جام جهانی 2022 قطر
 

نقد سلیمی نمین بر بیانیه جبهه اصلاحات ایران| فرصت‌طلبانه و پرخاشگرانه در کدام سو؟

نقد سلیمی نمین بر بیانیه جبهه اصلاحات ایران| فرصت‌طلبانه و پرخاشگرانه در کدام سو؟

ایران قوی با محوریت توجه به قابلیت‌های خود در عرصه فکری و نظری، مشارکت همه اقشار در تصمیم‌سازی‌ها و توجه به دیدگاه‌های اصلاحی همه دلسوزان با گرایش مختلف، اما پای‌بند به قانون و مصالح ملی راه خویش را علی‌رغم عداوت‌ورزی‌ها و دشمنی‌ها پیش خواهد برد.

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری تسنیم، عباس سلیمی نمین مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران طی یادداشتی، بیانیه اخیر جبهه اصلاحات ایران درباره حوادث و اتفاقات اخیر در کشور را مورد نقد قرار داد و نوشت:

جامعه برخوردار از نهادهای مدنی و گروه‌های مسئولیت‌پذیر مدعی اداره بهتر امور، با سهولت بیشتری می‌تواند بر مشکلات و کاستی‌های خود فائق آید و روند رشد سیاسی و توسعه همه‌جانبه را با سرعت بیشتری طی نماید؛ به عبارت دیگر، طالبان رأی مردم برای ایفای نقش مؤثرتر در مدیریت کشور به اولین اصلی که می‌بایست متعهد باشند مسئولیت‌پذیری در قبال تصمیمات و عملکرد‌های ناشی از قدرت تفویضی به آنان است.

فقدان چنین رویکردی در وهله نخست، رقابت را بین گروه‌های دارنده برنامه‌های متفاوت برای پیشبرد امور جامعه از دایره انصاف خارج می‌سازد و سپس خصومت را جایگزین تعاملات سازنده می‌کند؛ بنابراین در صورت مسئولیت‌پذیر نبودن و همه‌ کاستی‌ها و ضعف‌ها را متوجه رقیب سیاسی خود ساختن، چگونه می‌توان از گفت‌وگو و ارتباطات سازنده در سطح ملی سخن به میان آورد؟ برای نمونه، این تعارض را در بیانیه هفته گذشته[18/8/1401] «جبهه اصلاحات ایران» به وضوح می‌توان دید.

از یک سو در آخرین فراز آن می‌خوانیم: «جبهه اصلاحات ایران... برای برون رفت از بحران، به سهم خود پیشنهاداتی عملی و اجرایی دارد که چنان چه اراده و تمایلی در حاکمیت برای شنیدن و به کار بستن مشاهده شود، آمادگی ارائه و بحث، گفت‌وگو و تبادل‌نظر درخصوص آن را خواهد داشت.» از دیگر سو با بی‌انصافی تمام و عنایت به این‌که هنوز حتی یک سال و نیم از حاکمیت هشت ساله آنان بر امور اجرایی نگذشته (قبل از آن نیز در شوراهای شهر و قوه مقننه اکثریت را داشتند) طلبکارانه و از موضع بسیار بالا رقیب را هدف رگبار تیترهای تبلیغاتی تخریب‌کننده قرار می‌دهند. با توسل به این شیوه‌ها، چگونه می‌توان طرفدار گفت‌وگو بود در حالی که این گونه راهبردها همه بسترهای تعاملات سازنده را تخریب می‌کند؟

در بخش پایانی فهرست اتهامات وارده به رقیب می‌خوانیم: «فقدان ظرفیتِ اجماع‌سازی‌ برای حل مسائل، کاربست انواع تمهیدات غیرقانونی و به‌ظاهر قانونی برای انواع طرد گروه‌های بزرگی از جمعیت ایران (به جای ایجاد سازوکارهای ادغام و همبستگی‌ساز)، تشدید نابرابری آموزشی،...» آیا تنظیم کنندگان بیانیه می‌توانند مشخص کنند در هشت سال دولت آقای روحانی برای استفاده از همه ظرفیت‌های جریانات مختلف سیاسی به منظور حل بهتر مسائل چه اقداماتی کردند؟ یا برای نزدیک‌تر کردن نظام آموزشی کشور به عدالت چه اقداماتی صورت گرفت؟ آیا تصور می‌شود توهین‌های بسیار ناشایست در این دوران به منتقدان جریانات رقیب از حافظه تاریخی ملت سراسر پاک شده است که اکنون خود را الگو در اجماع‌سازی معرفی می‌کنند؟!

