تعداد بالای "نتایج مثبت کاذب غربالگری" در ایران که مادران را وادار به سقط جنین می‌کند!

تعداد بالای "نتایج مثبت کاذب غربالگری" در ایران که مادران را وادار به سقط جنین می‌کند!

از جمله مشکلات غربالگری در ایران می‌توان به استاندارد نبودن آزمایشگاه‌ها و تعداد بالای نتایج مثبت کاذب آزمایش‌های غربالگری اشاره کرد که در نهایت می‌تواند مادران باردار را وادار به سقط قانونی یا غیرقانونی کند!

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم؛ اخیراً یکی از موضوعات بحث‌برانگیزی که در کشور نسبت به آن انتقاداتی وارد شده، موضوع غربالگری‌های دوره بارداری است، موضوعی که عده‌ای معتقدند حذف آن به افزایش جمعیت کشور کمک خواهد کرد و از سوی دیگر بسیاری معتقدند که حذف غربالگری‌ها نه‌تنها منجر به افزایش جمعیت نخواهد شد بلکه جامعه را درگیر مشکلات و مسائل بسیار دیگر خواهد کرد، وضعیت سلامتی جنین یکی از دغدغه‌های اصلی هر پدر و مادری است.

آزمایش غربالگری روشی است که به‌کمک آن مادران باردار از وضعیت ابتلای جنین خود به بیماری‌های مادرزادی و نواقص احتمالی آن آگاه می‌شوند؛ به‌خلاف گمان بسیاری، غربالگری بحث درمانی ندارد! برای بسیاری از خانواده‌ها این تصور ایجاد می‌شود که آزمایش غربالگری برای سلامتی جنین است و اگر جنین ناسالم باشد در فرآیند مناسبی درمان می‌شود اما انجام این آزمایش، صرفاً برای تشخیص جنین‌های ناهنجار و سقط آنها است.

آزمایش غربالگری 3ماهه اول معمولاً بین هفته‌های یازده تا سیزده انجام می‌شود، این آزمایش‌ها شامل آزمایش خون و سونوگرافی هستند؛ اگر جواب غربالگری مرحله اول مثبت اعلام شود، آزمایش‌های تکمیلی می‌تواند تهدید‌کننده جان جنین باشد چرا که در غربالگری مرحله دوم یکی از عوارض نمونه‌گیری به‌وسیله آمنیوسنتز یا cvs، سقط ناخواسته جنین است.

اگر ناهنجاری در جنین تشیخص داده شود و مادر قبل از 19هفتگی (قبل از دمیده شدن روح) به سازمان پزشکی قانونی مراجعه کند و مشخص شود که ناهنجاری‌های جنین عمیق و جزء لیست بیماری‌های "عسر و حَرَج" برای والدین به‌شمار می‌آید، نهایتاً اجازه سقط به‌لحاظ قانونی داده می‌شود نه شرعی.

بزرگترین ایراد این قانون مشخص نبودن حدود و ثغور "عسر و حَرَج" است چرا که به‌طور کلی، از نظر مراجع تقلید، حَرَج یک امر شخصی است و نمی‌توان گفت که یک نوعی از بیماری مانند سندروم داون، برای همه خانواده‌ها در هر شرایطی مصداق حرج است! بلکه باید شرایط فرهنگی، سلامت خانواده، سلامت جسم، سلامت روان و روح، وضعیت اقتصادی، اجتماعی و انواع مسائلی که آن خانواده در آن بستر زندگی می‌کنند، بررسی شود.

از جمله مشکلات غربالگری در ایران می‌توان به استاندارد نبودن آزمایشگاه‌ها و تعداد بالای نتایج مثبت کاذب آزمایش‌ها اشاره کرد؛ شاید بتوان یکی از دلایل اصلی بالا بودن بیش از حد موارد غربالگری و به‌دنبال آن افزایش اضطراب و نگرانی مادران به‌دلیل ناهنجاری جنین و سقط‌های ناخواسته ناشی از عوارض آزمایش‌های تشخیصی را در ترس از محکومیت پزشک در صورت عدم تشخیص وی جست‌وجو کرد.

