تبریز میزبان دائمی روایت‌های ایثار/ سینمای دفاع مقدس نیازمند تحول است

به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، هنر متعالی همواره پلی است میان «حماسه دیروز» و «ادراک امروز». در شرایطی که دشمنان این مرز و بوم با ابزار رسانه در پی گسستن پیوند نسل‌های جدید با آرمان‌های انقلاب اسلامی هستند، برگزاری رویدادهای فرهنگی با محوریت «ایثار و شهادت» نه یک حرکت نمادین، بلکه یک ضرورت استراتژیک در عرصه جهاد تبیین محسوب می‌شود. جشنواره فیلم ایثار، تلاشی است برای بازخوانی هنرمندانه رشادت‌هایی که امنیت و عزت امروز ایران مدیون آن‌هاست؛ رویدادی که می‌کوشد زبانِ گویای سینما را به خدمتِ انتقال مفاهیم ناب انسانی و الهی درآورد.

شهر تبریز، شهر اولین‌ها و مهد دلیرمردان عاشورایی، این بار میزبان دومین دوره این رویداد ملی است. جشنواره‌ای که با خبری خوش مبنی بر دائمی شدن دبیرخانه آن در این دیار و همچنین نقدهای دلسوزانه پیشکسوتان سینما برای ارتقای کیفی آثار دفاع مقدس، فضایی متفاوت را تجربه می‌کند.

در ادامه گزارش مشروح مصاحبه مهم دبیر علمی و میهمان ویژه جشنواره را می‌خوانید.

تأسیس دبیرخانه دائمی در تبریز؛ گامی برای هویت‌بخشی فرهنگی

محمد نجاری، دبیر علمی دومین جشنواره فیلم ایثار، در گفت‌گو با خبرنگار تسنیم، ضمن تشریح ابعاد مختلف جشنواره از تصمیمات راهبردی برای آینده این حرکت فرهنگی خبر داد.

وی با تمجید از فضای همدلی ایجاد شده در استان آذربایجان شرقی، گفت: باید صمیمانه از میزبانی و برنامه‌ریزی دقیق مسئولان استان و شهر تبریز قدردانی کنم. میهمان‌نوازی گرم مردم تبریز و تدابیر عالی اتخاذ شده، فضایی مطلوب و در شأن این رویداد ملی فراهم کرده است. دوستان هنرمند من در حوزه‌های علوم انسانی و هنر که در این سفر همراه بنده هستند، با این نظر کاملاً موافقند که تبریز میزبانی شایسته‌ای را رقم زده است.

دبیر علمی دومین جشنواره فیلم ایثار با اشاره به نقش بی‌بدیل رسانه‌ها در بازتاب ارزش‌های ایثار افزود: تشکر ویژه‌ای دارم از اصحاب رسانه و بسیج رسانه استان که در پوشش خبری و تبلیغات این دوره نقش مؤثری داشتند. تلاش بسیار آنان برای من قابل احترام و سبب خرسندی بود و حضور پرشورشان در این نشست خبری، صحنه‌ای جذاب و دیدنی را رقم زده است.

نجاری خبر از تأسیس یک پایگاه ثابت فرهنگی داد و بیان کرد: یک تصمیم استراتژیک اتخاذ شده است که بر اساس آن، دبیرخانه دائمی فیلم و فیلمنامه ایثار به شهر تبریز اختصاص می‌یابد. این دبیرخانه قرار است با همکاری تنگاتنگ پژوهشگاه علوم انسانی، شهرداری تبریز و دیگر نهادهای مرتبط فعال شود. هدف ما از این اقدام، استفاده از این فرصت طلایی برای هویت‌بخشی فرهنگی هرچه بیشتر به شهر تبریز است.

وی با ابراز خرسندی از سطح آثار ارسالی، به بخش فیلمنامه‌نویسی اشاره کرد و گفت: حضور نویسندگان جوان و به‌ویژه نویسندگان خانم در این بخش، بسیار نویدبخش و مایه دلگرمی بود. ما برای اینکه این استعدادها رها نشوند، برنامه‌ریزی دقیقی برای تشکیل کارگاه‌های متناوب و مستمر فیلمنامه‌نویسی در آینده نزدیک انجام داده‌ایم تا خروجی‌های ملموسی داشته باشیم.

«ایران، سرای امید»؛ پادزهری بر یأس‌آفرینی دشمن

دبیر علمی دومین جشنواره فیلم ایثار با تبیین شعار امسال، رویکرد تربیتی جشنواره را تشریح کرد: رویکرد کلی جشنواره عام است، اما چشم‌انداز ویژه ما، کودکان و نوجوانان هستند. برای این قشر عزیز، سانس‌های ویژه‌ای در نظر گرفته‌ایم تا بتوانند این فرهنگ اصیل را بیاموزند. با استقرار دبیرخانه دائمی، برنامه‌ای مدون برای تولید آثار حرفه‌ای با موضوع ایثار، ویژه مخاطب کودک و نوجوان طراحی و اجرا خواهد شد.

