به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، ربوده شدن مادورو رئیس جمهور ونزوئلا و همسرش به دست نظامیان آمریکایی، بازتاب گسترده در رسانه‌ها و مطبوعات ترکیه پیدا کرد. چرا که در سالیان گذشته، روابط گسترده‌ای بین رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و همتای ونزوئلایی او برقرار بود. حتی چندی قبل اعلام شده بود که برنامه‌ای وجود دارد که بر اساس آن، مادورو به ترکیه تبعید خواهد شد. 

مادورو علاقه ویژه‌ای به سریال‌های تلویزیونی ساخت ترکیه دارد و در سال 2024 میلادی، مسیر یکی از سفرهای خارجی خود را به ترکیه تغییر داد تا برای دقایقی در استانبول و در پشت صحنه یکی از سریال‌های تلویزیونی ژانر تاریخی حضور پیدا کند. به همین خاطر، به طور طبیعی، پیگیری اخبار مربوط به این سیاستمدار مشهور آمریکای لاتین در رسانه‌های ترکیه، همواره اهمیت بالایی داشته است.

خبرگزاری رسمی آناتولی ترکیه امروز در گزارش مفصلی با تیتر «مادورو از رانندگی اتوبوس تا مقام ریاست جمهوری» این واقعه مهم بین‌المللی را پوشش داد. در همین حال، اغلب روزنامه‌های ترکیه، عکس و تیتر صفحه نخست را به ونزوئلا و مادورو اختصاص دادند.

روزنامه ملیت چاپ آنکارا با الهام گرفتن از فیلم مشهور «دزدانِ دریای کارائیب» عکس دونالد ترامپ را با کلاه دزدهای دریایی به صفحه نخست برد و روزنامه‌های حریت، صباح، آکشام و دیگر روزنامه‌های نزدیک به حزب حاکم ترکیه نیز این خبر را پوشش دادند.

نکته قابل توجه در پوشش خبری ربوده شدن رئیس جمهور ونزوئلا در صفحات نخست روزنامه‌های چاپ آنکارا، این بود که اغلب روزنامه‌های مخالف اردوغان از جمله جمهوریت، سوزجو و نفس، با لحن انتقادی تندتری با این موضوع مواجهه کرده و انتقادات تندی علیه دونالد ترامپ مطرح کردند. این در حالی است که جراید نزدیک به حزب حاکم ترکیه، موضعی معتدل‌تر داشتند.

تحلیلگران مشهور ترکیه بر این باورند که ربوده شدن مادورو به دست نیروهای آمریکایی، ارتباط عمیقی با منابع معدنی ارزشمند ونزوئلا دارد.

عبدالله گل محکوم کرد

رئیس جمهور پیشین ترکیه عبدالله گل که حالا مدت‌هاست از صف اردوغان و حزب عدالت و توسعه جدا شده، با صدور یک بیانیه، اقدام آمریکا را نقض آشکار قوانین بین‌المللی دانسته و آن را محکوم کرد.

گل ضمن حفظ انتقادات خود از سبک حکومتداری مادورو، نوشت: «مادورو فرد نامناسبی است که به مردم خود رنج وارد کرده است. با این حال، ربودن او از خانه‌اش از طریق یک عملیات نظامی نقض آشکار قوانین بین‌المللی است. این اقدام ایالات متحده می‌تواند رویه خطرناکی در سیاست جهانی ایجاد کند».

بیانیه محافظه کارانه دستگاه دیپلماسی ترکیه

وزارت امور خارجه ترکیه، درباره ربوده شدن مادورو، با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: «ترکیه به ثبات ونزوئلا و صلح و رفاه مردم آن اهمیت می‌دهد. برای اطمینان از اینکه وضعیت فعلی پیامدهای منفی برای امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی نداشته باشد، از همه طرف‌ها می‌خواهیم که با خویشتنداری عمل کنند».

در ادامه این بیانیه آمده است: «ترکیه آماده ارائه انواع کمک‌های سازنده برای حل بحران ونزوئلا در چارچوب قوانین بین‌المللی است و سفارت ما در کاراکاس همچنان به ارتباط بی‌وقفه و هماهنگی‌های لازم با شهروندان ترکیه در این کشور ادامه می‌دهد».

