به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، آیتالله علامه محمدتقی مصباح یزدی(رضواناللهتعالیعلیه) از جمله چهرههایی بود که نام او با «بصیرت»، «اخلاص» و «کنش هوشمندانه در بزنگاههای تاریخی» گره خورده است؛ شخصیتی که همزمان در قلههای علمی، میدان تربیت نیروی انسانی و صحنه دفاع از انقلاب اسلامی حضوری تعیینکننده داشت و میراث فکری و نهادی او، همچنان در تحولات فکری و سیاسی کشور نقشآفرین است.
آنچه در ذیل میآید نظرات اندیشمندان حوزوی درباره شخصیت علامه مصباح یزدی(ره) است.
آیتالله محمود رجبی: مصباح یزدی، نماد بصیرت و معمار تربیت نیروهای انقلابی
آیتالله محمود رجبی، عضو شورای عالی حوزه علمیه و رئیس مؤسسه آموزشی-پژوهشی امام خمینی(ره)، به مناسبت سالگرد ارتحال علامه مصباح یزدی و همزمان با نهم دی، روز بصیرت، با اشاره به جامعیت کمنظیر این متفکر انقلابی، اظهار کرد: یکی از برجستهترین ابعاد شخصیت علامه مصباح، بعد علمی ایشان بود؛ ما کمتر شخصیتی را سراغ داریم که هم در علوم حوزوی در بالاترین سطح قرار داشته باشد و هم اشرافی عمیق بر علوم روز و تحولات فکری جهان معاصر داشته باشد و بتواند نسبت به مخاطرات فکری این علوم برای فرهنگ اسلامی هشدار دهد و در عین حال نقدهای تخصصی و راهگشا ارائه کند.
وی افزود: علامه مصباح یزدی هم برای نخبگان و اهل نظر سخن داشت و هم برای عموم جامعه؛ میتوانست هم نقد فلسفی و معرفتی بر مبانی علوم انسانی غربی بنویسد و هم جامعه را نسبت به پیامدهای فرهنگی و فکری این نظریات آگاه سازد. این ترکیبِ نادر از عمق علمی و دغدغه اجتماعی، از ایشان شخصیتی اثرگذار ساخته بود.
آیتالله رجبی با اشاره به توان مدیریتی بالای علامه مصباح تصریح کرد: ایشان در عرصه مدیریت علمی نیز کمنظیر بودند. تأسیس نهادهای مهمی مانند دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، آن هم در فضایی که پیش از انقلاب بدبینیهای عمیقی میان این دو نهاد وجود داشت، نشاندهنده قدرت مدیریت و نفوذ معنوی ایشان بود. حضور حدود صد استاد برجسته دانشگاه در این مجموعه و دلبستگی آنان به منش و روش علامه مصباح، خود گواهی روشن بر این حقیقت است.
عضو شورای عالی حوزه علمیه، تربیت نیروی انسانی را یکی از شاخصترین ابعاد شخصیت علامه مصباح دانست و گفت: در این عرصه، ایشان واقعاً بینظیر بودند. چه در تربیت نیروهای حوزوی برای تولید علوم انسانی اسلامی و چه در طراحی و اجرای طرح ولایت که امروز بیش از صد هزار نفر از دانشجویان، اساتید، طلاب و حتی دانشآموزان را دربر گرفته است. طرح ولایت مسیری هدفمند برای تربیت نیروهای وفادار، آگاه و متعهد به انقلاب اسلامی بود.
وی ادامه داد: علامه مصباح با تلاش خستگیناپذیر خود، نظام اسلامی را بهعنوان یک نظام حق و قابل دفاع، هم از منظر فکری و هم از منظر الهی، تبیین کرد و نسلی از نیروهای انقلابی را پرورش داد که امروز در سطوح مختلف حوزه، دانشگاه و نظام جمهوری اسلامی منشأ اثر هستند.
آیتالله رجبی با تأکید بر بصیرت مثالزدنی این عالم انقلابی اظهار کرد: ایشان قدرت تشخیص بالایی نسبت به تهدیدها، آسیبها و بحرانهای فکری و فرهنگی داشتند و در لحظه مناسب وارد میدان میشدند. دفاع صریح و بیملاحظه ایشان از انقلاب و ولایت، چه در دوران مبارزه با رژیم پهلوی و چه پس از پیروزی انقلاب، نشاندهنده تعهد عمیق و بیچونوچرای ایشان به آرمانهای امام(ره) و رهبری معظم انقلاب بود.
