به گزارش خبرگزاری تسنیم از بابل، استان مازندران با دارا بودن موقعیت اقلیمی مناسب و خاک حاصلخیز، یکی از مهم‌ترین قطب‌های تولید محصولات باغی کشور به شمار می‌آید. این استان سالانه بخش قابل‌توجهی از مرکبات، سیاه‌ریشه، سیب و سایر محصولات باغی را تأمین می‌کند و نقش استراتژیک در تأمین امنیت غذایی و اقتصاد کشاورزی ایران دارد. با این حال، افزایش بهره‌وری، ارتقای کیفیت محصولات، مقابله با آفات و بیماری‌ها و همچنین تسهیل صادرات، همواره از چالش‌های اساسی کشاورزان و مسئولان بخش کشاورزی بوده است. در سال‌های اخیر، توسعه مکانیزم‌های نوین مدیریتی و استفاده از فناوری‌های دیجیتال به عنوان راهکاری مؤثر برای ساماندهی و بهینه‌سازی فعالیت‌های باغی مطرح شده است.

در همین راستا، اجرای طرح «شناسنامه‌دار کردن باغات مازندران» گامی مهم و تحول‌آفرین در مدیریت یکپارچه و هوشمند باغات استان به شمار می‌آید. این طرح با هدف ایجاد یک پایگاه داده دقیق و جامع از وضعیت باغات، ثبت مشخصات هر باغ شامل نوع محصول، سن درختان، وضعیت آبیاری، شیوه‌های کوددهی و کنترل آفات و بیماری‌ها، به بهره‌برداران و مسئولان امکان می‌دهد تا تصمیمات کشاورزی را بر اساس اطلاعات علمی و دقیق اتخاذ کنند. شناسنامه‌دار کردن باغات نه تنها موجب ارتقای کیفیت و کمیت محصولات می‌شود، بلکه شفافیت در بازار و فرآیند صادرات را نیز تسهیل کرده و زمینه را برای رقابت محصولات مازندران در بازارهای داخلی و بین‌المللی فراهم می‌آورد.

تا به امروز، بیش از 17 هزار هکتار از باغات استان در قالب این طرح شناسنامه‌دار شده‌اند که بخش عمده آن مربوط به باغات مرکبات و سیاه‌ریشه است. این فرآیند از طریق سامانه جامع «سَبَک» انجام می‌شود و برای هر باغ، شناسنامه الکترونیکی صادر می‌گردد؛ اقدامی که نه تنها مدیریت علمی و دقیق باغات را ممکن می‌کند، بلکه به تولیدکنندگان و مسئولان اجرایی استان امکان می‌دهد تا با رصد و پایش مستمر، به‌موقع اقدامات اصلاحی و مدیریتی را در باغات به اجرا درآورند.

با توجه به اهمیت اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی باغات مازندران، شناسنامه‌دار کردن باغات می‌تواند به عنوان یک الگوی موفق برای سایر استان‌های کشور نیز مطرح شود و مسیر تحقق کشاورزی پایدار، صادرات هوشمند و ارتقای بهره‌وری در بخش باغداری را هموار سازد.در همین راستا، 3750 هکتار از باغات شهرستان بابل نیز شناسنامه‌دار شده‌اند که از این میزان، 645هکتار در نه ماهه نخست سال جاری به سامانه اضافه شده است.

حسینی، کارشناس حوزه کشاورزی، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به اهمیت شناسنامه‌دار کردن باغات استان مازندران، تأکید کرد که این اقدام نه تنها به ساماندهی تولید محصولات باغی کمک می‌کند، بلکه به افزایش شفافیت و کیفیت محصولات کشاورزی نیز منجر می‌شود. وی توضیح داد که محصولات دارای شناسنامه و کد سلامت (QR) هستند و این کدها شامل اطلاعات کاملی از محل تولید، نوع کود و سم مصرفی، مراحل فرآوری و سایر جزئیات مرتبط با تولید محصول می‌شوند. به گفته وی، چنین اطلاعاتی باعث می‌شود مصرف‌کنندگان و فعالان بازار بتوانند از کیفیت و سلامت محصول اطمینان حاصل کنند و زمینه اعتماد بیشتر به محصولات مازندران فراهم گردد.

حسینی در ادامه به دیگر مزایای اجرای این طرح اشاره کرد و افزود: شناسنامه‌دار کردن باغات، علاوه بر افزایش شفافیت و کیفیت محصولات، امکان حذف واسطه‌ها و دلالان را فراهم می‌کند و توزیع نهاده‌های یارانه‌ای مانند کود، سم و تجهیزات کشاورزی را تنها به باغات دارای شناسنامه محدود می‌سازد. این اقدام، ضمن کاهش هزینه‌های اضافی و جلوگیری از سوءاستفاده در بازار نهاده‌ها، به باغداران کمک می‌کند که بهره‌وری و سودآوری خود را افزایش دهند و در عین حال از حمایت‌های دولتی به شکل مستقیم برخوردار شوند.

با وجود این مزایا، حسینی به برخی مشکلات و چالش‌های موجود در مسیر اجرای طرح نیز اشاره کرد. به گفته وی، صدور شناسنامه برای باغات هزینه‌بر است و در برخی مناطق، پراکندگی و کوچک بودن باغ‌ها، همچنین خرده‌مالکی، اجرای این طرح را دشوار می‌کند. علاوه بر این، نیاز به آموزش گسترده و اطلاع‌رسانی صحیح به کشاورزان و فعالان اقتصادی، یکی دیگر از نقاط ضعف فعلی طرح به شمار می‌رود که در صورت عدم توجه می‌تواند به کندی روند اجرا و نارضایتی باغداران منجر شود.

