«معجزه آبخیزداری»|تأمین ۷۰درصدی آب استان تهران از منابع آب زیرزمینی/ مناطق بحرانی فرونشست در تهران کجاست؟


«معجزه آبخیزداری»|تأمین 70 درصدی آب استان تهران از منابع آب زیرزمینی/ مناطق بحرانی فرونشست در تهران کجاست؟

طبق آمار اعلامی ۷۰درصد آب استان تهران از آب زیرزمینی تأمین می‌شود و عدم‌توجه به تغذیه مصنوعی با آبخیزداری، تشدید پدیده فرونشست را به‌دنبال خواهد داشت.

به گزارش خبرگزاری تسنیم «پرونده معجزه آبخیزداری»؛ فرونشست عبارت است از نشست سطح زمین که به‌علت‌های متفـاوتی در مقیاس بزرگ روی می‌دهد. به‌طور معمول این اصطلاح به حرکت قائم رو به پایین سطح زمین کـه مـی‌تواند با اندکی حرکت افقی نیز همراه باشد گفته می‌شود.

از همین پرونده بیشتر بخوانید:

وضعیت فرونشست زمین در ایران به‌شدت بحرانی است؛ به‌طوری که طبق گزارش‌ها، میانگین فرونشست زمین در ایران 30 سانتی‌متر در سال است که این مقدار ایران را به‌عنوان چهارمین کشور درگیر با پدیده فرونشست در جهان معرفی کرده است. پدیده فرونشست به‌جز استان گیلان, تمام مناطق کشور را درگیر کرده است. عمق این پدیده از دشت‌های کشور گذشته و در استان‌های فارس, اصفهان و خوزستان و غیره به مناطق مسکونی نیز خسارت وارد کرده است و استان تهران از این مسئله مستثنی نیست.

برداشت بی‌رویه آب زیرزمینی؛ عامل اصلی فرونشست در استان تهران

طبق بررسی انجام‌شده مناطق مختلفی از تهران و استان تهران در معرض خطر فرونشست قرار دارد؛ دراین‌باره مهدی زارع عضو هیئت علمی پژوهشگاه زلزله‌شناسی می‌گوید: بر اساس آمارهای سازمان نقشه‌برداری محدوده جنوب شرق و جنوب تهران یعنی دشت ورامین, شهریار, جاده ساوه, نسیم‌شهر, صبا‌شهر, نازی‌آباد, محدوده بزرگراه آزادگان و بوستان ولایت شرایط بحرانی‌تری از نظر شدت فرونشست دارند.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه زلزله‌شناسی در تبیین علت فرونشست‌های استان تهران تصریح می‌کند: به‌طور کلی برداشت بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی علت اصلی فرونشست در کشور است که استان تهران نیز از این قاعده مستثنا نیست و بهره‌برداری بیش از اندازه از آبخوان‌ها دلیل اصلی افزایش شدت فرونشست در این استان محسوب می‌شود؛ تراکم بالای جمعیت در استان تهران و سکونت بیش از 22 درصد از جمعیت ایران در محدوده پیرامون تهران در استان‌های تهران و البرز نیاز آبی را در این منطقه به‌شدت بالا برده است که این امر منجر به برداشت بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی و در نتیجه آن، افزایش شدت فرونشست در این استان شده است.

به‌گفته زارع، تأمین نیاز آبی برای صنعت, شرب و کشاورزی برای جمعیت بیش از 14میلیونی استان تهران, تعادل استفاده از منابع آبی را در این استان به‌هم زده است؛ در حالی که در شرایط عادی 70 درصد از آب مورد نیاز از منابع آب سطحی و آب پشت سدها و 30 درصد آب مورد نیاز از منابع آب زیرزمینی تأمین می‌شود, این نسبت در استان تهران به‌عکس شده و در مواقع خشکسالی 70 درصد از آب مورد نیاز استان تهران از منابع آب زیرزمینی تأمین می‌شود.

همچنین درباره علت تشدید پدیده فرونشست در استان تهران، محسن طباطبایی مزدآبادی دبیرکل انجمن علمی اقتصاد شهری ایران با اعلام اینکه "میزان فرونشست در کشور ما حدود 90 برابر استانداردهای جهانی است" می‌گوید: فرونشست در استان تهران از دهه 70 از دشت ورامین در جنوب شرق استان شروع شد و با گذشت زمان علاوه بر اینکه گستره آن افزایش پیدا کرده, بر شدت آن نیز افزوده شده است؛ برداشت بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی علت اصلی فرونشست در تهران است که وجود حدود 44 هزار چاه غیرمجاز در این استان شنیده شده, که نشان از شدت برداشت غیراصولی از منابع آب زیرزمینی دارد.

تغذیه مصنوعی آب‌های زیرزمینی؛ مهمترین راهکار مقابله با تشدید فرونشست

به‌اذعان بسیاری از کارشناسان، مهمترین راهکار برای مقابله با تشدید پدیده فرونشست در استان تهران و سایر مناطق، اجرای عملیات آبخیزداری و آبخوانداری و توجه به توان اکولوژیکی منطقه و انجام تغذیه مصنوعی آب‌های زیرزمینی است و تجربه‌های بین‌المللی نیز مؤید این ادعا است؛ برای نمونه در کشور چین  استفاده بیش از حد از آب‌های زیرزمینی موجب فرونشست در برخی از شهرها مانند شانگهای شد که این فرونشست در سال 1965 با نشست 2.63 متر به اوج خود رسید. پس از این اتفاق چینی‌ها علاوه‌ بر توقف برداشت از آب‌های زیرزمینی، با استفاده از بیش از 200 چاه، آب‌های مازاد روی سطح زمین را به سفره‌های آب‌های زیرزمینی تزریق کردند، این کار در فصول سرد سال که فعالیت بسیاری از کارخانه‌ها متوقف شده بود انجام شد و در نتیجه آن 10 سال بعد (1976) فرونشست زمین در این کشور متوقف شد.

همچنین طبق بررسی‌ها، ساکنان ایالت کالیفرنیای آمریکا که اصلی‌ترین صنعت‌شان کشاورزی است، با فرونشست 60سانتی‌متری زمین در سال مواجه شدند که این مقدار, بالاترین مقدار فرونشست در جهان است. یکی از مهمترین راهکارهای مسئولان این ایالت برای مقابله با تشدید فرونشست، تغذیه مصنوعی بوده است. مطالعات انجام‌شده نشان می‌دهد تغذیه آب زیرزمینی با تغذیه مصنوعی در زمین‌های مزروعی کالیفرنیا با استفاده از مخازن آب، باعث افزایش سطح آب آبخوان و کاهش فرونشست در منطقه شده است. علاوه بر کالیفرنیا, بخش‌هایی از شهر ویرجینیا هم دچار فرونشست زمین شد و مسئولان این شهر هم با معرفی پروژه تصفیه آب به‌نام سوئیفت (Swift) و تزریق آن به آب‌های زیرزمینی به این معضل واکنش نشان دادند.

انتهای پیام/+

 
واژه های کاربردی مرتبط
تبلیغات
کتاب تسنیم - جنگ شناختی
واژه های کاربردی مرتبط
پربیننده‌ترین اخبار اقتصادی
اخبار روز اقتصادی
مهمترین اخبار
فلای تو دی
همراه اول
رازی
بانی مد
میهن
طبیعت
بیمه ملت
الی گشت
opark
triboon
بانک کارآفرین
ایوا
بانک ایران زمین
بانک سرمایه
مناطق آزاد
بلیط هواپیما
آموزش خبرنگار