نقش اشرف غنی در هویت‌سازی از آب برای افغانستان


نقش اشرف غنی در هویت سازی از آب برای افغانستان

تلاش برای ملت‌سازی از دیگر اهداف اشرف غنی برای غیریت‌سازی با استناد به آب بود تا دولت افغانستان را در ایجاد هویت ملی و همبستگی اجتماعی یاری دهد لذا ناسیونالیسم آبی با ابزارهای استعاره‌ای، بصری، سمعی و سخنرانی‌های احساسی در دستورکارش بود.

به گزارش دفتر منطقه‌ای خبرگزاری تسنیم، اشرف غنی فارغ‌التحصیل رشته مردم‌شناسی در مقطع دکتری از دانشگاه کلمبیا در سال 1991 وارد دنیای سیاست شد و به بانک جهانی پیوست. در سال 2001 پس از سقوط طالبان به افغانستان بازگشت و پس از مدتی همکاری با نهادهای خارجی مستقر در افغانستان به‌عنوان وزیر اقتصاد منصوب شد. در سال 2009 کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان شد. در آن مقطع روزنامه فاینشنال تایمز در تیتر خود عنوان کرد «غنی غرب‌گرا‌ترین کاندیدا میان همه کاندیدای انتخاباتی افغانستان» است. مردم افغانستان اشتیاق زیادی برای غنی نشان ندادند. او در نهایت با کمتر از 3 درصد آرا در مقام چهارم دچار شکست در رقابت انتخاباتی شد.

اما در سال 2014، فرصتی باارزش به وجود آمد و غنی خود را در یک‌قدمی دستیابی به ریاست‌جمهوری افغانستان دید. از دیدگاه دولت‌های غرب، اشرف غنی جانشینی کامل برای حامد کرزی بود، زیرا کرزی در پایان دوران حکومت خود در سال 2014 تبدیل به منتقد تند دولت آمریکا شد چنان که واشنگتن‌پست در تیتر خود از او به‌عنوان «متحدی که در طول 12 سال ریاست‌جمهوری تبدیل به مخالف شد» یاد کرد.

با وجود این، اشرف غنیِ غرب‌گرا برای جامعۀ افغانستان قابل پذیرش نبود، بنابراین وقتی در رقابت‌های انتخابات 2014 شرکت کرد، با ظاهری متفاوت ظاهر شد، لباس‌های سنتی پوشید و سخنرانی‌های خود را مملو از لفاظی‌های ناسیونالیستی کرد، تا جایی که نیویورک‌تایمز در تیتری اظهار کرد اشرف غنی از یک تکنوکرات تبدیل به پوپولیست شده است و برای کسب حمایت، از تشدید غرور ملی افغانستان استفاده می‌کند.

اشرف غنی از آب به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای توسعه سیاست پوپولیستی خود استفاده کرد. آب برای افغانستان بسیار حائز اهمیت است و نمود آن در ضرب‌المثل‌های متعدد رایج در این کشور دیده می‌شود، اما استفاده ابزاری برای تشدید عواطف ملی و ترویج روحیه ناسیونالیستی مختص اشرف غنی است و برساخت هویت بر اساس آب در راستای سیاست پوپولیستی اشرف غنی بوده است، در این میان، آب هیرمند نیز بیش از هر چیز دیگر بازیچه دست اشرف غنی شد.

در دوره اشرف غنی آب رودخانه هیرمند عامل غیریت‌سازی ایران و افغانستان بود، زیرا در این دوره اشرف غنی تحت تأثیر تحریکات آمریکا بود و خواست اشرف غنی در استفاده از آب علیه جمهوری اسلامی ایران برای امتیازگیری، همسو با خواست آمریکایی‌ها بود، لذا استفاده هویتی از آب تا حدودی برساخت دوره اشرف غنی و نگاه تکنوکرات‌ها است، به‌عبارت دیگر، غرب‌گرایی برساخته‌شده توسط اشرف غنی در افغانستان و راهبرد فاصله گرفتن و دیگری‌سازی از جمهوری اسلامی ایران نیازمند ابزار بود. آب در آن دوره ابزار هویت‌ساز برای افغانستان و تشدید عواطف ملی و درعین‌حال دیگری‌سازی با ایران و نزدیک شدن بیشتر با غرب بود زیرا به‌اعتقاد بسیاری از تحلیل‌گران، آب مهم‌ترین عامل اثرگذار بر تعاملات دو کشور از گذشته تا حال بوده است.

تلاش برای ملت‌سازی از دیگر اهداف اشرف غنی برای غیریت‌سازی با استناد به آب بود. در این دوره، دولت مرکزی با توهم اتمام دوره دولت‌سازی، در صدد ملت‌سازی برآمد و غیریت‌سازی با همسایگان به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران را روزنه‌ای برای تشدید حس وطن‌پرستی پنداشت. اشرف غنی تلاش داشت با غیریت‌سازی، دولت افغانستان را در ایجاد هویت ملی و همبستگی اجتماعی یاری دهد لذا ناسیونالیسم آبی با ابزارهای استعاره‌ای، بصری، سمعی و سخنرانی‌های احساسی در دستورکار اشرف غنی بود تا روحیه ملی در خصوص آب‌های مشترک جاری از افغانستان به کشورهای پایین‌دست را تشدید نماید.

برای نمونه، اشرف غنی، رئیس جمهور سابق افغانستان در موارد متعدد تلاش داشت با ایجاد دلبستگی و تشدید عواطف ملی نسبت به آب ذهنیت «آب برای ما است/ Our Water» را میان مردم تشدید کند. او در کنفرانس سه‌روزه ملی آب تحت عنوان آب و انکشاف پایدار در کابل اشاره کرد که «آب، آبروی ماست و حفظ آبرو هدف ملی ماست» و تأکید داشت باید «آبروی خود را مدیریت کنیم».

او همچنین در افتتاح فاز سوم ساخت سد کمال‌خان گفت: «آب ما دیگر هدر نخواهد رفت و آب ما سرمایه ما است». اشرف غنی در سال 1397 مدعی شده بود هر قطره آب افغانستان نسبت به تیل (نفت) همسایه‌ها قیمتی‌تر خواهد بود.

الگوی هویتی طالبان با دوره قبل متفاوت است و در نتیجه تعریف آب در دوره طالبان با تعریف آب در دوره اشرف غنی متفاوت است. چنانچه جمهوری اسلامی ایران بتواند به منافع‌سازی با افغانستان بپردازد، منافع برساخته‌شده می‌توانند تعاملاتی پایدار را رقم زنند و هویت غیرشده میان ایران و افغانستان را بازتعریف نماید.

«سیده زهرا قریشی»، مؤسسه مطالعات شرق

انتهای پیام/.+

واژه های کاربردی مرتبط
تبلیغات
کتاب تسنیم - جنگ شناختی
واژه های کاربردی مرتبط
پربیننده‌ترین اخبار بین الملل
اخبار روز بین الملل
مهمترین اخبار
همراه اول
رازی
بانی مد
میهن
طبیعت
بیمه ملت
الی گشت
opark
مادیران
ایران پرس
triboon
بلیط هواپیما
فلای تو دی