به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، نشست خبری ستاد علوم و فناوری‌های شناختی با موضوع تشریح دستاوردهای سال گذشته و برنامه‌های پیش‌ِروی این ستاد، با حضور عطاءالله پورعباسی، دبیر ستاد علوم و فناوری‌های شناختی معاونت علمی ریاست‌جمهوری برگزار شد.

عطاءالله پورعباسی در پاسخ به سؤال خبرنگار تسنیم درباره آخرین وضعیت آزمایشگاه ملی نخستی‌سانان اظهار کرد: در مسیر توسعه فناوری، ایده‌ها ابتدا باید وارد مرحله آزمایش شوند و نتایج اولیه مشخص کند که آیا یک ایده قابلیت توسعه دارد یا خیر. بسیاری از ایده‌ها در همین مرحله متوقف می‌شوند و شاید تنها حدود 10 درصد از ایده‌های فناورانه بتوانند به مراحل بالاتر برسند، به‌ویژه در حوزه درمان، این فناوری‌ها پس از عبور از فاز آزمایشگاهی باید روی نمونه‌های حیوانی مورد آزمایش قرار گیرند.

وی ادامه داد: در این مرحله مشخص می‌شود که فناوری مورد نظر ــ چه مبتنی بر دارو، چه تشعشعات و یا هر نوع فناوری دیگر ــ تا چه‌اندازه ایمن و مؤثر است، پس از فاز آزمایشگاهی، فناوری‌ها وارد مرحله آزمایش‌های حیوانی می‌شوند.

پورعباسی با اشاره به محدودیت برخی مدل‌های حیوانی در پژوهش‌های شناختی گفت: در حوزه علوم شناختی و فناوری‌های عصبی، در بسیاری از موارد حیوانات آزمایشگاهی کوچک مانند موش صحرایی، به‌دلیل تفاوت‌های ساختاری مغز با مغز انسان، نتایج پژوهشی‌شان لزوماً قابل تعمیم به انسان نیست.

دبیر ستاد علوم و فناوری‌های شناختی تأکید کرد:

در این فرآیند حتماً باید از نمونه‌های آزمایشگاهی حیوانی استفاده شود که نزدیک‌ترین شرایط را به مغز انسان دارند. این گروه شامل نخستی‌سانان است که از نظر ژنتیکی به انسان شباهت بیشتری دارند و بخش قابل‌توجهی از نتایج پژوهشی به‌دست‌آمده از آن‌ها قابل تعمیم به انسان است. زمانی که یک فناوری روی این مدل‌ها آزموده شود و نتایج مثبتی به دست آید، با اطمینان بیشتری می‌توان وارد فاز مطالعات انسانی شد.

وی با اشاره به یکی از فناوری‌های مورد حمایت ستاد اظهار کرد: یکی از محورهای حمایتی ستاد، استفاده از سلول‌های بنیادی برای درمان اختلالات عصبی مانند پارکینسون است که با مشارکت پژوهشگاه رویان به انجام رسید. فناوران این پژوهشگاه از روش سلول‌درمانی برای درمان اختلال پارکینسون استفاده کردند که نتایج اولیه بسیار رضایت‌بخش بوده است.

پورعباسی اضافه کرد: در زمان حاضر این فناوری را نمی‌توان به‌صورت مستقیم و در مرحله نخست روی انسان آزمایش کرد و لازم است فاز مطالعات حیوانی به‌طور کامل طی شود، در این مسیر، نخستی‌سانان نقش کلیدی دارند؛ به‌گونه‌ای که اولین مرحله تزریق سلول روی نخستی‌سانان انجام می‌شود و در صورت موفقیت، امکان انتقال به فاز انسانی فراهم می‌شود.

وی بیان کرد: در صورت دقیق‌تر شدن نتایج این پژوهش‌ها و آماده‌سازی برای انتشار علمی، اطلاعات آن در اختیار اصحاب رسانه قرار خواهد گرفت.

دبیر ستاد علوم و فناوری‌های شناختی خاطرنشان کرد: البته این موضوع به آن معنا نیست که سلول‌درمانی به‌زودی وارد گزینه‌های درمانی رایج شود، اما نتایج به‌دست‌آمده نشان‌دهنده وجود افقی روشن برای درمان اختلالاتی مانند پارکینسون است و بیانگر آن است که این مسیر پژوهشی می‌تواند در آینده مورد استفاده قرار گیرد.

پورعباسی در ادامه تصریح کرد: به‌طور معمول، ممکن است حدود دو دهه زمان لازم باشد تا نتایج یک پژوهش اولیه به مرحله درمان بالینی برسد، اما همین که در کشور توانسته‌ایم در مقیاس آزمایشگاهی به نتایج مثبت دست یابیم، بسیار ارزشمند است و نشان می‌دهد به دانش فنی این حوزه دست پیدا کرده‌ایم، امیدواریم بتوانیم این دستاورد را توسعه دهیم و حتی در زمانی کوتاه‌تر به یک روش درمانی قابل استفاده تبدیل کنیم.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه ایران در این حوزه اشاره کرد و گفت: در سطح جهانی، تنها تعداد محدودی از کشورها دارای آزمایشگاه‌های نخستی‌سانان هستند؛ کشورهایی مانند ژاپن، آمریکا و برخی کشورهای اروپایی چنین زیرساخت‌هایی را در اختیار دارند. در کشور ما نیز در مقیاس منطقه‌ای، در شهر تهران و همچنین در کرمان ظرفیت‌های مرتبط با نخستی‌سانان وجود دارد.

دبیر ستاد علوم و فناوری‌های شناختی تأکید کرد: فراهم شدن چنین زیرساختی با این وسعت در کشور، به‌ویژه در مقایسه با کشورهای منطقه، کم‌سابقه است و تا جایی که اطلاع دارم، در منطقه خاورمیانه زیرساختی با این ابعاد برای پژوهش روی نخستی‌سانان وجود نداشته است.

انتهای پیام/+