وی افزود: هم امام خمینی(ره) و هم مقام معظم رهبری، بهدرستی قدر اندیشه و نقش علامه مصباح را دانستند و حمایتهای مکرر ایشان از طرحها و دیدگاههای این متفکر بزرگ، نشاندهنده صحت مسیر و عمق اثرگذاری ایشان است.
رئیس مؤسسه آموزشی-پژوهشی امام خمینی(ره) با اشاره به اخلاص کمنظیر علامه مصباح گفت: ایشان حقیقتاً برای خدا کار میکردند. نه به دنبال نام بودند، نه مقام و نه بهرههای دنیوی. وقتی به تکلیف الهی میرسیدند، بدون ملاحظه و با تمام وجود وارد میدان میشدند. زهد، قناعت و سادهزیستی ایشان در زندگی شخصی، امروز برای جامعه ما یک درس بزرگ است.
آیتالله رجبی با اشاره به تعبیر رهبر معظم انقلاب که علامه مصباح را «نماد بصیرت» دانستند، خاطرنشان کرد: نهم دیماه جلوه عینی بصیرت ملت ایران بود؛ روزی که مردم، در اوج غبارآلودگی فضای سیاسی، با تشخیص درست و بهموقع وارد میدان شدند و نقشه دشمن را نقش بر آب کردند. این روحیه بصیرت، ریشه در تربیت فکری و فرهنگی عالمانی چون علامه مصباح یزدی دارد.
وی در پایان تأکید کرد: ملت ایران در مقاطع حساس پس از انقلاب، هرگاه نیاز بوده، با بصیرت و حضور بهموقع حماسه آفریدهاند و نهم دی یکی از درخشانترین جلوههای این حقیقت است؛ حقیقتی که میراث فکری و تربیتی علامه مصباح یزدی در شکلگیری و تداوم آن نقشی انکارناپذیر داشته است.
شیخ نعیم قاسم: اندیشهای که به مقاومت معنا داد
شیخ نعیم قاسم که در کنگره بینالمللی «استاد فکر» به صورت تصویری شرکت کرده بود؛ علامه مصباح یزدی را صاحب «اندیشهای اصیل» دانست؛ اندیشهای که به باور او، در بستر انقلاب اسلامی و همزمان با خیزش امام خمینی(قدس سره) برای احیای اسلام ناب محمدی شکل گرفت و توانست در برابر دوگانه شرق و غرب، الگویی مستقل و ریشهدار از حاکمیت دینی ارائه دهد. وی تأکید کرد که این اندیشه، نه در تقابل با پیشرفت و فناوری، بلکه در تعارض بنیادین با ذوبشدن در فرهنگ غربی تعریف میشود و بر حفظ اصالت فکری اسلام پای میفشارد.
شیخ نعیم قاسم تصریح کرد که آیتالله مصباح یزدی همواره مسأله فلسطین، مقابله با رژیم صهیونیستی و مواجهه با طاغوت متجسم در آمریکا را از اولویتهای جهان اسلام میدانست و این نگاه، نه شعاری، بلکه مبتنی بر تحلیل عمیق از مناسبات قدرت در جهان معاصر بود. به گفته او، اهتمام مستمر علامه مصباح به وضعیت مقاومت در لبنان و فلسطین، نشان میدهد که این متفکر حوزوی، تحولات میدانی را بخشی جداییناپذیر از مسئولیت فکری خود میدانست.
حجت الاسلام شریفی: علامه مصباح یزدی، الگوی بیبدیل اسلامیسازی علوم انسانی
حجتالاسلام احمدحسین شریفی، رئیس دانشگاه قم و عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، با تشریح راهبرد علمی و عملی آیتالله مصباح یزدی، ایشان را یکی از پیشگامان بینظیر در مسیر اسلامیسازی علوم انسانی معرفی کرد.
