به گزارش خبرگزاری تسنیم در زنجان،خانه خدیوی در زنجان یک اثر تاریخی ثبت‌شده ملی است که معماری و سرگذشت پرفرازونشیب آن، داستانی از چالش‌های حفاظت از میراث فرهنگی را روایت می‌کند.

این عمارت که در محله تاریخی «دالان آلتی» و در مجاورت خیابان هفت‌تیر واقع شده، به دوره پهلوی اول تعلق دارد. خانه خدیوی نمونه‌ای ارزشمند از تلفیق الگوهای معماری غربی با سنت‌های بومی زنجان است. این بنا دو اشکوبه (دو طبقه) ساخته شده و با تزئینات هنرمندانه‌ای همچون آجرکاری‌های نما، گچ‌بری‌های زیبا، ستون‌های چوبی پوشیده از گچ و لمبه‌کاری‌های منقش آراسته شده است.

با وجود ثبت ملی در سال 1379، این خانه سال‌هاست با مشکلات جدی مواجه است. این بنا در حال حاضر متروکه است و به دلیل مالکیت خصوصی، امکان بازدید عمومی ندارد. در سال 1401، این خانه دو بار دچار حریق شد و آسیب قابل توجهی به ساختار چوبی و تزئینات آن وارد آمد. اگرچه پس از آن عملیات مرمت اضطراری آغاز شد، اما به گفته برخی کارشناسان، این مرمت اصولی نبوده و حتی منجر به تخریب بخش بیشتری از آرایه‌های معماری آن شده است. همچنین، ساخت‌وسازهای جدید در مجاورت این بنای تاریخی، حریم منظری آن را تهدید می‌کند. در حالی که مالک قصد تبدیل آن به یک مجموعه پذیرایی سنتی را دارد، آینده این خانه تاریخی هنوز نامعلوم است.

در نهایت، سرنوشت خانه خدیوی نمادی از وضعیت بسیاری از بناهای تاریخی با مالکیت خصوصی در ایران است که میان بی‌توجهی، حوادث طبیعی یا انسانی و تلاش‌های ناکافی برای نجات، در حال فرسایش هستند. حفظ این شناسنامه معماری زنجان نیازمند عزمی جدی و اجرای برنامه‌ای علمی و پایدار است.

در این راستا سید میکائیل موسوی، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان، در جریان آخرین گزارشات خود از پروژه‌های مرمتی، از اتمام مرحله نجات از خطر در خصوص «خانه خدیوی» خبر داد.

وی با بیان اینکه این بنا در گذشته با مشکلاتی نظیر آتش‌سوزی و خطر ریزش مواجه بود، اظهار داشت: مرحله اول مرمت که شامل مقاوم‌سازی اساسی و تثبیت سازه بود، به پایان رسیده و خوشبختانه بنا اکنون از خطر تخریب خارج شده است. ما تمام نظارت‌های لازم را بر روند مقاوم‌سازی اعمال کردیم.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان با اشاره به اینکه مالک بخش خصوصی است، خاطرنشان کرد: سرمایه‌گذار خصوصی درخواست تغییر کاربری به مجموعه اقامت پذیرایی سنتی را ارائه داده و میراث فرهنگی با این موضوع موافقت کرده است.

وی تصریح کرد: اکنون مرحله نازک‌کاری و زیباسازی باقی مانده که بر عهده مالک است. ما مالک را توجیه کرده‌ایم که حفظ نام خاندان خدیوی از طریق این مجموعه گردشگری، بهترین سرمایه‌گذاری برای حفظ اعتبار است. هرچند تملک برای ما ممکن نیست، اما ترغیب می‌کنیم که این مجموعه هر چه سریع‌تر تکمیل و به زیرساخت‌های گردشگری شهر زنجان اضافه شود.

موسوی تأکید کرد: فرآیند واگذاری و تکمیل پروژه با نظارت کامل کارشناسان این اداره کل پیش خواهد رفت تا کاربری مصوب به درستی اجرا شود.

 انتهای پیام/