نجاری افزود: شعار این دوره را «ایران، سرای امید» انتخاب کردیم. در روزگاری که برخی تلاش می‌کنند تا بذر ناامیدی را در دل کودکان و نوجوانان ما بکارند، این شعار می‌خواهد سرلوحه‌ای برای تقویت امید باشد. همان‌طور که نوجوانان ما در هشت سال دفاع مقدس نقش‌آفرین بودند و امروز نیز شاهد همبستگی مردم در عرصه‌های مختلف هستیم، وظیفه جشنواره فیلم ایثار، هنری کردن این روایت‌های یکدلی، امید و عشق به میهن است. ما در نشست‌های تخصصی، الگوهایمان را بر پایه فرهنگ غنی ایرانی و اسلامی ارائه و تبیین خواهیم کرد.

 

سینمای دفاع مقدس باید از «پروپاگاندا» به «واقعیت زندگی» کوچ کند

در سوی دیگر این رویداد، علی ژکان، فیلم‌نامه‌نویس پیشکسوت و میهمان ویژه جشنواره، با نگاهی آسیب‌شناسانه و دلسوزانه، به بررسی وضعیت کنونی سینمای دفاع مقدس پرداخت و بر لزوم تغییر ریل‌گذاری در تولید این آثار تأکید کرد.

ژکان در ابتدا با آرزوی موفقیت برای جشنواره ایثار، دغدغه اصلی خود را این‌گونه بیان کرد: اهمیت جشنواره‌هایی نظیر ایثار به این است که به واقعیات رجوع کنند. امروز باید از جنبه‌های صرفاً تبلیغاتی دور شد و به بطن واقعیت‌ها توجه نشان داد. در دوران جنگ، نیاز به رویکرد تبلیغی و تهییجی (پروپاگاندا) وجود داشت و آن زمان لازم بود؛ اما در دوره کنونی، رویکرد ما باید معطوف به تصویر واقعیت زندگی باشد. فیلم دفاع مقدس امروز باید زندگی واقعی مردم را نشان دهد، نه صرفاً شعار.

این کارگردان باسابقه، وظیفه نهادهای متولی را سنگین دانست و تصریح کرد: وظیفه ارگان‌ها و سازمان‌های فرهنگی باید حمایت و اهمیت دادن به طرح‌ها و ایده‌هایی باشد که رویکردشان تصویر واقعیات است. مسئولان باید کاری کنند که مخاطب احساس راحتی کند و این نکته ظریف را درک کنند که نسل جوان امروز و نیازهایش متفاوت است؛ این نسل شاید درکی مستقیم از دهه 60 نداشته باشد. ارگان‌ها باید این تفاوت نسلی را بفهمند و زبانِ گفت‌وگو با آنان را پیدا کنند.

میهمان ویژه جشنواره فیلم ایثار با گلایه از نادیده گرفته شدن برخی آثار ارزشمند در رویدادهای بزرگ سینمایی گفت: متأسفانه در لیست بسیاری از فیلم‌ها، به‌ویژه در جشنواره فیلم فجر، آثار دفاع مقدس آن‌طور که شایسته است نشان داده نمی‌شود؛ این رویکرد باید تغییر کند. باید به فیلم و سینمای این حوزه کمک کرد.

ژکان با مقایسه سینمای جنگ در ایران و جهان افزود: سینمای دفاع مقدس مطالب بسیاری برای ارائه دارد و دریایی از موضوع و مطلب است. همان‌طور که جهان هنوز درباره جنگ‌های جهانی اول و دوم فیلم می‌سازد و حرف‌های تازه دارد، ما نیز باید با تحقیق و پژوهش عمیق، فیلم‌های جدیدی با رویکرد جدید و به‌روزتری بسازیم.

وی به تفاوت بنیادین جنگ تحمیلی با سایر نبردها اشاره و تأکید کرد: دفاع مقدس و جنگ هشت‌ساله، تأثیر عمیق خود را بر زندگی مردم حتی بعد از سالیان سال گذاشته است. زندگی مردم قبل از جنگ طور دیگری بود و بعد از آن دگرگون شد؛ لذا این موضوع همچنان مهم و حیاتی است. اما باید توجه داشت که مسئله دفاع مقدس ویژگی خاص خودش را دارد و با جنگ‌های دیگر متفاوت است. جنبه عمومی جنگ‌های دیگر صرفاً “دفاع سرزمینی” بود، ولی در جنگ دفاع مقدس، معیارها و مفاهیم والای دیگری مانند “شهادت” و ایثارِ مکتبی مطرح است که باید درست تصویر شود.

تمرکززدایی فرهنگی و بازنگری در محتوای آثاردو پیام اصلی جشنواره فیلم ایثار

به گزارش تسنیم، دومین جشنواره فیلم ایثار در تبریز، با دو پیام روشن کار خود را آغاز کرده است: نخست، تمرکززدایی فرهنگی و سپردن پرچم روایتگری ایثار به استانی که خود مهد ایثار است، و دوم، ضرورت بازنگری در محتوای آثار سینمایی دفاع مقدس. سخنان صریح علی ژکان در کنار رویکرد امیدبخش محمد نجاری، نشان می‌دهد که برای اثرگذاری بر نسل جدید، سینمای انقلاب نیازمند عبور از پوسته شعار و رسیدن به مغزِ واقعیت است. اگر سینمای ما بتواند «زندگی» جاری در دل «جنگ» و معنویت نهفته در «دفاع» را بدون لکنت و با زبان نسل امروز روایت کند، بی‌تردید «ایران، سرای امید» باقی خواهد ماند.

انتهای پیام/