حجتالاسلام شریفی اظهار داشت: آیتالله مصباح همچون بسیاری از متفکران برجسته اسلامی و حتی برخی اندیشمندان غربی، به علوم انسانی موجود نقد جدی داشتند و آن را گرفتار نقصهای اساسی و ناتوان در شناخت کامل حقیقت انسان میدانستند. ایشان معتقد بودند روشهای رایج تجربی، چه کمی و چه کیفی، علیرغم تلاشها و دستاوردهای گسترده، قادر به تحلیل درست کنشها و پدیدههای انسانی نیستند و نیازمند بازنگری و اصلاح عمیقاند.
وی افزود: علامه مصباح علوم انسانی رایج را به دو دسته توصیفی و توصیهای تقسیم میکردند و معتقد بودند بهویژه در بخش توصیهای، تعارضات فراوانی با ارزشها و مبانی اسلامی وجود دارد. از این رو، اسلامیسازی علوم انسانی مستلزم سه گام اساسی بود: نخست، نقد علوم انسانی موجود؛ دوم، تبیین بنیانهای معرفتی و فلسفی علوم انسانی اسلامی؛ و سوم، تولید فلسفه علم مبتنی بر آموزههای اسلامی. ایشان خود در طول عمر علمی و مدیریتی، تمامی این گامها را پیگیری کردند.
رئیس دانشگاه قم در توضیح گام نخست گفت: علامه مصباح پنج سطح نقد را ضروری میدانستند: نقد دستاوردها، نقد نظریهها، نقد روششناسی، نقد مبانی و نقد فلسفه علم مربوطه. به اعتقاد ایشان، بدون نقد عمیق و دقیق، امکان ایجاد علمی اسلامی و متکی بر مبانی عقلی و قرآنی وجود ندارد.
وی درباره گام دوم توضیح داد: پس از آشکارسازی کاستیها و ضعفهای علوم انسانی غربی، علامه مصباح بر تدوین و تشریح بنیانهای هستیشناختی، معرفتشناختی، انسانشناختی، ارزششناختی و روششناختی علوم انسانی اسلامی تأکید داشتند. این بنیانها، زیربنای تحول و بازسازی علمی بودند.
حجتالاسلام شریفی در ادامه گفت: گام سوم، تولید فلسفه علم هر یک از شاخههای علوم انسانی بود. ایشان معتقد بودند روانشناسی، اقتصاد و جامعهشناسی به عنوان علوم پایه، باید ابتدا بر اساس مبانی اسلامی بازساخته شوند و سپس علوم پیرو مانند حقوق، مدیریت و تعلیم و تربیت بر این پایهها توسعه یابند.
رئیس دانشگاه قم با اشاره به اقدامات ساختاری علامه مصباح افزود: ایشان مؤسسات آموزشی و پژوهشی متعددی تأسیس کردند، از جمله مؤسسه در راه حق و بنیاد باقرالعلوم(ع)، که پس از آن مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) شکل گرفت. هدف اصلی، تربیت دانشجویان و استادانی بود که هم بر علوم انسانی مسلط باشند و هم بر مبانی اسلامی. علامه مصباح معتقد بودند بدون ایجاد گفتمان نخبگانی، هیچ اثر علمی و نظری قابل تحقق نخواهد بود؛ زیرا علوم غربی خود متأثر از فرهنگ غرب است و برای اسلامیسازی علوم انسانی، لازم است جامعه و فرهنگ نیز متحول شود.
حجتالاسلام شباننیا: علامه مصباح یزدی، فقیه مجاهد و استاد فکر
حجتالاسلام قاسم شباننیا، عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، با تشریح ابعاد شخصیتی و علمی آیتالله مصباح یزدی، ایشان را نمونهای ممتاز از «فقیه مجاهد» و «استاد فکر» معرفی کرد.
حجتالاسلام شباننیا اظهار داشت: یکی از تعابیری که مقام معظم رهبری درباره علامه مصباح به کار بردهاند، تعبیر فقیه مجاهد است. این مجاهدت به معنای پایبندی و تلاش بیوقفه ایشان برای پیادهسازی اندیشهها و نظریات علمی در عرصه عمل و جامعه است، حتی اگر این مسیر با مقاومت و هزینههای سنگین همراه باشد.