در مورد اصلاح نابرابری آموزشی نیز آیا می‌توانند اقدامات خود را برشمارند؟ همچنین استفاده از برخی گزاره‌ها همانند «برگرداندن زندگی»، «سیاست‌ انکار» و از این قبیل لفاظی‌ها بیشتر فرافکنی است تا تحلیل دقیق شرایط. باید اذعان داشت در این بخش، فاصله بیانیه جبهه اصلاحات ایران و بدخواهان این مرز و بوم بسیار کم می‌شود، هر چند در چند جا همچون مسئله فوت مرحومه مهسا امینی به اصلاح مواضع قبلی اعضای خود پرداخته و به گزارش مراجع قانونی همچون پزشکی قانونی تن داده‌اند. در همین حال برخی تیترهای شعاری نیز به نظر می‌رسد علاوه بر اهانت به احزاب رقیب، توهین به خود نیز محسوب شود: «تهی بودن عرصه سیاست از احزابی که اقشار مختلف اجتماعی را نمایندگی کنند».

صادر کنندگان بیانیه «جبهه اصلاحات ایران» ظاهراً حتی به مفهوم «جبهه» نیز عنایت نداشته‌اند. آیا به این ترتیب احزابی که جبهه اصلاحات ایران را تشکیل داده‌اند می‌پذیرند که هیچ قشری از جامعه را نمایندگی نمی‌کنند و یا تهی از محتوایند؟ این عبارت دلالت به چه دارد؟ فصلی بودن احزاب در ایران و عموماً فعال شدن در آستانه انتخابات‌ها و یا فقدان اعتماد اجتماعی به احزاب به دلیل سابقه تاریخی منفی آن، خود تحلیل مستقلی را می‌طلبد.

موضوع غیر متعارفی که در این زمینه شاهدیم، نفی کارکردها و دستاوردهای اصلاح‌طلبان در چهار دهه گذشته در این بیانیه توسط خودشان است. در حالی که کارنامه نظام دینی در ایران در برگیرنده فعالیت‌های احزاب و گروه‌های مختلفی است که طی چهار دهه و اندی با رأی مردم به روی کار آمده‌اند، بیانیه‌نویسان علاوه بر سیاه‌نمایی مطلق در مورد رقیب، به خود زنی نیز پرداخته‌اند؛ چنین رویکردی در صدد است تا ناکارآمدی پررنگ نظام سیاسی ایران را القا کند.

برای نمونه، در مورد حقوق بانوان کشور گام‌های بلندی در دوران دولت اصلاحات برداشته شد. همچنین در دوران دولت تدبیر و امید از یک سو و دولت‌های «سازندگی» و «بهار» از سوی دیگر در این زمینه اقدامات شایسته توجهی صورت گرفت؛ بر این اساس، امروز درصد ورودی بانوان به دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی بیشتر از مردان است و بسیاری از محدویت‌های رشته‌های دانشگاهی که در گذشته مردانه تشخیص داده می‌شد برداشته شده است، جمع قابل توجهی از پژوهشگران بزرگ کشور را بانوان تشکیل می‌دهند و ریاست بسیاری از شرکت‌های دانش بنیان بر عهده آنان است، به همین ترتیب خانم‌ها جای خود را در مدیریت کلان اجرایی باز کرده‌اند.

حتی در دوران دولت «بهار» مجوز حضور بانوان در ورزشگاه‌ها داده شد که برخی نظرات دلسوزانه مبنی بر نامناسب‌ بودن محیط (به دلیل حاکمیت رفتارهای هنجار شکنانه) اجرای آن را به تأخیر افکند، هر چند وقتی قشری از بانوان کشور این امر را تبعیض و اعمال محدویت می‌دیدند دیگر خیرخواهی معنا نداشت؛ بنابراین در حالی که گام‌های بلندی در جهت ارتقای شأن و منزلت بانوان در کشور برداشته شده که بخشی از آن مربوط به اصلاح‌طلبان است، چرا بیانیه‌نویسان می‌بایست حجم سنگینی از دستاوردهای مثبت را به هیچ وجه نبینند و برخی مطالبات قشر محدود همچون سلف سرویس مشترک، حضور در استادیوم‌های ورزشی و... را مبنای قضاوت قرار دهند؟! دلیل این میزان سیاه‌نمایی از سوی نیروهای طرفدار حکمرانی غرب را صرفاً باید در یک رویارویی، فهم کرد.

کشورهای سردمدار سرمایه‌داری و حامی صهیونیست‌ها در جریان رخدادهای اخیر به صورت تمام قد به میدان آمده‌اند تا ایران را با توسل به شیوه‌های مختلف غیرانسانی (تحریم، اعمال تروریستی، تجزیه‌طلبی و...) دچار از هم پاشیدگی درونی سازند. جوانان و به طور کلی دلسوزان و فعالان این دیار در این رویارویی دو گزینه پیش رو دارند: مقاومت یا تسلیم. با این سیاه‌نمایی معلوم است که بیانیه‌نویسان جامعه را به سوی چه گزینه‌ای رهنمون می‌سازند.

برخی شعارها نیز مفهوم روشنی ندارد و حاکی از دانشی که یک جبهه سیاسی باید از آن برخوردار باشد نیست. برای نمونه: «تحقیر شهروندان متکثر» یا «سرکوب شدید دیجیتال» و... ما جامعه متکثر داریم، اما شهروند یا شهروندان متکثر خیر. سرکوب شدید دیجیتال نیز معلوم نیست چگونه ابداع شده تا در لابلای شعارهای پی در پی دیگر، خواننده را بیشتر مقهور خود سازد!

