شمقدری: کمبود فیلم ضدآمریکایی در سینمای ما به‌ملاحظات گرین‌کارتی هنرمندان بازمی‌گردد


با گذشت ۲۵ سال از ساخت فیلم «طوفان شن» فیلم جدی درباره فعالیت‌های آمریکا در تاریخ انقلاب ساخته نشده است.

به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، فیلم سینمایی «آرگو» ساخته بن افلک یکی از تبلیغاتی‌ترین فیلم‌های هالیوودی آمریکا روایتگر فرار چند کارمند آمریکایی از ایران با توسل به سفارت کانادا است، موضوعی که در این بین عامدانه مغفول واقع شد، تلاش سربازان و تکاوران آمریکایی برای ورود به ایران و بازپس‌گیری کارمندان آمریکایی خود بود، موضوعی که به طوفان شن معروف و به نابودی و انفجار هلیکوپترهای آمریکایی منجر شد.

این مسأله در سینمای ایران در فیلمی به همین نام، «طوفان شن» در سال 1375 توسط جواد شمقدری ساخته شد. البته از آن سال تا به امروز در این باره و به‌طور کلی درباره تاریخ انقلاب ایران فیلم‌های سینمایی بسیار کمی ساخته شده است.

خبرنگار خبرگزاری تسنیم در گفت‌وگوی کوتاهی با کارگردان این اثر درباره نگاه آمریکایی‌ها به این موضوع و چرایی عدم پرداخت به این مسأله در فیلم آرگو صحبت کرد.

آرگو کانادا را عصبانی کرد

شمقدری در ابتدا گفت: یکی از سیاست‌های هالیوود درباره تاریخ و موضوعات سیاسی پرداخت و برجسته‌سازی موضوعات و سوژه‌هایی است که برای آنان اهمیت دارد. اما تسخیر لانه جاسوسی کلاً یک نقطه ضعف برای اقتدار و استکبار آمریکا بود و طبیعی است که به آن ورود نکنند. اما آنان در این زمنیه هم به‌طور کامل بی‌کار ننشستند و گشتند و روی یک نقطه کوچک با تحریف دست گذاشتند که 6 نفر از کارمندان سفارت آمریکا زمانی که در سفارت نبودند از برگشت به محل حادثه خودداری می‌کنند و با رفتن به سفارت کانادا که گویی در خدمت آن است آنان را مشتاقانه به آمریکا برمی‌گرداند.

نمایی از آرگو

در حالی که رفتن به سفارت کانادا توسط شهروندان آمریکایی و انتقال آنان به آمریکا کار بزرگ و پیچیده‌ای نبود اما شیوه بازنمایی آن در این فیلم به این صورت که انگار کانادا در خدمت آمریکا باشد باعث شد که کانادایی‌ها با نخست وزیر انگلیسی از این رویکرد به‌شدت عصبی بشوند.

نکته دیگر اینکه این فیلم در القای ترس و تحریف تاریخ تلاش مذبوحانه‌ای کرد. توضیح اینکه اولاً زنان بازداشتی این سفارت آزاد شدند و اصل بر آزادی زنان بود. همان‌طور که در فیلم نمایش داده شد 3 نفر از این جمعیت از زنانند و می‌توانستند بدون این همه واهمه به منزل‌های خود بازگردند، در واقعیت هم 25 نفر از این میان آزاد شدند. دوم اینکه این 6 نفر کارمندهای ساده سفارت بودند و جزو مقامات مهم و اصلی سفارت نبودند که آن‌قدر از این ماجرا ترس و استرس در فیلم نشان داده است.

وی اظهار داشت: طوفان شن در نهایت فضاحت بی‌سابقه‌ای برای آمریکا بود که ترجیح داد چشمانش را به‌روی آن ببندد.