وزارت امور خارجه در حالی از عبارت مرسوم «توصیه به خویشتنداری طرفین» استفاده کرده که این عبارت، در درگیری‌ها و تنش‌های بین کشورها قابل استفاده است. اما لحن بیانیه حزب عدالت و توسعه تا حدودی متفاوت است و اتخاذ این موضع دوگانه نشان می‌دهد که دولت اردوغان، برای پاسخ دادن به انتظارات هواداران و نخبگان داخلی، ترجیح می‌دهد این واقعه در داخل و از سوی مقامات حزبی مورد انتقاد قرار بگیرد اما در خارج، به منظور حفظ رابطه با آمریکا، لحنی محافظه کارانه در نظر گرفته شد. 

عمر چلیک سخنگوی حزب عدالت و توسعه و معاون اردوغان رد این حزب اعلام کرد: «ما هیچ اقدامی را که اصول مشروعیت سیاسی را هدف قرار دهد و قوانین بین‌المللی را نقض کند، تأیید نمی‌کنیم. دیدگاه ما در مورد وقایع ونزوئلا بر اساس این اصول است. ما تأکید می‌کنیم که مردم ونزوئلا تنها صاحبان حاکمیت سیاسی در کشور خود هستند. ما مشروعیت سیاسی را نه از دریچه مراکز قدرت، بلکه از دریچه مشروعیت سیاسی برای مراکز قدرت می‌بینیم. هدف قرار دادن حاکمیت مردم یک کشور و نقض قوانین بین‌المللی کاملاً غیرقابل قبول است». 

چلیک همچنین، با لحنی تند به سخنان مخالفین اردوغان در مورد انفعال او در برابر دستگیری دوست سیاسی‌اش مادورو پاسخ داده و آنان را افرادی بی‌تجربه دانست که نمی‌دانند در برابر بحران‌های بین‌المللی باید به چه شکلی واکنش نشان داد.

همچنین مهمت اوچوم مشاور ارشد رئیس جمهور ترکیه اعلام کرد: «ربودن مادورو یکی از نمونه‌های وحشیانه‌ای است که نشان می‌دهد تجاوزات امپریالیستی نیز می‌تواند با استفاده از روش‌های دولتی سرکش انجام شود. این یک عمل جنایتکارانه است که بار دیگر نشان می‌دهد که قوانین بین‌المللی، نهادهای بین‌المللی و سازمان ملل متحد کاملاً بی‌اثر و خنثی شده‌اند. بار دیگر مشخص شد که نظام بین‌المللی توسط جنایات امپریالیستی کاملاً منحل شده است. این نمونه‌ای قابل توجه است که نشان می‌دهد امروزه هیچ واقعیتی جز مبارزات آشکار قدرت وجود ندارد، هیچ قانون یا نهادی برای محدود کردن نیروهای متجاوز وجود ندارد و هیچ جایگزینی برای مبارزه مبتنی بر قدرت علیه تجاوز امپریالیستی وجود ندارد. در دنیای امروز، هیچ امکانی برای بقا وجود ندارد جز محدود کردن قدرت با قدرت».

اوچوم گفته است: «هدف از تجاوز امپریالیستی نابودی جهان و کنترل تمام منابع انرژی است. یک ذهنیت امپریالیستی غیرانسانی وجود دارد که انواع بی‌قانونی، بی‌وجدانی و بی‌اخلاقی را مشروعیت می‌بخشد. تفسیر این تجاوز امپریالیستی به عنوان یک نمایش ساختگی از حقوق و آزادی‌ها چیزی بیش از خدمت ایدئولوژیک به امپریالیسم نیست».