تحمیل هزینه‌های سنگین غربالگری بدون پوشش بیمه و اضطراب و استرس مادران به‌دلیل نگرانی از سالم بودن فرزند خود یکی دیگر از مواردی است که زوجین را متحمل فشار زیادی می‌کند، موضوعی که ممکن است آنان را بدون انجام آزمایشهای تکمیلی به‌سمت سقط جنین سوق دهد،
با وجود این، در یک‌میلیون بارداری در کشورمان، سالیانه 100 هزار خانواده با وجود هزینه بالا اقدام به انجام تست تکمیلی می‌کنند؛ این خانواده‌ها برای آنکه عارضه سندروم داون در فرزندشان تأیید شود و بتوانند نامه قانونی برای سقط جنین دریافت کنند، ناچار هستند تست آمنیوسنتز (نمونه‌گیری از مایع دور جنین) را انجام دهند، تستی که ممکن است جنین را در معرض سقط ناشی از عوارض آمنیوسنتز قرار دهد.

نگاهی به غربالگری در سایر کشورها

اگرچه کشورهای مخلتف اروپایی در مناطق مختلف این قاره، سیاست‌های غربالگری متفاوتی را پیش گرفتند اما یک سیاست جدی بین آنها مشترک است: در همه کشورها انجام آزمایش‌های غربالگری به زنانی توصیه می‌شود که با خطر تولد نوزاد معلول یا مبتلا به سندروم داون و بیماری‌های خطرناک مشابه مواجه هستند و بیمه نیز هزینه این آزمایش‌ها را پوشش می‌دهد،
به‌طور مثال، اتریش اجرای برنامه غربالگری ملی برای بررسی ناهنجاری‌های مادرزادی را ضروری ندانسته و از انجام این کار اجتناب کرده است؛ اما متخصصان زنان و زایمان، زنان بارداری را که ممکن است با خطراتی در این زمینه مواجه شوند، در جریان قرار می‌دهند که آنها خود در مورد انجام آزمایشات مرتبط با غربالگری و تبعات آن تصمیم بگیرند؛ سیستم بیمه دولتی در اتریش هزینه نمونه‌برداری از پرزهای جفتی یا آمنیوسنتز با هدف تشخیص نقص‌های مادرزادی و اختلالات کروموزومی را در صورتی که زن باردار در زمان زایمان 35 سال به بالا داشته باشد یا کودک قبلی‌اش مبتلا به ناهنجاری مادرزادی باشد، پرداخت می‌کند؛ در ایتالیا نیز شرایط مشابه است.

در کشور سوئد سیاست‌گذاری خاصی برای انجام تست‌های سندروم داون و ناهنجاری‌های دیگر برای جنین وجود ندارد، در عین حال هزینه انجام آزمایش‌های بررسی ابتلای جنین به سندروم داون فارغ از سن مادر باردار توسط بیمه پوشش داده می‌شود.

با وجود تمام مزایا و معایبی که غربالگری در کشورمان در پی دارد، به‌نظر می‌رسد که همه افراد به انجام این غربالگری‌ها نیاز ندارند و برای جلوگیری از هدررفت منابع انسانی و مالی، غربالگری مادران باردار باید هدفمند و تحت پوشش بیمه باشد تا حتی‌المقدور فقط مادران در معرض خطر که سنین بالای 35 سال دارند یا سابقه اختلالات مادرزادی در خانواده داشتند به این مسیر هدایت شوند.

"زهرا هاشمی"

انتهای پیام/+

واژه های کاربردی مرتبط
تبلیغات
کتاب تسنیم - جنگ شناختی
واژه های کاربردی مرتبط
پربیننده‌ترین اخبار اجتماعی
اخبار روز اجتماعی
مهمترین اخبار
فلای تو دی
همراه اول
رازی
بانی مد
میهن
طبیعت
بیمه ملت
الی گشت
opark
مادیران
ایران پرس
triboon
کرونا
بلیط هواپیما