خبرگزاری تسنیم ـ مهدی رضاوش؛ سیزدهم آبان در حافظه تاریخی ملت ایران، فقط یک روز تقویمی نیست؛ بلکه نقطهای سرنوشتساز در تقابل ملتها با سلطهگری جهانی است. تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در سال 1358، نه صرفاً یک اقدام سیاسی، بلکه یک رخداد تمدنی بود که توازن روانی و سیاسی جهان دو قطبی آن روز را به چالش کشید و مفهوم «مبارزه با استکبار» را از شعار به گفتمان تبدیل کرد. از آن پس، 13 آبان بهعنوان «روز ملی مبارزه با استکبار جهانی» نماد بیداری ملتی شد که تصمیم گرفت تاریخ خود را با اراده خویش بنویسد.
ریشههای خشم ملت علیه سلطه
برای فهم عظمت تسخیر لانه جاسوسی، باید به حافظه جمعی مردم ایران بازگشت. کودتای 28 مرداد 1332 که با طراحی سازمان سیا و همراهی انگلیس، دولت ملی دکتر مصدق را سرنگون کرد، نقطه آغاز بیاعتمادی ملت ایران به آمریکا بود. پس از آن، حمایتهای بیچونوچرا از رژیم پهلوی، دخالت در ساختار فرهنگی، نظامی و اقتصادی کشور، و تحقیر مردم در برابر مستشاران آمریکایی، زخمی عمیق بر پیکر ملت بر جای گذاشت. انقلاب اسلامی در سال 1357 پاسخ تاریخی به آن همه تحقیر و سلطه بود، اما حضور فعال سفارت آمریکا در طراحی توطئههای پس از انقلاب، بار دیگر ملت را برآشفت.
تسخیر؛ انفجار خشم مقدس یک ملت
صبح 13 آبان 1358، دانشجویان مسلمان پیرو خط امام، با اشغال سفارت آمریکا در تهران، اعلامکردند که دوران سلطه و جاسوسی پایان یافتهاست. آنان اسناد فراوانی را از دخالت مستقیم آمریکا در امور داخلی ایران افشا کردند؛ اسنادی که بعدها در قالب مجموعه «اسناد لانه جاسوسی» منتشر شد و چهره واقعی سفارتخانهای را آشکار کرد که بیشتر به مرکز عملیات اطلاعاتی شباهت داشت تا نمایندگی دیپلماتیک.
امامخمینی (ره) این حرکت را «انقلاب دوم» نامید و فرمود: «اگر انقلاب اول، سلطنت را بیرون کرد، انقلاب دوم، ریشههای وابستگی را قطع نمود.» از این منظر، تسخیر لانه جاسوسی نه اقدامی احساسی، بلکه حرکتی عمیق، آگاهانه و ضد سلطه بود که روح استقلال را در کالبد انقلاب دمید.
مفهوم استکبار؛ از واژه تا واقعیت
در ادبیات اسلامی و سیاسی انقلاب، «استکبار» بهمعنای خودبرتربینی قدرتهایی است که با اتکا به ثروت، تکنولوژی و نظامیگری، اراده خود را بر ملتهای دیگر تحمیل میکنند. آمریکا، بهعنوان مصداق بارز استکبار، نماد این روحیه در عصر مدرن است. از نگاه امامخمینی (ره)، مبارزه با استکبار نه یک نزاع دیپلماتیک، بلکه جهاد مستمر فرهنگی، سیاسی و تمدنی است؛ زیرا تا زمانی که روحیه سلطهگری در جهان وجود دارد، روح مقاومت نیز باید زنده بماند.
بازتاب جهانی یک حرکت دانشجویی
تسخیر لانه جاسوسی، در سطح بینالملل، ضربهای بیسابقه به هیمنه آمریکا بود. رسانههای غربی، ابتدا آن را «حادثهای غیرقانونی» خواندند، اما بهتدریج فهمیدند که این اقدام، نشانهای از بیداری ملتهای مستقل در برابر ساختار سلطه است. از آمریکای لاتین تا آفریقا، جنبشهای ضداستعماری، از الگوی ایران الهام گرفتند. حتی در جهان اسلام، گفتمان جدیدی شکل گرفت که آمریکا را نه حامی آزادی، بلکه دشمن ملتها میدانست. این حرکت باعث شد تا بسیاری از ملتها به بازنگری در روابط خود با قدرتهای بزرگ بپردازند.
تداوم روح 13 آبان در قرن جدید
اکنون بیش از چهار دهه از آن روز تاریخی میگذرد، اما پیام 13 آبان همچنان زنده است. هر ساله دانشآموزان و دانشجویان، با فریاد «مرگ بر آمریکا»، نه از نفرت، بلکه از آگاهی سخن میگویند. آنان میدانند که مبارزه با استکبار، یعنی دفاع از کرامت انسانی، استقلال فکری و هویت ملی. در دورانی که استکبار چهره خود را در قالب جنگ نرم، تحریم اقتصادی و نفوذ فرهنگی پنهان کرده است، تفسیر جدیدی از 13 آبان لازم است: مبارزه با استکبار در عصر رسانه، یعنی مقاومت در برابر تحریف حقیقت و تسلط فرهنگی غرب.
پس تسخیر لانه جاسوسی آمریکا، رویدادی صرفاً سیاسی نبود؛ تجلی خودآگاهی تاریخی ملتی بود که تصمیم گرفت استقلال خویش را از نو تعریف کند. این حرکت، نقطه آغاز یک هویت تمدنی تازه بود که امروز در قالب «جبهه مقاومت» در سراسر جهان اسلام امتداد یافتهاست.
13 آبان، یادآور این حقیقت است که ملتها اگر بر ایمان و آگاهی تکیه کنند، میتوانند در برابر بزرگترین قدرتها بایستند. پیام این روز، برای نسل امروز، دعوت به خودباوری و مقاومت فرهنگی است؛ مقاومتی که نه با نفرت، بلکه با بصیرت و امید پیش میرود.
انتهای پیام /