عناصر کمیاب ونزوئلا، هدف اصلی ترامپ

برجان توتار تحلیلگر روزنامه صبح و از نویسندگان نزدیک به حزب حاکم ترکیه نیز نوشته است:«کابوی‌های آمریکایی در حمله‌ نیمه‌شب به محل اقامت نیکولاس مادورو رئیس‌جمهور ونزوئلا، او را ربودند. این اقدام رسواکننده تنها سه روز پس از بیانیه ترامپ است که گفته بود: من در سال 2026 خواهان صلح در جهان هستم. پیداست هدف این حمله، تصاحب طلا، نفت و سایر عناصر کمیاب این کشور است. آمریکا همچنین، خواهان منابع لیتیوم شیلی، آرژانتین و بولیوی است. چرا که 60 درصد از ذخایر لیتیوم جهان در این مثلث قرار دارد».

توتار می‌گوید: «آمریکا، علاقه خود را به جنگل‌های بارانی آمازون، منبع حیاتی آب برای جهان و میدان‌های نفتی عظیم که اخیراً در گویان کشف شده‌اند، پنهان نمی‌کند. پس مسئله ونزوئلا ربطی به دموکراسی، حقوق بشر یا رژیم ندارد. مسئله واقعی تصرف منابع انرژی استراتژیک است. مادورو توسط نیروهای متحد داخلی و بین‌المللی از پشت خنجر خورد. در ازای ونزوئلا و آمریکای لاتین، ایالات متحده به روسیه فرصت می‌دهد تا نفوذ خود را در اوکراین و اروپای شرقی و به چین فرصت می‌دهد تا نفوذ خود را در تایوان و منطقه آسیا و اقیانوسیه تثبیت کند». 

همچنین مراد یتکین از تحلیلگران مشهور ترکیه درباره این موضوع می‌گوید: «هدف اصلی ترامپ در این اقدام، چیز دیگری است و قطعاً به دنبال دموکراسی نیست. کما این که ژنرال لورا ریچاردسون رهبر این عملیات، در سخنرانی شورای آتلانتیک در 25 نوامبر 2025 گفته بود: مسئله در ونزوئلا و آمریکای لاتین فقط کوکائین و دموکراسی نیست، بلکه ذخایر غنی نفت و طلا و همچنین لیتیوم و سایر عناصر کمیاب خاکی (REEs) است که برای ارتش‌ها و صنایع غربی، منبع نیرو است. این سخنان ژنرال آمریکایی چنان شفاف است که باید بگوییم، سیاست‌های امپریالیستی هرگز پیش از این به این صراحت بیان نشده بود».

یتکین در ادامه می‌گوید: «ربودن مادورو توسط آمریکا و به دست گرفتن کنترل کشور و منابع ونزوئلا، عملاً به معنای تصرف این کشور است. ترامپ با ادعای اینکه هیچ کشور دیگری در جهان نمی‌تواند چنین عملیات نظامی انجام دهد، تهدید کرد که آنها در انجام عملیات دوم، حتی در صورت لزوم اعزام نیروهای زمینی به ونزوئلا، تردید نخواهند کرد. این عملیات، فصل جدیدی را در تاریخ کودتاها می‌گشاید. کنترل نفت و مواد معدنی ونزوئلا توسط آمریکا، معادله انرژی جهانی را تغییر داده و موقعیت این کشور را در برابر چین تقویت خواهد کرد».

انتقاد اوزل از اردوغان

اوزگور اوزل رهبر حزب جمهوری خلق، درباره نوع واکنش اردوغان به ربوده شدن مادورو، انتقادات تندی بیان کرد.

اوزل نوشت: «دوست شما ترامپ آمد، قوانین بین‌المللی را نقض کرد و برادرتان مادورو و همسرش را از اتاق خوابشان بیرون آورد، دست‌ها و چشمانشان را بست و آنها را با خود برد. متأسفانه، شما در مقابل این وضعیت سکوت کرده‌اید. زمانی که نیاز به دفاع از دموکراسی بود، به غلط از مادورو دفاع کردید. اکنون که نیاز به دفاع از نظم جهانی وجود دارد، سکوت شما به کودتای ترامپ مشروعیت می‌بخشد. شما از ترامپی که به او احساس وابستگی دارید، می‌ترسید. این میزان فهم شما از دموکراسی، دوستی و برادری است».

سخنان اوزل در انتقاد از انفعال اردوغان، در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد.
انتهای پیام/