همچنین بیانیه نویسان معلوم نیست با استناد به اظهارات چه کس یا کسانی توجه به سخن حق معترضان و منتقدان را عامل براندازی نظام قلمداد کرده‌اند که بر پایه این ادعای مجعول، حاکمیت را به تجربیات تاریخی و منطقه‌ای ارجاع داده‌اند؟ در این زمینه باید گفت که اولاً همه دست‌اندرکاران و تصمیم‌سازان کشور بر شنیدن سخن مصلحانه تأکید دارند؛ حتی بر اصلاح فوری خطاهای انسانی در مقام حفظ نظم و امنیت. ثانیاً تجربه محمدرضا پهلوی و قذافی که به غرب اعتماد کردند و به آغوش آن‌ پناه بردند بیشتر شایسته توجه اصلاح‌طلبانی است که در مجلس ششم بیانیه موسوم به جام زهر را امضا و نظام را به تسلیم در برابر تهدیدات و هجمه‌های قلدرمآبانه بوش پسر دعوت کردند و امروز در چرخشی یکصد و هشتاد درجه‌ای مجذوب دستاوردهای مدنی، دمکراسی و حقوق بشر غربند. ثالثاً کسانی که در این بیانیه سعی وافر در فروکاستن نقش بیگانگانی دارند که آشکارا از تجزیه و نابودی ایران سخن می‌گویند بیش از همه محتاج درک شرایط کنونی و تاریخی‌اند.

در این زمینه همچنین باید یادآور شد  برخلاف ادعای مطرح شده که: «جبهه اصلاحات ایران ضمن حمایت از پیام اخیر سید محمد خاتمی باور دارد...» جهت‌گیری‌ها و رویکردهای بیانیه جبهه اصلاحات ایران با بیانیه آقای خاتمی تطبیق ندارد: «در همه حال انتقاد و اعتراض باید متوجه نفی خشونت هم باشد و نباید خود به خشونت آلوده شود. مخصوصاً در شرایطی که بدخواهان ایران و ایرانی در بیرون مرزهای کشور با حربه‌های غیر انسانی مانند تحریم و یا تشویق خشونت برای بهره‌گیری از خون پاک جوانان کشور امیدهای واهی در سر دارند.»(سید محمد خاتمی، پنجم آبان 1401)

آقای خاتمی در این بیانیه هم صف متوسلان به خشونت بیانی و رفتاری را از منتقدان جدا ساخته و هم حرکت‌های خشونت‌محور دشمن و بدخواهان در کمین نشسته را کاملاً پر رنگ کرده است؛ رویکردی که در بیانیه جبهه اصلاحات ایران نمی‌توان از آن سراغ گرفت.

در آخرین فراز از این مقال باید گفت بیانیه‌نویسان، متأسفانه  سه هدف را فرصت‌طلبانه دنبال کرده‌اند:

1ـ از مطالبات صنفی و بعضاً رفتارهای فرومایه خواسته‌اند یک حرکت فرانسلی، فراجنسی، فرامنطقه‌ای، فراطبقاتی و فراقومی و... بسازند که باید گفت با بیانیه‌ای شعاری تحقق چنین امری تصوری سراب گونه است.

2ـ چانه‌زنی بر سر قدرت و سهم‌خواهی در حرکتی که در آن هیچ نقش نداشتند و بعد از پنجاه روز عقب افتادگی با یک بیانیه اسماً تحلیلی در پی ماهی گرفتن از آب گل آلود برآمدند.

3ـ تهدید توأم با ادبیات تهاجمی و انشانویسی و بازی با الفاظ برای باز شدن راه تغییرات ساختاری و تضعیف قانون اساسی (که البته اصلاح آن چارچوب قانونی خود را دارد) آیا ظرفیت اقناع عقلای کشور را داراست؟ پاسخ این پرسش نیز کاملاً روشن است.

ایران قوی با محوریت «توجه به قابلیت‌های خود در عرصه فکری و نظری، مشارکت همه اقشار در تصمیم‌سازی‌ها و توجه به دیدگاه‌های اصلاحی همه دلسوزان با گرایش مختلف، اما پای‌بند به قانون و مصالح ملی» راه خویش را علی‌رغم عداوت‌ورزی‌ها و دشمنی‌ها پیش خواهد برد و آبدیده‌تر خواهد شد؛ طبعاً در این مسیر پر تلاطم جایی برای فرصت‌طلبی و فرصت‌طلبان نخواهد ماند. 

عباس سلیمی نمین
مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران

انتهای پیام/

واژه های کاربردی مرتبط
واژه های کاربردی مرتبط
جام جهانی 2022 قطر
پربیننده‌ترین اخبار سیاسی
اخبار روز سیاسی
مهمترین اخبار
فلای تو دی
همراه اول
میهن
مادیران
الی گشت
triboon
بلیط هواپیما