Enver Aşkay:

Eğer Arabistan İsrail İle İlişkileri Normalleştirirse Diğer Ülkeler De Bunu Yapacaktır

Haber Numarası: 1448682 Bölüm: Dünya
انور عشقی

Arabistan ile İsrail arasındaki Camp David anlaşması kapsamında Arabistan, Parlamentonun kararıyla Tiran ve Senafir adalarını Mısır'a verdikten sonra bu anlaşma artık daha etkin olacaktır.

Tesnim Haber Ajansı - Batı Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı ve Arabistanlı eski general yaptığı açıklamada, eğer İsrail Arap Barışı projesini kabul ederse, Arabistan İsrail ile ilişkilerini normalleştirecektir ve bu normalleştirme ortak menfaatler doğrultusunda yapılacaktır. 

Batı Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı ve Arabistanlı eski general Enver Aşkay bir Alman haber ajansına verdiği röportajda şu açıklamalarda bulundu: İsrail ile ilişkileri normalleştirme Arap Barışı Projesi doğrultusunda yapılmaktadır. (Bu proje Arabistan eski Kralı Selman Bin Abdulaziz tarafından Batı Asya'da Filistin ve İsrail arasında barış sağlanması ve 1967 sınırları kapsamında Filistin devleti kurulması ve bunun dünya tarafından resmi olarak tanınması ve yine Filistinli mültecilerin evlerine geri dönmeleri ve İsrail'in Golan tepelerinden geri çekilmesi amacıyla 2002 yılında yapıldı). 

Aşkay daha sonra sözlerini şöyle sürdürdü: Arabistan ile İsrail arasındaki Camp David anlaşması kapsamında Arabistan, Parlamentonun kararıyla Tiran ve Senafir adalarını Mısır'a verdikten sonra bu anlaşma artık daha etkin olacaktır. 

Batı Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı açıklamalarının devamında meşhur Tiran ve Senafir anlaşmasıyla ilgili olarak şunları söyledi: Bu iki adanın verilmesindeki amaç Tel-Aviv ile Arabistan arasında ilişki kurulması değildi, asıl amaç Mısır ile deniz sınırlarını çizmekti, bu sınırlar çizildiğinde bahsi geçen iki ada Arabistan sınırları içinde kaldı ve bu durum Camp David anlaşmasının uygulanmasını sağlayacaktır. Bu anlaşma artık İsrail-Mısır anlaşması olmaktan çıkmış uluslararası bir boyut kazanmıştır. Mısır ve Arabistan İsrail, Ürdün ve diğer ülkelerin gemilerinin geçtiği geçişleri birlikte denetleyecekler ve Arabistan İsrail ile işbirliği yapmaya başlayacak ve bu işbirliğinin şartı İsrail'in Arap Barışı projesini kabulü ve anlaşmanın uygulanması olacak. 

Enver Aşkay daha sonra sözlerini şöyle sürdürdü: Bana göre, Arabistan Arap Barışı projesinin uygulanmasının ardından İsrail ile ilişkilerini normalleştirecektir. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Arap Barışı projesinden çok az farklılığı olan bir proje yayımladı ve bu proje şuan Amerika tarafından değerlendirilmektedir. Bu projenin ardından diğer proje incelenecektir ve eğer Filistin tarafı bunu kabul ederse, eminim Arabistan asla buna karşı çıkmayacaktır. Bu iki proje arasındaki fark ise şudur; İsrail Filistin devletinin konfederasyon şeklinde Mısır ve Ürdün'ün garantörlüğü ile kurulmasını istiyor ve diğer nokta ise Kudüs konusu en son görüşülmek üzere şuan bir kenara bırakılmış durumdadır. Arabistan'ın elinde tuttuğu en büyük koz İsrail ile ilişkileri normalleştirmedir ve bu şuan Filistinlilerin haklarını alması için en büyük garantidir çünkü İslam Ülkeleri Liderleri Zirvesinde de anladığımız gibi, Arabistan'ın amacı İslam Ülkelerini yönlendirmektir, eğer Arabistan İsrail ile ilişkilerini normalleştirirse İslam Ülkeleri de ilişkilerini normalleştirecektir ve İsrail ile bölge ülkeleri arasındaki durgunluk ortadan kalkacaktır. İsrail sunduğu proje ile bir anlamda Filistinlilerin haklarını verme konusunda bir esneklik göstermiş oldu. 

