دلیل کاهش سرانه مطالعه کتاب در کشور "خلاء فرهنگی" است/ تنفس در هوای کتاب با چاشنی دغدغه فرهنگی
خبرنگاران و اصحاب رسانه استان قم بازدیدی از نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران داشتند و قرار گرفتن در چنین فضای برای اهالی رسانه فرصت خوبی برای ارتقای دانش آنها بود.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، هفته گذشته فرصتی دست داد تا در یکی از گرمترین روزهای اردیبهشتماه و در میانه هفته، به همراه جمعی از دوستان و همکاران مطبوعاتی و به همت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، بازدیدی از سیامین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران داشته باشیم؛ نمایشگاهی که امسال یک شعار جالب برای خود برگزیده بود: "یک کتاب بیشتر بخوانیم"
بیگمان گشتوگذار و تفرج در بوستان کتاب همیشه جالب و فرحانگیز بوده، بهخصوص آنکه اگر احیاناً کمی تا قسمتی هم اهل مطالعه و حشرونشر با کتاب باشی و میل به این یار مهربان تو را بکشاند به قلب بزرگترین رویداد فرهنگی کشور.
همچون دفعات پیشین، حرکت از قم و سوارشدن بر اتوبوس حامل خبرنگاران از مقابل اداره ارشاد با تأخیری افزون بر نیم ساعت همراه بود و البته حُسن برگزاری نمایشگاه در شهر آفتاب برای شهرستانیهایی مثل قم این است که دیگر نیاز نیست معطل گذر از میانهی ترافیک جنوب تا مرکز شهر تهران باشی و از این حیث تأخیر به وجود آمده در طول سفر چندان به چشم نیامد.
نمایشگاه سیام در شهر آفتاب هرچند هنوز با مشکلاتی روبهروست اما به گفته دوستانی که سال گذشته در آن حاضر بودهاند و بنده این توفیق را نداشتهام، بهتر شده و اُمید میرود که در سالهای آتی با رفع ایرادات و نواقص، شایستهتر میزبان علاقهمندان به کتاب و کتابخوانی باشد.
البته تا پیش از ظهر، نمایشگاه آنطور که انتظار میرفت شلوغ نبود و بیشتر دانش آموزان مدرسهای و معدود شهروندان تهرانی یا شهرستانی به همراه خانواده در آن حاضر بودند اما رفتهرفته بر تعداد بازدیدکنندگان افزوده شد و این مسئله بهخصوص در ساعتهای بعدازظهر حتی سبب کندی حرکت در برخی راهروهای نمایشگاه میشد.
در بازدید از سالنهای ناشران عمومی و برخورد و گفتوگو با تنی چند از ناشران معروف و بهویژه اهالی قم، آنچه قابلتوجه بود، گلایهمندی فروشندگان و ناشران از عدم استقبال لازم مردم از این دوره از نمایشگاه بود که این مسئله البته برای ناشرانِ کمتر شناختهشده جدیتر و مشهودتر بود. مسئولان غرفهها درباره چرایی این مسئله به چند نکته اشاره میکردند:
نخست آنکه همزمانی برپایی این دوره از نمایشگاه با ایام تبلیغات انتخاباتی از یکسو و نیز موسم امتحانات دانش آموزان و دانشجویان باعث شده که شمار کمتری از آن بازدید به عملآورند.
نکته دوم هم اینکه تشدید مشکلات اقتصادی و فشار آن بر هزینه خانوارها در سالهای اخیر باعث شده که کتاب چندان جایگاه مهمی در سبد خانوار – دستکم در بین بخشی از خانوادهها - نداشته باشد.
البته ناگفته نماند که اختصاص تسهیلات یارانهای به برخی اقشار و نیز تخفیفهای کلی نمایشگاه تا حدی باعث جبران این مسئله شده بود اما بههرحال از حیث اقتصادی هنوز برخی نمیتوانند به تهیه این محصول فرهنگی مبادرت بورزند، ضمن آنکه کار فرهنگی نیز دراینباره همچنان نیاز است و این نکتهای بود که در مواجهه اتفاقی با کمال اکبری، عضو هیئتعلمی دانشگاه صداوسیما در مصاحبه کوتاهی آنهم در غرفه انتشارات سوره مهر، بدان اشاره کرد و گفت: "به عقیده بنده هنوز هم کتاب به نسبت اقلام دیگر، ارزانترین کالایی است که در دست مردم قرار دارد و به نظر من مشکل اصلی عدم کتابخوانی و خرید کتاب صرفاً ناظر به بحث اقتصادی نیست بلکه بیشتر ریشهاش مشکل و خلأ فرهنگی است..."
وی حتی در توضیح سخن خود به بیان مثالی نیز پرداخت: "حقیقتاً اگر هرکدام از خانوادهها، تنها هزینه یک هفته بستنی فرزند خود را ذخیره کنند، با پول آن میتوانند یک یا دو کتاب مناسب برای فرزندشان تهیه کند که بیشک بهترین غذای روح و روان برای اوست و باعث رشد فکری و عقلیاش هم میشود."
در ادامه گشتوگذار از نمایشگاه فرصتی دست داد تا با تنی چند از ناشران حوزوی نمایشگاه ازجمله نشر هاجر گفتوگویی داشته و در ساعتهای پایانی نیز سری به غرفه ویژه پاسخگویی به سئوالات دینی وابسته به دفتر تبلیغات بزنم.
آنجا نیز با حجتالاسلاموالمسلمین مخدوم گپوگفتی داشتم و از میزان استقبال مردم در زمینه پاسخ به سئوالات سئوال کردم و جواب شنیدم که اتفاقاً مردم در چنین نمایشگاههایی بهتر میتوانند سئوال دینی خود را از کارشناسان روحانی بپرسند و پاسخ لازم را دریافت کنند.
در خاتمه این سفر تقریباً یکروزه و هنگامه سوارشدن بر اتوبوس برای بازگشت به قم، آنچه برای شخص بنده مایه مسرت و اُمیدواری بود اینکه متوجه شدم دوستان و همکاران رسانهای در انتخاب و خرید کتاب، علاقهمندیشان به رمان و ادبیات داستانی و سپس کتابهای هنری، روزنامهنگاری و نیز عمومی آنهم با چاشنی مذهبی و تاریخی بوده است و از این منظر بیهیچ تعارف و شعاری، بر خود بالیدم که دستکم در بین برخی همکاران ما، باوجود همه اشتغالات فکری و اجرایی و خبررسانی، هنوز هم دغدغههایی از جنس فرهنگ وجود دارد.
گزارش از سید محمدمهدی موسوی
انتهای پیام/