به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، مهدی شهسواری، تحلیلگر سیاسی - اقتصادی طی یادداشتی اختصاصی با عنوان "اقتصاد در لبه تیغ؛ وقتی سیاست درست، در زمان غلط اجرا می‌شود" که در اختیار تسنیم قرار داده است، نوشت:

 اقتصاد ایران بار دیگر در آستانه تصمیمی بزرگ قرار گرفته است؛ تصمیمی که سال‌هاست محل اختلاف دولت‌ها و اقتصاددانان بوده، اما امروز بیش از هر زمان دیگری ابعاد اجتماعی و امنیتی آن برجسته شده است.

حذف ارز ترجیحی و حرکت به سمت تک‌نرخی شدن ارز، در ادبیات علم اقتصاد اقدامی اصلاحی، ضد رانت و شفاف‌ساز تلقی می‌شود؛ سیاستی که اگر در شرایط عادی اجرا شود، می‌تواند به تعادل بازار و کاهش فساد منجر شود.

اما مسأله ایران، صرفاً «درستی یا نادرستی» سیاست نیست؛ مسأله، وضعیت بدنی اقتصاد و جامعه است. اقتصاد ایران، اقتصادی بیمار و فرسوده است؛ تورم مزمن، تحریم‌های پایدار، بی‌ثباتی سیاست‌گذاری و فرسایش اعتماد عمومی، شرایطی ایجاد کرده که حتی اصلاحات ضروری نیز پرریسک شده‌اند. درست مانند بیماری که جراحی برای او لازم است، اما بدنش آن‌قدر ضعیف است که احتمال نپذیرفتن جراحی وجود دارد.

تک‌نرخی شدن ارز، حتی در بهترین سناریو، با نوسان و افزایش موقت قیمت‌ها همراه است. این افزایش موقت، در جامعه‌ای که سال‌هاست تحت فشار معیشتی قرار دارد، دیگر «موقت» تلقی نمی‌شود.

برای بخش بزرگی از مردم، هر شوک قیمتی به معنای کوچک‌تر شدن سفره و مبهم‌تر شدن آینده است. در چنین فضایی، اقتصاد از حوزه محاسبات عددی خارج و وارد میدان قضاوت اجتماعی می‌شود.

واقعیت این است که امروز اعتماد عمومی بیش از هر چیز به اقتصاد گره خورده است. مردم اختلافات سیاسی، فشارهای خارجی و حتی برخی ناکارآمدی‌ها را تحمل می‌کنند، اما بی‌ثباتی معیشت را نه. وقتی قیمت‌ها جهش می‌کند و درآمدها ثابت می‌ماند، جامعه دیگر به توضیحات فنی گوش نمی‌دهد. اینجاست که اقتصاد، به مسأله‌ای سیاسی و امنیتی تبدیل می‌شود.

از سوی دیگر، باید منصفانه دید که همه متغیرهای اقتصادی در اختیار دولت نیست. تحریم‌ها، تحولات جهانی، سوداگری و انتظارات تورمی، عواملی‌اند که تنها بخشی از آن‌ها قابل کنترل است. اما همان بخش محدودِ در اختیار دولت، اگر ناهماهنگ، شتاب‌زده یا بدون بسته‌های حمایتی اجرا شود، می‌تواند اثرات منفی بزرگی بر جای بگذارد.

پیام روشن است: اصلاحات اقتصادی، بدون توجه به تاب اجتماعی، نه‌تنها موفق نمی‌شود، بلکه می‌تواند سرمایه اجتماعی را بیش از پیش تضعیف کند. اگر قرار است سیاست تک‌نرخی ارز اجرا شود، باید هزینه دوره گذار از جیب دولت پرداخت شود، نه مردم. اجرای مرحله‌ای، حمایت واقعی از دهک‌های آسیب‌پذیر و بازسازی حداقلی اعتماد عمومی، شرط لازم عبور کم‌هزینه از این مسیر است.

اقتصاد ایران امروز در نقطه‌ای ایستاده که فرصت آزمون و خطا ندارد. در این نقطه، ثبات معیشت مردم، نه یک مطالبه اقتصادی، بلکه یک ضرورت امنیت ملی است.

انتهای پیام/424