Enver Aşkay daha sonra kendisine yöneltilen Arabistan halkının yönelişinin ne olduğu konusundaki soruya verdiği yanıtta şunları söyledi: Eğer şuan Arabistan camiasına, atılan twittlere ve gençlerin sosyal medyadaki görüşlerine bakacak olursak şunu görüyoruz; onlar İsrail'in ülkeye bir kez bile düşmanlık beslemediğini söylüyorlar. 

Enver Aşkay daha sonra sözlerini şöyle sürdürdü: Şüphesiz Filistinlilerin hakkına saygı gösterilmelidir ve Arabistan'ın eski kralı Kral Abdulaziz'in döneminde Filistinlilerin Arap Barışı Projesine destek vermeleri durumunda Filistinli kardeşlerini haklarını alana kadar destekleme yemini etmişti. Daha sonra Filistinlilerin onayladığı projenin uygulanmasıyla, onların haklarına saygı duymuş ve duymaktadır ve bu haklara uygulamaktadır ve şuna inanıyorum ki eğer Filistinliler İsrail ile her ne şekilde anlaşırsa anlaşsın Arabistan buna karşı çıkmayacak. Tahminlere göre Hamas Hareketi bu çözüm yolunu, Hamas'ın İhvanul-Muslimiyn'le yeni bir ilişkisi olması sebebiyle kabul edecek ve Mısır'da bir yıldır etkin olan İhvan-ı Zamani İsrail'e Arap Barışı Projesinden farklı güzel bir proje sundu. Onlar yaptıkları açıklamalarda İsrailli liderlere samimiyetlerini ve dostluklarını gösterdiler ancak bu adım ne Gazze halkının menfaati ve ne de Filistin Özerk Teşkilatının yararı doğrultusundaydı. 

Batı Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı daha sonra sözlerini şöyle sürdürdü: Hamas tarafından yakın zamanda açıklanan belge, iki ülke kurulması ve İsrail ile sınırların çizilmesi çözümleri konusunda anlaşmaya varıldı ancak bu belgede Hamas'ın İsrail ile anlaşma yapıp yapmayacağı belirsizdir, bununla birlikte bu belge bu boyutta büyük bir gelişme sayılmaktadır. Şuan İsrail sunduğu proje ile sadece bu projenin Arap ülkeleri ve Filistinlileri kapsamasını istiyor. Hamas Filistin Özerk Teşkilatı ile işbirliği yapmalıdır ve Arabistan sadece Özerk Teşkilat ile ilişki kuracaktır ve eğer Arabistan sadece Hamas ve İslami Cihat Hareketi ile iletişim kuracak olursa, benim bu ülkede gördüğüm sorun olmayacaktır ve hatta Hamas'a yardım da Özerk Teşkilat aracılığıyla olacaktır. 

Aşkay açıklamalarının devamında "Acaba Arabistan ve İsrail'in yakınlığının nedeni ortak düşman yani İran'ın varlığı mıdır?" Sorusuna verdiği yanıtta şunları söyledi: Bu konu bir raslantı değildi belki bir altyapıydı ve bu koşullar ve altyapılar bu olayın yaşanmasına neden oldu. İran'a karşı düşmanlığın iki boyutu bulunuyor; İsrail ve Arabistan. Arabistan boyutu İsrail boyutundan farklıdır, İsrail'in İran ile düşmanlığının nedeni İran'ın İsrail'in dünya haritasından silinmesi ve yok olmasını istemesidir ancak Arabistan'ın İran ile düşmanlığının nedeni İran'ın Arabistan'ın güvenliğini ihlal etmek istemesidir. Arabistan Şeytan ile kendi güvenliğini korumak işbirliği yapmaya hazır olduğunu söylemiyor ve hiçbir insan ya da Şeytan ile işbirliği yapmak için herhangi bir sebep görmüyor. Barış ve ilişkilerin normalleştirilmesi sürecinden sonra Riyad ile Tel-Aviv arasındaki ortak menfaatler doğrultusunda işbirliği daha artacaktır. 

Aşkay açıklamalarının sonunda kendisine yöneltilen "Acaba Arabistan İran'dan daha güçlü ve askeri güce sahip İsrail gibi bir müttefik mi arıyor?" Sorusuna verdiği yanıtta şunları söyledi: Aslında İsrail'den daha güçlü Amerika'dır ve bu nedenle Arabistan onunla müttefik oldu. 

    Tüm Haberler