وی افزود: علامه مصباح همواره مباحث علمی و نظری را با نگاه منظومهای و منسجم دنبال میکردند؛ از مبانی علمی گرفته تا مسائل اجتماعی و فرهنگی، همه در یک ساختار منطقی و منسجم دیده میشد. این نظم و انسجام تنها در مطالعات و تحقیقات باقی نمیماند، بلکه در مواجهه با چالشهای اجتماعی و تصمیمگیریهای عملی نیز تجلی مییافت.
عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) با اشاره به مواضع روشن ایشان در برابر جریانهای فکری مختلف گفت: در مقابل تفکرات مارکسیستی، لیبرالیسم و جریانهای اصلاحطلب، علامه مصباح همواره از اسلام ناب دفاع کردند و حتی در این مسیر هزینه پرداختند؛ نمونهای بارز از مجاهدت علمی و عملی ایشان که جامعیت اندیشه و عمل را نشان میدهد.
حجتالاسلام شباننیا همچنین یادآور شد: مقام معظم رهبری ایشان را استاد فکر نامیدهاند. هر علمی نیازمند استاد است و علوم اندیشه و فکر بیش از همه نیازمند راهنمایی و هدایت صحیح است تا مسیر درست نشان داده شود و انسان از انحرافات مصون بماند. تنها کسی که در زمانه ما به چنین وصفی نائل آمده، علامه مصباح است.
وی در پایان گفت: آیتالله مصباح یزدی، به عنوان فقیه مجاهد و استاد فکر، الگویی کمنظیر برای شاگردان و علاقهمندان به علوم اسلامی و اندیشههای ناب دینی هستند. آثار، رهنمودها و شیوههای علمی و مدیریتی ایشان باید همواره زنده نگه داشته شود تا نسلهای آینده از اندیشههای الهی و کاربردی ایشان بهرهمند گردند.
حجتالاسلام امیدی: علامه مصباح یزدی، از اسلام دفاع عقلانی و شجاعانه میکرد
حجتالاسلام مهدی امیدی، دانشیار و عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، با اشاره به جایگاه مرحوم حضرت آیتالله مصباح یزدی(ره) در فلسفه اسلامی و تفسیر موضوعی قرآن، او را عالمی برجسته در دفاع از اسلام و سنگرهای ایدئولوژیک نظام دانست.
حجتالاسلام امیدی اظهار کرد: استاد مصباح در طول عمر شریف خود با تلاشهای گسترده و مستمر، دفاع عقلانی و منطقی از عقاید اسلامی و شیعی را پیش برد و همزمان با مبارزه علیه انحرافات فکری و عقیدتی، صدها شاگرد زبده را پرورش داد تا از علوم و معارف ایشان بهرهمند شوند.
وی افزود: استاد از لحاظ اخلاقی، فردی بسیار متواضع، فروتن و خوشخلق بود و دلدادگی عمیق به اهل بیت عصمت و طهارت(ع)، به ویژه حضرت زهرا(س)، از ویژگیهای بارز ایشان به شمار میرفت. شاگردپروری، گفتمانسازی و جریانسازی نیز از دیگر خصایص برجسته علامه مصباح بود.
عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) با اشاره به فشارها و تهدیدهای داخلی، تأکید کرد: ترور شخصیت ایشان توسط ضد انقلاب داخلی هرگز نتوانست عشق و ارادت ایشان به مقام عظمای ولایت و دفاع شجاعانه ایشان از شجره طیبه انقلاب اسلامی را کمرنگ کند.
حجتالاسلام امیدی در ادامه خاطرنشان ساخت: فهم عمیق، نظم و انسجام فکری استاد، باعث شد که در سنگر مبارزه فرهنگی و ایدئولوژیک موفقیتهای کمنظیری کسب کند. شجاعت و جسارت ایشان در بیان حقایق اسلام، بهویژه در زمان ورود بدعتها در دین، نمادی از ایمان و اعتقاد راسخ ایشان به اسلام بهمثابه دینی کامل و جامع بود.
حجتالاسلام دینپناه: انسجام فکری و تکلیفمداری، دو ویژگی بارز علامه مصباح یزدی
حجتالاسلام حسن دینپناه، عضو هیأت علمی گروه ادیان و جنبشهای معنویت مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، به بررسی ابعاد اخلاقی، علمی و معنوی شخصیت مرحوم آیتالله مصباح یزدی پرداخت و او را عالمی برجسته در حوزه اخلاق، فلسفه و معارف اسلامی معرفی کرد.
