آیا اروپا می‌تواند منافع ایران را در برابر تحریم‌های آمریکا حفظ کند؟

به‌عقیده برخی کارشناسان تلاش کشورهای اروپایی برای حفظ و ادامه همکاری با ایران در شرایط تحریم‌های آمریکا مهم و قابل توجه است، ولی بروکسل هنوز آمادگی رویارویی جدی با واشنگتن را ندارد.

آیا اروپا می‌تواند منافع ایران را در برابر تحریم‌های آمریکا حفظ کند؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، روزنامه «کامرسانت»، چاپ مسکو امروز در تحلیلی نوشته است: اتحادیه اروپا  برای همکاری با جمهوری اسلامی ایران مکانیزم ویژه‌ای ایجاد خواهد کرد که باید جبران‌کننده عواقب منفی تحریم‌های آمریکا باشد که واشنگتن به‌طور یک‌جانبه پس از خروج از توافق هسته‌ای با ایران به‌اجرا گذاشته است. این مسئله در بیانیه مشترک روسیه، فرانسه، آلمان، انگلیس، چین و ایران در نشست وزرای خارجه این کشورها در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک مورد تصویب قرار گرفت.

این تصمیم باید خیال مقامات ایران را در آستانه اعمال بسته دوم تحریم‌های آمریکا که محدودیت‌های جدی برای همکاری با تهران در عرصه نفت و گاز به‌وجود خواهد آورد، راحت کند، این در حالیست که دهها شرکت بین المللی، به‌خصوص شرکت‌های اروپایی بعد از تهدید به تحریم آمریکا، از هم‌اکنون فعالیت خود در ایران را متوقف کرده‌اند و در نتیجه مقامات تهران هشدار داده‌اند که ممکن است از توافق هسته‌ای که منافع این کشور را تأمین نمی‌کند، خارج شوند.

یکی از نخستین اقدامات در هفته نشست‌های بلندپایه در مجمع عمومی سازمان ملل رایزنی‌های کشورهای شرکت‌کننده در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) بود. این دومین نشست آنها از ماه مه سال جاری است که آمریکا به‌طور یک‌جانبه از توافق هسته‌ای با ایران خارج شده و به رژیم تحریم‌ها علیه تهران بازگشته است.

در بیانیه مشترکی که در پایان نشست وزرای امور خارجه کشورهای شرکت‌کننده در برجام صادر شد، از توافقات اولیه برای ایجاد مکانیسمی ویژه از سوی اتحادیه اروپا صحبت به‌میان آمده است که می‌بایست همکاری‌ها با ایران را در شرایط تحریم‌های آمریکا تسهیل و از شرکت‌های اروپایی در برابر آنها دفاع کند.

کشورهای «1+4» تأکید کرده‌اند که مقامات تهران به‌طور کامل به تعهدات خویش در قبال توافق هسته‌ای عمل نموده و امیدوارند که آنها همه امکانات خود را برای حفظ این برجام به‌کار گیرند.

چند ساعت پس از این نشست، "دونالد ترامپ" رئیس جمهوری آمریکا در سخنرانی خود از تریبون مجمع عمومی سازمان ملل گفت که واشنگتن از تمایل خویش برای محروم کردن ایران از درآمدهای نفتی خود دست بر نخواهد داشت.

نخستین بسته تحریم‌های آمریکا در ماه آگوست (مرداد ماه) به‌مورد اجرا گذاشته شد و انتظار می‌رود که بسته دوم تحریم‌ها در اوایل ماه نوامبر (آبان ماه) اجرا شود. صحبت در وهله نخست بر سر توقف خرید نفت از ایران است. جای تعجب نداشته که مقامات تهران نگران شده و تدابیری برای دفاع از منافع ملی خویش اندیشیده‌اند.

"ولادیمیر ارماکوف" مدیر بخش عدم گسترش و کنترل تسلیحاتی وزارت امور خارجه روسیه روز گذشته در کنفرانس مطبوعاتی یادآور شد که بدون مشارکت آمریکا هم می‌توان برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را نجات داد، هرچند کار دشواری خواهد بود. این دیپلمات روس افزود، اگر بتوان برجام را حفظ کرد فواید اقتصادی، سیاسی و فناوری آن همچنان به‌قوت خویش باقی خواهند ماند و به‌رغم خارج شدن آمریکا از توافق هسته‌ای این توافقنامه می‌تواند دستاوردهای خود را حفظ کند، در این راستا ضروری است تا مقامات تهران تشویق شوند که توافق هسته‌ای را حفظ نموده و به تعهدات خویش در چارچوب برجام پایبند بمانند.

آیا مکانیزم اتحادیه اروپا برای مقابله با تحریم‌های آمریکا مؤثر خواهد بود؟

بسیاری از کارشناسان تردید دارند که مکانیسم درنظر گرفته‌شده از سوی اتحادیه اروپا بتواند کارآمد باشد. "یولیا سوشنیکووا" کارشناس ارشد مؤسسه تحقیقات ملی در مدرسه عالی اقتصاد مسکو به این روزنامه گفت: «اروپا تلاش می‌کند تا ایران را که هشدار داده ممکن است از برجام خارج شود آرام سازد، در این راستا، ایجاد مکانیسم ویژه بدون تردید اقدامی مثبت است ولی مشخص نیست که چگونه کار کند؛ و آیا مؤثر واقع خواهد شد؟ به‌احتمال زیاد، این مسئله مورد توجه تجار کوچک و متوسط اروپایی قرار خواهد گرفت، ولی شرکت‌های بزرگی مانند "توتال" همگرایی بیش از اندازه‌ای با نظام مالی جهانی داشته و تحت تأثیر تحریم‌های واشنگتن قرار خواهند گرفت. پیش‌بینی این مسئله که این اقدامات تأثیر زیادی بر همکاری‌های شرکت‌های اروپایی با ایران داشته باشد، مشکل است».

"آندری باکلیتسکی" کارشناس مرکز تحقیقات سیاسی معتقد است که مسئله ایجاد مکانیزم جدیدی برای همکاری با ایران از مدت‌ها قبل در دستورکار اتحادیه اروپا بود، ولی پیشرفتی در این زمینه حاصل نشد، چرا که بروکسل قصد ندارد به‌طور جدی به رویارویی با واشنگتن بپردازد، با وجود این، اظهارات "فردریکا موگرینی" دارای اهمیت زیاد بوده و نشان‌دهنده تمایل واقعی اتحادیه اروپا برای حفظ برجام است.

این کارشناس یادآور شد که مسئله در وهله نخست بر سر استفاده از ساختارهای کنونی و یا ایجاد مکانیزم‌های جدید برای دفاع از شرکت‌های اروپایی در برابر تحریم‌های آمریکا است. البته واشنگتن امکان اعمال تحریم‌های جداگانه‌ای علیه شرکت‌های اروپایی طرف همکاری با ایران را نیز در نظر گرفته است. به‌گفته وی، احتمالاً اقدام بعدی اتحادیه اروپا  ایجاد ساختاری دولتی برای فراهم‌سازی شرایط لازم برای ادامه خرید نفت از ایران باشد.

انتهای پیام/*

بیشتر بخوانید...
پربیننده‌ترین اخبار بین الملل
مهمترین اخبار بین الملل
مهمترین اخبار تسنیم
بلیط قطار
آدرس‌ پیام‌رسان‌ها
همراه اول
ایران مال
فنی