عربیسم هالیوود درباره ایران

شمقدری درباره فضاسازی عربی در این فیلم و سریال‌هایی که در آنها ایران را شبیه کشورهای عربی نشان می‌دهد بیان کرد: بخش زیادی از این موضوع طبیعی است که آمریکا با ایران از سر رأفت برخورد نکند اما این نکته نیز از منظر صنعت سینمایی مهم است که سینماگران هالیوود عمدتاً زمانی که می‌خواهند درباره ایران فیلم بسازند سراغ شهرک‌های سینمایی واقع در اردن، تونس، مراکش و دیگر کشورهای عربی می‌روند و خودبه‌خود فضاسازی و اتمسفر در این فیلم‌ها به‌سمت کشورهای عربی سوق پیدا می‌کند.

نکته دیگر که به‌نظر من مهم است که دانش و اطلاعات جغرافیایی، فرهنگی و اجتماعی غربی‌ها هنوز درباره ایران بسیار کمرنگ است و هنوز فکر می‌کنند که اینجا کشوری عربی است. اما زمانی که یک توریست خارجی به ایران می‌آید شوکه می‌شود که چقدر ایران با آن چیزی که به او نشان دادند متفاوت است.

بن افلک برای آرگو برنده اسکار شد

وی همین‌طور در پاسخ به سؤال خبرنگار تسنیم درباره فیلم‌های منتقدانه هالیوود که در آن سیاست‌های آمریکایی را نقد می‌کند اما به این موضوع نپرداخته است بیان کرد: علتش این است که فیلمسازی صنعتی است که باید مورد حمایت قرار بگیرد، خصوصاً در غرب زمانی که بخواهند در این زمینه‌ها کاری تولید بکنند باید حمایت جدی شوند و شاید تا 60 میلیون دلار هزینه داشته باشد، بنابراین نقش کمپانی بسیار مهم است. مدتی تلاش‌هایی برای تشکیل سینمای مستقل در آمریکا شد اما در نهایت آنها نیز زیر چتر حمایتی سینمای بدنه و اصلی آمریکا رفتند و به‌معنای واقعی چندان چنین سینمایی وجود ندارد و بنابراین فیلم‌هایی با این مضامین که با سیاست‌های آنان در تضاد است ساخته نمی‌شوند.

البته این موضوع در ایران نیز صدق می‌کند و ساختن فیلم‌هایی با این تم طبیعتاً به بودجه و کمک مالی نهادهای رسمی نیازمند است.

توطئه داخلی در سینمای ایران

شمقدری درباره کمرنگی فیلم‌های تاریخ انقلاب اسلامی خصوصاً مسائل مرتبط با دخالت‌های آمریکا و جنایت‌های او اشاره کرد که به‌خلاف هالیوود که به این موضوعات مدام می‌پردازد، در ایران یک سیاست غلطی از همان ابتدا و به‌مرور جا افتاد که در این خصوص ورود چندانی نکنند که به‌نوعی شاید بتوان آن را توطئه داخلی در نظر گرفت. در حوزه دفاع مقدس اگر این اتفاق چندان رخ نداد و فیلم‌های سینمایی ساخته شده است، شاید به‌دلیل بار معنوی خاصی باشد که داشته است و شکر خدا این بلا سرش نیامد.

البته نباید از ذکر این نکته مهم غفلت کرد که بسیاری از هنرمندان ما اعم از کارگردان، نویسنده و خصوصاً بازیگران از حضور و شرکت در ساخت فیلم‌های ضدآمریکایی ابا دارند زیرا امکان دارد که گرین‌کارت‌های آنان باطل شود و برای ورود و خروج به کشورهایی مانند آمریکا و کانادا دچار مشکل شوند.

در هر حال شرایط به‌گونه‌ای رقم خورده است که بعد از نزدیک به 25 سال از ساخت فیلم «طوفان شن» بار دیگر درباره موضوع تسخیر لانه جاسوسی و چالش‌های سیاسی ایران با آمریکا در تاریخ انقلاب سریالی ساختم که البته مقداری از فیلمبرداری آن به‌دلیل کرونا باقی مانده است.

نقد وحید جلیلی بر فیلم «خروج»/ بازگشت عبّاس و سراغ خانه کدخدا

چرا سلامت عوامل سینمایی برای برخی کارگردان‌ها مهم نیست؟/ «مجوز خروج» فیلمبرداری خود را متوقف کند

انتهای پیام/+

واژه های کاربردی مرتبط
واژه های کاربردی مرتبط