حجتالاسلام دینپناه اظهار داشت: استاد مصباح با بهرهگیری از محضر اساتید برجستهای همچون علامه طباطبایی و امام خمینی(ره)، به شخصیتی مهذّب، زاهد و قانع تبدیل شدند و خود نیز به استادی برجسته در اخلاق اسلامی دست یافتند. زهد و خودسازی درونی ایشان همواره با توسل عمیق به اهل بیت(ع) همراه بود.
وی افزود: سیره عملی ایشان در تعامل با مردم، بهویژه در پذیرش تقاضاهای عمومی مانند اذان و اقامه گفتن در گوش خردسالان، بیانگر بزرگواری، تواضع و دوری از تکلف در برابر علاقمندان بود. یکی از برجستهترین ویژگیهای ایشان، اخلاص کمنظیر بود که حتی مخالفان نیز بر صداقت و باور قلبی ایشان اذعان داشتند.
حجتالاسلام دینپناه درباره بُعد معنوی استاد مصباح گفت: دلدادگی خاص ایشان به اهل بیت، بهویژه حضرت زهرا(س)، و ایمان صاف و زلال در حوزه معارف، همراه با تأکید عملی بر انتظار ظهور حضرت قائم(عج) و اهمیت خانواده و تربیت فرزندان، از شاخصههای برجسته زندگی شخصی ایشان بود.
در بعد علمی، وی تأکید کرد: آیتالله مصباح یزدی از انسجام فکری بالایی برخوردار بودند که امکان دنبال کردن یک سیر منطقی مطالعاتی در آثارشان را برای مخاطبان فراهم میکرد. رویکرد متعادل و همزمان ایشان به قرآن و احادیث اهل بیت(ع)، باعث شده بود دیدگاههایشان در معارف اسلامی «متین و سره» باشد و خلأهای برخی متفکران دیگر در آن دیده نشود.
حجتالاسلام دینپناه افزود: ایشان در عین توجه به مباحث عقلی، مطالعات صرفاً حسی و تجربی را روشی ناقص میدانستند و مسیر فکری و عملی خود را همواره به سمت بازگشت به قرآن و معصومین(ع) هدایت میکردند.
وی در خصوص مواضع عملی و تکلیفمداری استاد مصباح بیان کرد: آیتالله مصباح یزدی با روحیه انجام وظیفه و تکلیفمداری شناخته میشدند و مواضع خود را صریح و بدون توجه به خوشایند یا ناخوشایند دیگران اعلام میکردند. این خصلت ایشان را به فردی با مواضع قاطع در برابر انحرافات و التقاطها تبدیل کرده بود.
عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) خاطرنشان کرد: از منظر علمی، استاد مصباح از معدود شخصیتهایی بودند که توان نقد مؤثر مکاتب فلسفی غیراسلامی و مبارزه با جریانهای فکری التقاطی و غربگرا را داشتند و این نقدها با استفاده از عقل و منطق برای تبیین عقاید اسلامی انجام میشد.
حجتالاسلام حسینخانی: ادب و اخلاص در رفتار و عمل
حجتالاسلام هادی حسینخانی، مدیر گروه اخلاق مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، ابعاد اخلاقی، معنوی و اخلاص عملی مرحوم آیتالله مصباح یزدی را تشریح کرد و ایشان را الگویی بیبدیل در ادب نسبت به اهل بیت(ع) و تبعیت محض از ولایت معرفی نمود.
حجتالاسلام حسینخانی بیان داشت: رعایت ادب در اخلاق، نزد همه انسانها مهم و سرنوشتساز است و در رفتار علامه مصباح این ویژگی بهصورت بارزی نمود پیدا میکرد؛ چه در تعامل با شاگردان و افراد عادی، چه در برخورد با کودکان و بهویژه در برابر اهل بیت(ع) که ادب ایشان در این بُعد فوقالعاده بود.