کارشناس کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود به راهکارهای تقویت و توسعه این طرح اشاره کرد و گفت: کاهش هزینه صدور شناسنامه، ارائه تسهیلات بانکی ویژه باغداران شناسنامه‌دار، تأمین نهاده‌های یارانه‌ای و همچنین برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی و کارگاه‌های عملی برای کشاورزان، می‌تواند مشارکت و استقبال از این طرح را افزایش دهد. علاوه بر این، رفع موانع صادراتی محصولات باغی و ایجاد زیرساخت‌های لازم برای عرضه به بازارهای بین‌المللی، یکی از مسیرهای کلیدی برای تحقق اهداف اقتصادی و توسعه صادرات استان خواهد بود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: در مجموع، شناسنامه‌دار کردن باغات مازندران یک گام راهبردی و کلیدی برای ساماندهی تولید، ارتقای کیفیت محصولات، افزایش صادرات و حمایت از باغداران محسوب می‌شود. این طرح ضمن تقویت تولید هوشمند و پایدار، می‌تواند جایگاه مازندران را به عنوان قطب اصلی باغداری کشور تثبیت کند و مسیر کشاورزی مدرن، علمی و مبتنی بر فناوری را در استان هموار سازد.

شهیدی‌پور، معاون سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با اعلام صدور شناسنامه الکترونیکی برای باغات شهرستان، تأکید کرد که این طرح ملی با هدف کلیدی «رصد از مزرعه تا سفره» اجرایی شده است. به گفته وی، اجرای این طرح، امکان رهگیری کامل مراحل تولید محصولات باغی را برای مصرف‌کننده نهایی فراهم می‌کند و به نوعی تضمینی برای کیفیت، سلامت و اصالت محصول به شمار می‌رود. به بیان دیگر، شناسنامه‌دار کردن باغات نه تنها به کشاورزان امکان می‌دهد فعالیت‌های تولیدی خود را به صورت شفاف ثبت و مدیریت کنند، بلکه مصرف‌کنندگان نیز می‌توانند از سلامت و منشأ محصولات مطمئن شوند.

شهیدی‌پور با اشاره به اهمیت این اقدام در ایجاد پایگاه اطلاعات دقیق از تولیدات باغی، تصریح کرد: شناسنامه الکترونیکی محصولات، ابزاری راهبردی برای جمع‌آوری و سازماندهی داده‌های مرتبط با باغات است. این اطلاعات می‌تواند شامل مختصات جغرافیایی باغ، نوع محصول، برنامه کود و سم، زمان برداشت و مراحل فرآوری باشد و با ثبت دقیق این داده‌ها، امکان استانداردسازی محصولات صادراتی و مدیریت هوشمند بازار داخلی فراهم می‌شود. به گفته وی، چنین داده‌هایی نه تنها به تولیدکنندگان کمک می‌کند تصمیمات بهتری برای افزایش بهره‌وری و کیفیت محصول اتخاذ کنند، بلکه دولت و نهادهای اجرایی را قادر می‌سازد سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی دقیق‌تری در زمینه کشاورزی، توزیع نهاده‌ها و صادرات محصولات داشته باشند.

معاون جهاد کشاورزی شهرستان در ادامه به معرفی سامانه یکپارچه «سبک» به نشانی sso.sabak.org پرداخت و توضیح داد که باغداران می‌توانند با مراجعه به این سامانه یا اداره نظام مهندسی کشاورزی شهرستان، کد QR منحصربه‌فرد محصولات خود را دریافت کنند. وی افزود: نصب این کد روی محصولات باغی، امکان دسترسی به اطلاعات کامل و دقیق هر باغ را برای مصرف‌کننده فراهم می‌کند و تنها با اسکن بارکد، داده‌های مربوط به تولید، فرآوری، برنامه کود و سم، زمان برداشت و مشخصات دقیق باغ قابل مشاهده خواهد بود.

شهیدی‌پور همچنین با تأکید بر اثرات مثبت این طرح بر بازار محصولات باغی، گفت: شناسنامه‌دار کردن محصولات ضمن ایجاد شفافیت در زنجیره تأمین، موجب حذف واسطه‌ها و دلالان، کاهش ریسک تقلب و افزایش اعتماد مصرف‌کنندگان داخلی و خارجی می‌شود. همچنین این اقدام به توسعه صادرات و حضور مؤثرتر محصولات مازندران در بازارهای بین‌المللی کمک می‌کند و زمینه بهره‌برداری از ظرفیت‌های اقتصادی باغداران را ارتقا می‌دهد.

وی در پایان خاطرنشان کرد که شناسنامه الکترونیکی باغات، نه تنها یک ابزار مدیریتی و نظارتی است، بلکه به مثابه یک پل ارتباطی بین تولیدکننده و مصرف‌کننده عمل می‌کند و می‌تواند به افزایش کیفیت زندگی کشاورزان، تضمین سلامت غذایی مردم و ارتقای جایگاه اقتصادی استان در حوزه کشاورزی منجر شود.

انتهای پیام/