به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد، سیزدهم ماه رجب، آسمان فرهنگ و ایمان ایران، نورافشانی خاصی دارد. ولادت حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) نه تنها عید بزرگ شیعیان، بلکه در تقویم رسمی کشور به روز پدر مزین شده است. این همزمانی، فرصتی مغتنم است برای تأملی عمیق در جایگاه رفیع پدری در آموزه‌های دینی و بازخوانی سیره عملی امام علی(ع) به عنوان الگویی کامل، که ابعاد احساسی، فرهنگی و تربیتی این مناسبت را در هم می‌تند. 

امام علی(ع) اسوه تمام‌عیار پدری 

انتخاب روز میلاد حضرت علی(ع) به عنوان روز پدر، انتخابی نمادین و مبتنی بر سیره عملی و روایی است. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «أَنَا وَ عَلِیّ أَبَوَا هَذِهِ الْأُمَّة» (من و علی دو پدر این امت هستیم). این حدیث، پایه‌گذار نگاه فرافرزندی امام علی(ع) به جامعه اسلامی است. 

الگوی رفتاری در خانواده 

امام علی(ع) در عرصه خانواده، پدری مهربان، عادل و مسئولیت‌پذیر بود. سیره ایشان نشان می‌دهد که پدری موفق است چرا که محبت و مهرورزی را سرلوحه قرار دهد. خود حضرت فرمودند: «بوسیدن فرزند، رحمت و محبت است.مسئولیت تربیت را به‌خوبی ایفا کند. ایشان حق فرزند بر پدر را چنین برمی‌شمرد: «حق فرزند بر پدرش این است که نام نیکو برایش انتخاب کند، او را نیکو ادب کند و به او قرآن بیاموزد». 

عدالت را در میان فرزندان رعایت کند، چنان‌که در تقسیم بیت‌المال و حتی هدایای شخصی میان فرزندانش تساوی را مراعات می‌کرد. 

توصیه‌های پدرانه ماندگار 

نامه‌های امام علی (ع) به فرزندانش، به ویژه نامه 31 نهج‌البلاغه خطاب به امام حسن(ع)، گنجینه‌ای از رهنمودهای تربیتی است. در بخشی از این وصیت نامه می‌فرمایند:«پسرم، تو را به ترس از خدا سفارش می‌کنم... و دلت را با یاد خدا زنده کن و به ریسمان او چنگ زن...».

این توصیه‌ها فراتر از یک رابطه عاطفی ساده، بُعد معنوی و معرفتی عمیقی به رابطه پدر و فرزندی می‌بخشد. 

پدر در آیینه احادیث؛ حقوق متقابل و جایگاه رفیع 

نظام اسلامی با تکیه بر سنت پیامبر(ص) و اهل‌بیت (ع)، حقوق و مسئولیت‌های مشخصی برای پدر و فرزند تعریف کرده است که تعالی خانواده و جامعه را در پی دارد. 

حقوق پدر بر فرزند: پیامبر اکرم(ص) در پاسخ به پرسشی درباره حق پدر فرمودند: «او را به اسم صدا نزند، جلوتر از او راه نرود، پیش از او ننشیند و برایش دشنام نخرد». همچنین فرمودند: «خشنودی خدا در خشنودی پدر است و ناخشنودی خدا در ناخشنودی پدر».

حقوق فرزند بر پدر: از سوی دیگر، پدر نیز در قبال فرزند مسئول است. رسول خدا(ص) فرمودند: «از جمله حقوق فرزند بر پدرش سه چیز است: نام نیکو برایش انتخاب کند، به او نوشتن بیاموزد و هنگامی که بالغ شد، او را همسر دهد». امام صادق(ع) نیز انتخاب مادر خوب، نام نیکو و کوشش در تربیت را از حقوق فرزند برشمردند.

اجابت دعای پدر: جایگاه پدر چنان والاست که دعای او از جمله دعاهایی است که رد نمی‌شود. پیامبر (ص) فرمودند: «بپرهیزید از دعای پدر (علیه فرزند) چرا که آن به بالای ابرها می‌رود». 

این نگاه متوازن و مبتنی بر مسئولیت‌پذیری دوطرفه، بنیان خانواده اسلامی را استحکام می‌بخشد. 

جشن و سرور میلاد؛ ابراز عشق به پدران 

همزمانی روز پدر با عید ولادت مولا علی (ع)، فضایی آکنده از شادی، محبت و احساس در جامعه ایجاد می‌کند. 

فضای عمومی: خیابان‌ها و اماکن مذهبی با چراغانی و پلاکاردهای تبریک مزین می‌شوند. مراسم جشن و سخنرانی در مساجد و حسینیه‌ها برگزار می‌گردد و مردم با حضور در این اماکن، هم شادی میلاد را تجربه می‌کنند و هم محبت خود به پدران را ابراز می‌دارند.

 ابراز عشق در خانواده: این روز در کانون خانواده‌ها، به تجلیل عملی از مقام پدر تبدیل می‌شود. فرزندان با تهیه هدیه، نوشتن پیام‌های محبت‌آمیز و تقدیر کلامی از زحمات پدر، قدردانی خود را نشان می‌دهند. دعوت از پدران برای غذا یا پذیرایی ویژه، از دیگر سنت‌های رایج در این روز است.

پیامی برای فردا 

روز پدر و میلاد امام علی (ع) تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ درس‌نامه زندگی است. این روز به ما یادآوری می‌کند: پدر، ستون خانواده و محور آرامش است و تکریم او، تکریم جایگاه رفیعی است که خداوند و رسولش برای او مقرر داشته‌اند.

امام علی (ع)، به عنوان الگوی مطلق پدری، نشان می‌دهد که مهرورزی، عدالت، مسئولیت‌پذیری و تربیت دینی ارکان اصلی این جایگاه هستند.
شادی این عید، فرصتی است برای احیای رابطه‌های عاطفی در خانواده و تقویت بنیان‌های اخلاقی جامعه.

همانطور که جامعه با جشن و سرور این روز را پاس می‌دارد، بازخوانی سیره علوی و عمل به توصیه‌های اخلاقی آن حضرت، می‌تواند زندگی فردی و اجتماعی ما را رونقی دوباره بخشد و نقش پدران را به عنوان معماران اصلی شخصیت نسل آینده، پررنگ‌تر کند.

زهرا بهمنی‌زاده، فعال فرهنگی و رسانه ای

انتهای پیام/282