وی افزود: استاد مصباح همواره بعد از نماز، قبل از شروع مکالمه با دیگران، گوشهای به قبله میایستاد و سلام کاملی به چهارده معصوم میداد و سپس به زیارت حضرت معصومه(س) میپرداخت. حتی با وجود درد زانو و محدودیتهای جسمی، ایشان در زیارت ائمه در حرمها ساعتها با خشوع و خضوع ایستاده دعا و زیارت میخواندند و گویی تمام هستی در برابر حضور معنوی ایشان فراموش میشد.
مدیر گروه اخلاق مؤسسه امام خمینی(ره) همچنین به بعد اجتماعی و سیاسی فعالیتهای علامه مصباح اشاره کرد: ایشان پیش از خطبههای نماز جمعه تهران سخنرانی میکردند و با صراحت و شفافیت، اسلام ناب، فتنهها و انحرافات فکری، بهویژه جریان مدعی اصلاحات را تبیین مینمودند. باوجود انتقادهایی که نسبت به سیاسی بودن سخنان ایشان مطرح میشد، استاد مصباح تنها نظر رهبری را ملاک عمل قرار میدادند و هرگز نگران وجهه علمی خود نبودند.
وی ادامه داد: روزی که ایشان سخنران قبل از نماز جمعه بودند و رهبر انقلاب پس از ایشان خطبهها را اقامه کردند، حضرت آیتالله خامنهای چندین بار فرمودند: طیّب الله انفاسکم و این تأیید رهبری، برای استاد مصباح قوت قلب شرعی و عملی بود تا همان مسیر روشنگری و بیان حقایق را ادامه دهند.
حجتالاسلام حسینخانی در پایان گفت: در دیدار سال 89 با حضور رهبر معظم انقلاب در قم، وقتی حضرت آیتالله خامنهای مقابل استاد مصباح قرار گرفتند، ایشان با ارادتی مثالزدنی دستان رهبری را بوسیدند؛ عملی که با وجود جایگاه علمی برجسته و سن بالاتر ایشان، نشاندهنده ادب، اخلاص و تواضع عمیق استاد نسبت به ولی امر مسلمین بود.
این روایتها جلوهای از زندگی معنوی، اخلاقی و علمی علامه مصباح یزدی را به تصویر میکشد؛ عالمی که با ادب، اخلاص و تبعیت محض از ولایت، الگویی شاخص در مسیر تعهد علمی و اخلاقی و درک صحیح از معارف اهل بیت(ع) بود.
حجتالاسلام ابوترابی: علامه مصباح یزدی؛ استاد فکر و اخلاق، نوآور در علوم عقلی و شاگردپرور برجسته
حجتالاسلام احمد ابوترابی، عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، با اشاره به شخصیت علمی و اخلاقی مرحوم علامه آیتالله مصباح یزدی، ایشان را نمونهای کمنظیر در نوآوری، نظریهپردازی و شاگردپروری در علوم عقلی و فلسفه اسلامی معرفی کرد.
حجتالاسلام ابوترابی اظهار داشت: مرحوم علامه مصباح رضوانالله علیه در دوران معاصر از نظر نوآوری و نظریهپردازی در علوم عقلی، نظیری نداشتند و این روحیه را در شاگردان خود نیز ایجاد کردند. ایشان حقیقتاً شاگردپرور و محققپرور بودند و همانگونه که مقام معظم رهبری فرمودند، شخصیتی بودند با «جوشش علمی و معنوی» که برکات وجودی ایشان به شاگردان و جامعه سرریز میشد و سهم بزرگی بر جامعه علمی داشتند.
وی افزود: یکی از ویژگیهای برجسته علامه مصباح، شناسایی خلأهای معرفتی در حوزه علوم عقلی و پر کردن هوشمندانه آنها بود. ایشان بهطور ویژه به بخشهایی میپرداختند که مستقیماً ایمان مردم را تهدید میکرد و میتوانست زمینه انحراف و گمراهی ایجاد کند. بدین ترتیب با اولویتبندی مسائل فکری، به تقویت اعتقادات جامعه اسلامی کمک میکردند و با انحرافات فکری مقابله مینمودند.
عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) با اشاره به شناخت عمیق علامه مصباح از تاریخ و تمدن غرب بیان کرد: استاد مصباح میدانست انحرافات فکری غرب از کجا آغاز شده و بر چه مبانی استوار است؛ از همین رو در منظومه فکری خود به نقاط لغزش آنها میپرداخت تا برای جامعه اسلامی سپری فکری و معرفتی ایجاد کند. شاید بتوان تمام این ویژگیها را در جمله رهبر انقلاب خلاصه کرد: «فکر هم استاد میخواهد»؛ ایشان استاد فکر بودند، میدانستند کجا باید فکر کرد، روی چه مسألهای وقت گذاشت و کدام مشکل علمی و دینی باید حل شود.
حجتالاسلام ابوترابی در ادامه به بعد اخلاقی استاد مصباح اشاره کرد: ایشان از نوجوانی اخلاق را مقدم بر علم قرار داده بودند. یکی از شواهد این حقیقت، خاطرهای است از همدرس ایشان در درس علامه طباطبایی که میگوید: ‘در هفده سال همدرس بودن با آیتالله مصباح حتی یکبار شائبه ناخالصی در ایشان ندیدم.’ همچنین، استاد مصباح سالها از محضر آیتالله بهجت بهره اخلاقی برده و پانزده سال پیش از درس فقه ایشان در جلسات اخلاق حضور مییافتند که آثار عمیق آن در اخلاص، شجاعت دینی و معنویت ایشان آشکار بود.
وی در پایان تأکید کرد: جامعه امروز ما حقیقتاً از این شخصیت کمنظیر محروم شده و امید است خداوند متعال توفیق عطا کند تا علاوه بر علمای برجسته کنونی، شخصیتهای جامع و اثرگذاری همچون مرحوم آیتالله مصباح نصیب حوزههای علمیه و جامعه اسلامی گردد.
حجت الاسلام اسدی: وظیفهمحوری و پایمردی علامه مصباح یزدی
حجتالاسلام محمدرضا اسدی، معاون آموزش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، در گفتوگویی جامع با تشریح ویژگیهای بارز علامه آیتالله مصباح یزدی، ایشان را نمونهای کمنظیر در ترکیب علم، اخلاق و عمل معرفی کرد.
حجتالاسلام اسدی اظهار داشت: مهمترین خصیصه علامه مصباح، وظیفهمحوری و تکلیفگرایی ایشان بود. دغدغه فکری اصلی استاد همواره این بود که در هر مقطع زمانی وظیفه و تکلیف خود را تشخیص دهد، آن را شناسایی کند و با تمام توان به انجام آن بپردازد. این ویژگی نه تنها نیازمند شناخت دقیق مسائل جاری جامعه بود، بلکه ایجاب میکرد حتی در حوزههایی که علاقه شخصی کمتری داشتند، با جدیت وارد عمل شوند.
وی در ادامه افزود: ویژگی دوم ایشان، آشنایی کامل با مسائل روز و اهتمام به ارائه دین متناسب با نیازهای جامعه بود. علامه مصباح با تحلیل دقیق منابع دینی و درک درست از تحولات اجتماعی و علمی، همواره تلاش داشتند تا دین را به صورت کاربردی و پاسخگو به نیازهای زمان ارائه دهند. دغدغه اسلامیسازی علوم انسانی و بهرهگیری از آن در اداره حکومتی دینی، یکی از دغدغههای مهم ایشان بود.
حجتالاسلام اسدی همچنین به سومین ویژگی برجسته استاد اشاره کرد و گفت: پایداری و استقامت در مسیر انجام وظایف، شاخصهای بینظیر در زندگی علمی و مدیریتی ایشان بود. هرگاه علامه مصباح مسیر وظیفه خود را تشخیص میدادند، هیچ مانعی نمیتوانست ایشان را از حرکت بازدارد و حضور مستمر در صحنه، نمادی از پایمردی و تعهد عملی ایشان بود.
معاون آموزش مؤسسه امام خمینی(ره) در پایان تأکید کرد: این سه ویژگی؛ وظیفهمحوری، آشنایی با مسائل روز و پایداری در مسیر وظیفه، نماد جامع شخصیت علمی و اخلاقی علامه مصباح یزدی بود و ایشان را به الگویی بیبدیل برای شاگردان، محققان و جامعه اسلامی تبدیل کرده است.
انتهای پیام/