یادداشت| اقتصاد آزاد نسخه‌ای که فقط برای ما پیچیده شد!

راهبردی که سالها مقام معظم رهبری بر اجرای آن اصرار دارند رویه کشورهای غربی شده، اما متأسفانه مورد غفلت دولتمردان واقع شده است.

یادداشت| اقتصاد آزاد نسخه‌ای که فقط برای ما پیچیده شد!

باشگاه خبرنگاران پویا، شاید جالب باشد که ببینیم رویکرد کشورهای غربی نسبت به  راهبرد اقتصاد مقاومتی  که سالها از سوی مقام معظم رهبری به آن توصیه می‌شود و مورد غفلت دولتمردان واقع می‌شود چگونه است. شاید در ابتدا با توجه به تبلیغات صورت گرفته گمان شود که اقتصاد لیبرال غرب همه چیز را به عهده بازار واگذار کرده است و به همین جهت حمایت  از کالای داخلی بی توجه است چرا که الفبای اقتصاد لیبرالی عدم دخالت و پرداخت یارانه به کالای داخلی است و برخی از مشاوران مسئولان عالی رتبه در قوه مجریه سینه چاک این اقتصاد شده اند و به همین سبب باعث غفلت از سیاستهای اقتصاد مقاومتی برای آنها شده است اما اکنون می‌خواهیم به بررسی کشورهایی که به عنوان مهد اقتصاد لیبرالی شناخته می شوند چه واکنشی به نسخه ای که برای ما پیچیده اند دارند ؟ 

اما در عین ناباوری مشاهده می شود اقتصاد غرب بزرگترین حمایتهای بلاعوض را از تولیدات  داخلی خود  در چارچوب سیاست های پولی و مالی انجام می‌دهد. برای مثال در آمریکا در سال 2009 این میزان حمایت بلاعوض 7 هزار میلیارد دلار بوده است.

چین یک هزار میلیارد دلار حمایت بلاعوض انجام داده است. از 7 هزار میلیارد دلار حمایت بلاعوضی که آمریکا در سال 2009 انجام داده است تنها 300 هزار میلیون دلار آن تجاری شد. ولی دولت آمریکا به آن مسیر ادامه داد .

از مسیری صحبت می کنیم که تمام کشورهای صنعتی از ربع چهارم قرن بیستم آن را طی کرده اند و امروز توسعه به آن شناخته می شود. کل درآمد مالیاتی آمریکا در سال 2015، 5 میلیارد دلار بود بنابر تخمین که از میزان حمایت بلاعوض آمریکا در سال 2015 انجام شد به رقمی معادل 9 هزار میلیارد دلار رسیدیم. کل درآمد مالیاتی ایتالیا در سال 2015 معادل 792 میلیون دلار است که فقط در سال 2009 میزان حمایت بلاعوض ایتالیا 184 میلیارد دلار بوده است.

برای ژاپن همین حمایت های بلاعوض در سال 2009، 800 میلیارد دلار بوده است. نکته قابل توجه آن است که میزان تجاری شدن تحقیق و توسعه که حمایت های بلاعوض برای تحقق آن ایراد شده بود بسیار کمتر و در برخی کشورها به یک سی ام آن می رسد یعنی مثلا اگر هفت هزار میلیارد دلار حمایت بلاعوض بوده 300 هزار میلیون دلار، تحقیق و توسعه تجاری شده است .. این اقتصاد است... اقتصاد چیست؟ اقتصاد یعنی تورم مصرف کننده نزولی باشد اقتصاد یعنی نرخ بهره نزولی باشد اشتغاال در سطح کیفی باشد و متناسب با شان انسان ها باشد.. اگر این اقتصاد است باید گفت از نتیجه سیاست های پولی با ماهیت حمایت های بلاعوض بوده است و باید گفت اقتصاد نتیجه سیاست های پولی با ماهیت حمایت های بلاعوض نیز نیست  بلکه خود سیاست های پولی با ماهیت حمایت های بلاعوض این خود اقتصاد است.

حال دعوا در ایران چیست؟ دعوا در ایران بر سر این است که بازار کار کند یا کار نکند اصالت دارد یا ندارد که اگر اصالت ندارد اصالت به آن بدهیم یا ندهیم ؟ آیا بر اساس اقتصاد غرب، بازار اصالت دارد؟ تورم مصرف کننده در غرب بر اساس تعریف که تورم از هزینه تولید تبعیت کند قیمت گذاری میشود. نرخ بهره پول بر اساس تقاضا پول قیمت گذاری نمیشود. به شکل بی سابقه حمایت بلاعوض انجام میگیرد و بانک به پشتوانه این حمایت های بلاعوض فعالیت می کند.. خوب آیا بازار در غرب، غرب را به این جایگاه رسانیده است؟ بازار ذاتا مفهوم ای که اصالت دهی به آن با اجازه سیاست است. سیاست آمده است که به بازار موضوعیت برای قیمت گذاری بدهد یا ندهد.

راه حل اقتصاد ایران حمایت های بلاعوض و چند برابر، از شرکت های میکرو و پس از عینی شدن تحقیق و توسعه، حمایت بلاعوض مجدد برای تولید انبوه آن است. این امر علاوه بر این که عاملیت اشتغال کاهش تورم را در پی دارد مقابل ساختار اقتصاد وارداتی نیز خواهد ایستاد. منتهی نگرانی، این است که ساختار اقتصاد وارداتی از طرف تقاضای ایجاد شده برای منافع خود بهره برداری کند که به نظر می رسد برای این مساله نیز راه کاری باشد و آن این است تا زمانی که صاحبان اقتصاد وارداتی وجود دارند سیاست های حمایت های بلاعوض با هدف تولید مواد اولیه و کالاهای واسطه ای برای تولیدات نهایی جهت کاهش وابستگی آنها مصداق دهی شده و رقم بخورد. این امر اساسا انگیزه صاحبان اقتصاد وارداتی برای واردات را خواهد کاست چرا که تولید انبوه غیر وابسته به ارز با تورم منفی که تحت حمایت های بلاعوض است مقابل او قرار گرفته است.

* محمد شهاب، پژوهشگر مؤسسه مطالعات اقتصاد و دین

انتهای پیام/*

پربیننده‌ترین اخبار اقتصادی
مهمترین اخبار اقتصادی
مهمترین اخبار تسنیم
ایران مال
آدرس‌ پیام‌رسان‌ها
بانک ایران زمین
بانک سپه
بانک سرمایه
فنی