تمیزی و امکانات قابل مقایسه با بیمارستانها و شهرهای هندوستان نیستند و از نظر مسافت هم برای مردم کشور ترکمنستان خیلی به صرفهتر است که با تاکسی به مشهد بیایند. اما مجموعه مشکلات آنان، سبب میشود که هندوستان را با همه سختیهایش بر ایران ترجیح دهند.»
این راهنما و مترجم گردشگری سلامت، ازخاطره تلخی برای یکی از بیماران ترکمنستانی مهمان مشهد میگوید که میتوانست اتفاق نیفتد:«حدود یک سال پیش، جوانی 30 ساله از کشور ترکمنستان به همراه مادر مسنش برای عمل پایش به مشهد آمده بود.او در ترکمنستان تکدی گری میکرد که به دلیل تصادف مجبور بود روی ویلچر بنشیند و اصلاً نمیتوانست حرکت کند.در مسکو تحت عمل جراحی قرار گرفته بود و آنجا پزشکان دستگاه الیزارف را به یکی از پاهایش بسته بودند و پای دیگرش هم چند سانتیمتر از پای دیگرش کوتاهتر شده بود. آنان به دلیل مشکلات اقتصادی قادر نبودند برای ادامه درمان به مسکو بروند و به همین دلیل، پس از مشورت با چند پزشک، شهر مشهد را انتخاب کرده بودند.در مشهد به همان دلایلی که گفتم انجام عمل امکان پذیر نشد و قرار شد هر وقت هزینه عمل را داشتند دوباره به مشهد بیایند ولی متاسفانه هیچ پزشکی حاضر نشد با هزینه کمتر عمل جراحی او را انجام دهد و آنها بدون هیچ نتیجهای برگشتند.
حتی یک بار خود او به من گفت اگر بتوانم در مشهد هم با همین شرایط جسمی که دارم حاضرم تکدی گری کنم تا بتوانم هزینه عمل را پرداخت کنم؛ اما بعد از گذشت 6 ماه با تماسی که با مادرش داشتم متوجه شدم که او به دلیل خونریزی داخلی فوت کرده است.خیلی بابت این قضیه ناراحت شدم که برخی پزشکان شاید میتوانستند با دریافت هزینه کمتر جان یک انسان را نجات دهند. فقط با کمی از خود گذشتکی و معرفت و انسانیت میشد زندگی را دوباره به این جوان برگرداند ولی این کار را نکردند و این فرد ناامید از مشهد رفت و متاسفانه فوت کرد. او ارمنی بود، اما آرزوی زیارت حرم امام (ع) را داشت که یک بار سوار بر ویلچر تا حرم رفت و به آرزویش رسید؛ اما سرنوشتش بسیار تلخ رقم خورد.» اما چاره کار چیست و چطور میشود از این روند مهاجرت معکوس پیشگیری کرد و اقبال گردشگران سلامت را به درمان در شهرهایی چون مشهد افزایش داد؟
رجعتی در این باره میگوید:« فکر میکنم موضوع خیلی مهم در این میان یکسان سازی تعرفههای خدمات پزشکی است. باید روی تعرفههای پزشکی برای توریستها نظارت ویژهای شود تاجلوی بی قانونیها و بی نظمیها در حوزه دریافت تعرفههای پزشکی گرفته شود.»
حالا باید منتظر ماند و دید دولت و وزارت بهداشت چه راهکاری برای بهبود وضعیت گردشگری پزشکی در شهرهایی چون مشهد در پیش خواهندگرفت.حوزهای که علاوه بر کسب اعتبار در عرصههای بین المللی پزشکی، ارزآوری قابل توجهی برای کشورمان نیز در پی خواهد داشت.
منبع: صبح نو
انتهای پیام/
