به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمان، فرونشست زمین در سالهای اخیر به یکی از مهمترین بحرانهای زیستمحیطی ایران تبدیل شده و بسیاری از استانهای کشور را تحت تأثیر قرار داده است. استان کرمان که همواره با پدیدههای طبیعی همچون خشکسالی، ریزگرد و سیل دستوپنجه نرم میکند، امروز با چالشی خاموش و عمیقتر به نام فرونشست زمین مواجه است؛ پدیدهای که بنا بر اعلام کارشناسان و مسئولان مربوطه، ابعاد آن در جنوب کرمان به مرحله بحرانی رسیده است.
میانگین 30 تا 40 سانتیمتر فرونشست سالانه زمین در این منطقه، عددی تکاندهنده است که در مقیاس جهانی «فاجعه» به شمار میرود. پیامدهای این بحران تنها به ایجاد شکافها و شیارهای زمین محدود نمیشود و در چنین شرایطی، کارشناسان بر لزوم تغییر رویکرد در مدیریت منابع آب، اجرای طرحهای آبخیزداری و آبخوانداری و همچنین فرهنگسازی برای مصرف صحیح منابع تأکید دارند.
قاسم رحیمیان مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب استان کرمان در گفتوگو با تسنیم، اشاره به بحرانهای با زیستمحیطی استان کرمان اظهار داشت: استان کرمان هماکنون با چهار بحران جدی مواجه است؛ خشکسالی، سیل، ریزگردها و فرونشست زمین که متأسفانه روند فرونشست در جنوب استان بهشدت نگرانکننده است.
میانگین 40 سانتیمتر فرونشست؛ رکوردی فاجعهبار در جهان
رحیمیان با بیان اینکه در مطالعات انجامشده استان کرمان در زمره بحرانیترین نقاط کشور از نظر فرونشست قرار دارد، افزود: «بر اساس بررسیهای کوتاهمدتی که داشتیم، میانگین فرونشست در استان حدود 30 تا 40 سانتیمتر در سال است که در مقیاس جهانی یک فاجعه به شمار میرود.
وی ادامه داد: بخشهای متعددی از جنوب استان شامل فاریاب، دوساری، عنبرآباد و حتی شهر کهنوج با فرونشستهای شدید مواجهاند و در بارندگیهای اخیر نیز شاهد ایجاد گالیها و شیارهای عمیق در سطح زمین در محدوده شهر کهنوج بودیم.
ریشههای بحران؛ برداشت بیرویه و خشکسالی
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب استان کرمان، با تأکید بر اینکه عامل اصلی فرونشست زمین به مدیریت منابع آب برمیگردد، گفت: خشکسالیهای پیدرپی موجب تخلیه آبخوانها و سفرههای زیرزمینی شده و برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی نیز این پدیده را تشدید کرده است.
وی افزود: متأسفانه چه در چاههای مجاز و چه غیرمجاز شاهد برداشت بیش از ظرفیت هستیم. حتی چاههای دارای پروانه بهرهبرداری نیز اغلب بیش از میزان تعیینشده برداشت میکنند که این مسئله فشار مضاعفی بر آبخوانها وارد میکند.
رحیمیان تصریح کرد: علاوه بر خشکسالی و برداشت بیرویه، تغییرات اقلیمی و تغییر کاربری اراضی هم از عوامل تشدیدکننده فرونشست هستند. این پدیده نهتنها اراضی کشاورزی بلکه محدوده اطراف شهرها را نیز تهدید میکند.
وی با اشاره به لزوم مدیریت یکپارچه منابع آب و خاک در استان اظهار داشت: کار اصلی که باید انجام دهیم، مدیریت بهینه سرزمین است. هم مسئولان و هم خود مردم باید در مدیریت برداشت از منابع آب زیرزمینی همکاری کنند. برداشت چاههای کشاورزی باید صرفاً در حد نیاز واقعی باشد و فرهنگسازی جدی در این زمینه لازم است.
مدیرکل منابع طبیعی جنوب استان کرمان اجرای پروژههای آبخیزداری و آبخوانداری را راهکاری کلیدی برای مقابله با بحران فرونشست دانست و افزود: درخواست ما از مسئولان استان بهویژه استاندار، معاونت عمرانی و سازمان مدیریت و برنامهریزی این است که اعتبارات ویژهای برای این پروژهها اختصاص دهند تا بتوانیم آبخوانها را تغذیه کرده و منابع آبی را مدیریت کنیم.
رحیمیان در پایان خاطرنشان کرد: فرونشست زمین فاجعهای خاموش است که اگر مدیریت نشود، خسارتهای جبرانناپذیری به زیرساختها، اراضی کشاورزی و زندگی مردم وارد میکند. امیدواریم با تأمین اعتبارات لازم و مشارکت مردم بتوانیم از شدت این بحران بکاهیم.
انتهای پیام/511/