اکوسیستم شمال زیر تیغ «شیطان بنفش»/ خطر زیبایی مرگبار

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بابل، سید‌مصطفی میرتبار، فرماندار ویژه شهرستان بابل، به همراه مهندس تیموری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران و مهندس شهیدپور و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بابل با هدف ارزیابی روند معدوم‌سازی گونه مهاجم سنبل آبی و بررسی اقدامات انجام‌شده در راستای حفاظت از منابع آبی و اکوسیستم منطقه، از آب‌بندان آغوز بن بازدید کردند.  

سید‌مصطفی میرتبار ‌فرماندار ویژه بابل ‌در جریان این بازدید با اشاره به اهمیت آب‌بندان‌ها در تأمین منابع آبی کشاورزی، از تلاش‌های صورت‌گرفته در مدیریت بهینه این منابع طبیعی تقدیر کرد و بر ضرورت توجه ویژه به بهبود وضعیت محیط‌زیست و مقابله با تهدیدات گونه‌های مهاجم تأکید کرد.

تیموری‌ رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران نیز با بیان فواید معدوم‌سازی سنبل آبی در آب‌بندان آغوز بن، به چالش‌ها و مشکلات موجود در این زمینه اشاره کرد و گفت: ‌ما در تلاش هستیم با بهره‌گیری از روش‌های علمی و کارشناسی‌شده، این گونه مهاجم را کنترل کرده و سلامت اکوسیستم آبی منطقه را حفظ کنیم.

به گزارش تسنیم؛ معدوم‌سازی سنبل آبی یا همان «شیطان بنفش» عزم جدی مسئولان در راستای حفاظت از منابع طبیعی و محیط‌زیست شهرستان بابل را می‌طلبد. این گیاه مهاجم آب‌بندان‌های شمال کشور را به‌سرعت فرا می‌گیرد و خسارات جبران‌ناپذیری برجای می‌گذارد. کارشناسان آن را نه‌تنها یک بحران زیست‌محیطی، بلکه آزمونی جدی برای مدیریت منابع طبیعی و توانایی ما در حفاظت از اکوسیستم‌های ارزشمند ایران می‌دانند.  

کارشناسان محیط‌زیست در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم بار دیگر هشدار دادند که بحران سنبل آبی در تالاب‌ها و آب‌بندان‌های شمال ایران تنها با اقدامات مقطعی و محدود قابل حل نیست. برای مقابله مؤثر با این گیاه مهاجم، برنامه‌ریزی جامع، همکاری چندجانبه دستگاه‌های دولتی و مشارکت فعال مردم ضروری است.  

سمیرا فلاح، کارشناس اکولوژی تالاب‌ها، با اشاره به تجربه کشورهای دیگر در مقابله با گونه‌های مهاجم گفت: سنبل آبی، اگرچه گل‌های بنفش زیبایی دارد، اما ماهیتاً یک مهاجم خطرناک است که می‌تواند در مدت کوتاهی کل اکوسیستم یک آب‌بندان یا تالاب را نابود کند.تجربه کشورهایی مانند برزیل، ایالات متحده و استرالیا نشان می‌دهد که موفق‌ترین برنامه‌ها، آن‌هایی هستند که ترکیبی از مدیریت علمی، استفاده از فناوری‌های نوین و مشارکت مردمی را در بر می‌گیرند.  

او ادامه داد: کنترل سنبل آبی صرفاً با جمع‌آوری دستی یا خشک کردن آب‌بندان‌ها امکان‌پذیر نیست. باید با استفاده از تجهیزات مکانیکی و شیمیایی، برنامه‌های پایش مستمر و آموزش جوامع محلی جلوی گسترش سریع آن گرفته شود. در بسیاری از کشورها واگذاری مدیریت آب‌بندان‌ها به تعاونی‌های محلی و آموزش اعضای آن‌ها توانسته است تا حد زیادی مانع از رشد بی‌رویه این گیاه مهاجم شود.  

مهندس کاوه نادری، متخصص مدیریت منابع آب نیز تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین مشکلات در ایران، نبود مدیریت یکپارچه و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف است. محیط‌زیست، جهاد کشاورزی، فرمانداری‌ها و شهرداری‌ها هر یک به‌شکل جزیره‌ای عمل می‌کنند و همین مسئله باعث شده اقدامات مقابله‌ای ناکافی و ناکارآمد باشند.اگر منابع مالی کافی تخصیص یابد، تجهیزات فرسوده جایگزین شوند و آموزش‌های هدفمند به جوامع محلی داده شود، می‌توان با برنامه‌ای چندساله اثرات سنبل آبی را کنترل کرد.

به گزارش تسنیم، سنبل آبی گیاهی با گل‌های بنفش جذاب که شاید در نگاه اول جلوه‌ای زیبا و دلنشین داشته باشد، اما در واقع یکی از خطرناک‌ترین و مخرب‌ترین گونه‌های مهاجم جهان است. این گیاه که بومی آمازون است، در سال‌های اخیر به‌سرعت خود را به تالاب‌ها و آب‌بندان‌های شمال ایران رسانده و به تهدیدی جدی برای اکوسیستم‌های محلی تبدیل شده است. سنبل آبی تنها یک گیاه نیست؛ بلکه نماد بحران زیست‌محیطی و نمونه‌ای از هجوم گونه‌های مهاجم است که می‌تواند تعادل طبیعت را به هم بزند و زندگی انسان و آبزیان را مختل کند.

در شهرستان بابل، آب‌بندان 40هکتاری روستای آغوزبن به‌طورکامل درگیر این بحران شده است. حدود 80درصد سطح این آب‌بندان اکنون زیر پوشش سنبل آبی قرار گرفته است و هر روز بر حجم و گستره آن افزوده می‌شود. این پوشش غلیظ، مانع رسیدن نور و اکسیژن به آب می‌شود و حیات آبزیان و گیاهان بومی را به‌شدت تهدید می‌کند. با وجود برگزاری جلسات متعدد در فرمانداری و اداره محیط زیست و تلاش برای کنترل گیاه از طریق لایروبی و خشک کردن آب‌بندان، محدودیت بودجه و نبود مدیریت علمی و اصولی، باعث شده است این اقدامات به نتیجه دلخواه نرسد و بحران همچنان و هنوز ادامه داشته باشد.

وضعیت در بندرانزلی نیز مشابه و حتی نگران‌کننده‌تر است، زیر پل نهنگ روگا، انبوه سنبل آبی مسیر جریان آب را مسدود کرده و تجمع آن مشکلات جدی برای فعالیت‌های زیست‌محیطی ایجاد کرده است. عملیات جمع‌آوری این گیاه با بیل‌های شناور آغاز شده است، اما سرعت رشد و تکثیر آن چنان بالاست که تلاش‌ها همواره عقب‌تر از روند گسترش گیاه قرار دارد. کارشناسان محیط زیست هشدار داده‌اند که اگر کنترل این بحران به‌شکل جدی انجام نشود و سنبل آبی به دیگر تالاب‌ها و آب‌بندان‌های شمال ایران سرایت کند، خسارات اقتصادی و زیست‌محیطی میلیاردی غیرقابل اجتناب خواهد بود.

انتهای پیام/