Yezd; İnsan ve Çölün Bir Arada Yaşamının Fotoğrafı

Rüzgâr Kapanları Şehri Yezd- Uzun yıllardan beri, İranlı ve yabancı turistlerin gözdesi olmuş ve hala da öyle. Bu şehrin mimarisi, halkın çöl doğasıyla birlikte yaşamı, eşsiz yapılarında ve eski mahallelerinde göze çarpan, halkın su elde etmede yöntemleri ve bunun kontrolündeki hünerleri, turistleri cezp etmektedir.

Yezd; İnsan ve Çölün Bir Arada Yaşamının Fotoğrafı

Tesnim Haber Ajansı - Yezd bölgesi, farklı dönemlerde önemli güzergâhlarından sayılırdı. Tarihi İpek Yolunun önemli ve vazgeçilmez noktalarından biriydi. Hahameniş döneminden itibaren; yol geçiş kurumlarına, posta merkezlerine ve otantik yollara sahipti.

Bu şehir, merkezden uzak olması sayesinde İran tarihindeki siyasi savaşlardan ve çatışmalardan belli ölçüde güvende kalmıştır. Aynı zamanda, yollarda geçişin zor olması, su kaynaklarının sınırlı olması ve çeşitli nedenler, tarih boyunca bazı büyük ve küçük hükümetlerin bu bölgeyi ele geçirmesini engellemiştir.

Marco Polo seyahatnamesi gibi seyahatnameler, bu şehrin uzun yıllar boyunca ziyaretçilerin ilgi odağı olduğunu doğrulamaktadır.

Eski Mahalleler

Yezd’in eski cadde ve sokaklarında ve kerpiçten duvarları arasında yürümek, şehirdeki en etkileyici atmosferlerden biri. Bu sokaklardan, sıkı çalışma, azim ve kanaatle, halkın hem doğanın olağanüstü zor koşullarıyla sabırla başa çıkma, hem de insanın vahşi doğa ile birlikte yaşayabilme, aynı zamanda toplumsal yaşamda karşılaşılan sorunları sükûnetle halledebilme hünerleri açıkça görülmektedir. Bu mimarilerin en bariz örneği, Fehadan Mahallesi ya da Yüzdaran mahallesidir.

Yezd’in eski mahallelerinin özelliklerinden biri, kapalı geçit ve sokaklarıdır ve bunlara “sabat” (barınak) denilmektedir. Birçok barınağın girişinde birkaç ev bir aradadır ve bu birliktelik, mahallenin bütünlüğü için büyük bir öneme sahiptir. Genellikle barınakların çatısını komşu evler kullanırlar.

 

 

Şeyh Ahmet Fehadan Türbesi

Bu türbe; zamanın ariflerinden olan ve Yezd’e gelerek Fehedan mahallesine yerleşen İsfencerdli Şeyh Ahmet ve kardeşinin defnedildiği yerdir. Bu türbenin ana binasından sadece; tuğla kubbe, kare şeklinde çini havalandırma ve mozaik karo kaplı mihrap kalmıştır.

 

 

On iki İmam Türbesi

Bu türbe; 429 hicri yılında inşa edilmiş ve on iki ayrı kubbeden oluşmuştur. Türbe kapısının üzerinde çiçek ve bitki motifleri arasında Kufi bir kitabe bulunmaktadır. Sekizinci yüzyıl büyük âlimlerinden Fahruddin İsfenceri’nin mezar taşı da mihrapta bulunmakta ve görenlerin ilgisini çekmektedir.

 

 

Arapların Evleri

Hacı Mirza Ahmed Arap’a ait olan Kırk Mihrap Mescidi yakınlarında Fehedan mahallesinde bulunan iki büyük ve küçük evden oluşan bir komplekstir. Büyük evin iç dekorasyonları beş kapılı Mukarnas portallarından, koridor ve kapılar, içe gömülü raflar ve pervazlardan oluşmaktadır. Renkli duvarlar ve kapı motifleri de bakışları cezp eden iç dekorasyonlardandır.

 

 

Ziyaiye Medresesi (İskender Hapishanesi)

Bu bina, İskender Hapishanesi olarak bilinmekte ve 631 hicri yılına aittir ve kurucusu da Şerefüddin Ali Razi’dir. Bu medrese Fehedan mahallesinde ve On iki İmam Türbesi yakınlarında bulunmaktadır.

 

 

Larilerin Evleri

Bu evin sahibi Hacı İbrahim Lariydi ve eskiden Nimetullahi İbadethanesi olarak kullanılırdı. Kapılar, pencereler, kanatlar, ayna işlemeli ve boyalı odalar on üçüncü yüzyıl evlerinin en güzel ve harika örnekleridir.

 

 

Ca’mi Mescidi

Bu cami; en değerli İslami sanatsal miraslardan biri olup, değişik dönemlerin ve stillerin uygulandığı ilginç bir yapıdır. 1365 yılında yapılmıştır. Bu caminin sanat ve mimari ayrıcalıklarından biri zarif ve ilgi çekici seramikler, uzun girişler, girişin yanında mavi çini üzerine biri Kufi hattıyla ve diğeri de sols hattıyla yazılmış yazıtlar, tümüyle mavi çinilerle ve olağanüstü motiflerle kaplı iki güzel minare, avlunun iç duvarları, kubbenin altı ve kubbenin dışını sayılabilir. Binanın içinde uzun ve geniş bir bahçeyle ulaşılan bir avlu bulunur. Bu avluda bulunan üzeri mozaikle kaplı kubbe, kendi türünün en güzellerinden biridir.

 

 

Emir Çakmak Kompleksi

14. yüzyıldan kalma bu yapı, Yezd kentinin sembolü gibidir Hamam, kervansaray, darülaceze, soğuk su kuyusu, pastane ve en önemlisi mescitten oluşan bu kompleks, Timurlu Sahrokh Emiri ve Yezd valisi ve Yezd’in abat olması için çaba gösteren eşi Fatıma Hatun tarafından inşa edilmiştir.

 

 

Dahme – Zerdüştlerin Sessizlik Kulesi

Bu mahzen; Yezd şehrinin güneyinde, Sefahiye bölgesi civarında, nispeten yüksek sayılabilecek bir tepenin üzerinde bulunmaktadır. Eskisi Hanjaki Hatraya olarak adlandırılır (Hintçe kökenli Zerdüştçe) ve yenisi de Gülistan olarak meşhurdur. Bu iki mahzenin ortasında, Zerdüştler ölülerini koydukları taştan bir boşluk vardır.