به گزارش گروه بینالملل تسنیم؛ در دو هفته اخیر تحولات نظامی جدیدی در یمن به وقوع پیوسته است که از زمان توافق ریاض در نوامبر 2019 بی سابقه قلمداد میشود. پیشران اصلی این تحولات، تحرکات شورای انتقالی جنوب یمن است که تحت حمایت مالی و لجستیکی امارات فعالیت میکند.
شورای انتقالی جنوب (STC) ساختاری است که در سال 2017 تأسیس و یکی از گروههایی بود که در جریان توافق ریاض که در تاریخ 5 نوامبر 2019 میان نیروهای مزدور اماراتی و عربستانی به امضا رسید در قالب شورای رهبری ریاست جمهوری (PLC) ادغام و دولتی در تبعید را در عدن تشکیل داد.
با این حال در سایه اختلاف نظرهای امارات و عربستان بر سر آینده یمن به ویژه همسویی امارات با سناریوی تجزیه یمن از یک سو و در مقابل مخالفت عربستان با این اقدام از درون دچار اختلاف شد. دو هفته قبل بود که نیروهای تحت امر شورای انتقالی جنوب با حمایت ابوظبی اقدام به پیشروی در استانهای حضرموت و المهره در شرق یمن کردند و مراکز تحت کنترل متحدین عربستانی را به سرعت یکی پس از دیگری تسخیر کردند. هدف رهبران شورای انتقالی جنوب از این عمل، تشکیل کشوری مستقل به نام یمن جنوبی عنوان شد.
براین اساس عربستان به طور رسمی و آشکارا نسبت به تغییرات سرزمینی در یمن واکنش منفی نشان داد و در عملیاتی ویژه ضمن بمباران کاروان تسلیحاتی شورای انتقالی جنوب، که از بندر فجیره امارات وارد بندر مکلا، قطب اقتصادی شرق یمن شده بود، نسبت به سیاستهای این شورا و متحدش امارات اولتیماتومی 24 ساعته صادر کرد.
در پی انتشار این اولتیماتوم، امارات روز چهارشنبه (10 دی) در بیانیهای هر گونه دخالت این کشور در تنشهای داخلی در یمن را رد کرده است اما هیچ قولی برای توقف ارائه کمک به شورای انتقالی جنوب هم نداد. تحولات در یمن نشان میدهد که جداییطلبان در حال حاضر هیچ قصدی برای عقبنشینی از مناطقی که تصرف کردهاند، ندارند و انور التمیمی، سخنگوی شورای انتقالی جنوب، صریحاً گفت این نیروها از مناطق حضرموت و المهره عقبنشینی نخواهند کرد.[1]
التمیمی در عین حال به خبرگزاری فرانسه گفت جداییطلبان در جنوب یمن پس از تصرف بخشهای وسیعی از خاک یمن در این ماه، مصمم به تأسیس یک کشور جدید هستند، اما افزود جدایی رسمی تنها زمانی اتفاق خواهد افتاد که «شرایط مناسب باشد.»[2]
واقعیت این است که تصرف جنوب شرقی یمن، مهمترین تغییر سرزمینی در این کشور از زمان آتشبس با میانجیگری سازمان ملل در سال 2022 محسوب میشود که پیامدهای گستردهای برای توازن قدرت داخلی یمن و همچنین منطقه پیرامونی آن دارد؛ زیرا تقویت شورای انتقالی جنوب و کسب فتوحاتی در جنوب یمن به نفع منافع اسرائیل برای یافتن جای پایی در داخل یمن از یک سو و تمرکززدایی از انصارالله و دولت صنعا نسبت به دشمن صهیونیستی و مشغول شدن در درگیری های داخلی این کشور است.
اگرچه این تحولات شامل گروههای فعال در یمن میشود، اما با توجه به حمایت امارات از شورای انتقالی جنوب، این اقدامات دارای پشت پرده بزرگی است که میتواند به وضوح ردپای رژیم صهیونیستی را در آنها نیز دید.
پنج سال پس از آنکه امارات و اسرائیل توافقنامه ابراهیم را در 15 سپتامبر 2020 در کاخ سفید به امضا رساندند، طرفین وارد همکاریهای امنیتی و نظامی شدند که نتایج آن میتواند ثبات خاورمیانه را به چالش بکشد. توافقعادیسازی مذکور در پنج سال گذشته، کمکم به یک مشارکت چندوجهی شامل همکاری نظامی، اشتراکگذاری اطلاعات، ادغام اقتصادی و سرمایهگذاریهای مشترک که به آفریقا گسترش مییابد، تبدیل شده که بیثباتی و ناامنی منطقهای را تشدید کرده است.
در همین راستا در قلب همکاری امارات و اسرائیل، مشارکتهای نظامی قرار دارد که از سال 2024 افزایش یافته است. در خصوص این همکاریها میتوان به این موارد اشاره کرد: برگزاری رزمایش دریایی چند ملیتی با همراهی آمریکا و بحرین در دریای سرخ، همسویی در پروژههای دفاعی مانند سیستم دفاع هوایی اسپایدر و تولید پهپاد هرمس 900، حضور جنگندههای میراژ 2000-9 امارات در رزمایشهایی با نیروهای اسرائیلی در یونان، ایجاد یک پلتفرم اطلاعاتی مشترک به نام «کریستال بال» برای مبارزه با حملات سایبری و اشتراکگذاری اطلاعات.
علاوه بر این، اسناد فاششده در سال 2025، اتحاد مخفی گستردهتری را نشان میدهد که امارات، قطر، بحرین و اسرائیل تحت نظارت ایالات متحده برای مقابله با توان موشکی ایران در آن مشارکت دارند. این اقدامات در مجموع خطر تشدید رقابتهای تسلیحاتی منطقهای را نیز به همراه دارد.
در این خصوص یکی از نقاط بسیار استراتژیک در یمن، همکاری امارات و اسرائیل در جزیره سوکوترا است. در گزارشی که JForum، سایت رسمی جامعه یهودیان فرانسوی زبان منتشر کرده است، امارات متحده عربی و رژیم صهیونیستی در تلاش هستند تا پایگاه اطلاعاتی و جاسوسی در جزیره استراتژیک سوکوترا قطری در 350 کیلومتری جنوب یمن تاسیس کنند. آنها پیش از علنی کردن برقراری روابط کامل دیپلماتیک با یکدیگر در سال 2020، کارهای زیربنایی این طرح را شروع کرده بودند.
در همین خصوص گروهی از افسران اطلاعاتی اسرائیلی و اماراتی به جزیره سوکوترا رفتند و مکانهای مختلف برای ایجاد پایگاههای اطلاعاتی را بررسی کردند. هدف از این کار، جمعآوری اطلاعات از سراسر منطقه به ویژه باب المندب، خلیج عدن و شاخ آفریقا بود.[3] از این رو پیشرویهای شورای انتقالی جنوب با حمایت محمد بن زاید، رئیس امارات، بخشی از راهبرد کلی تلآویو و ابوظبی در حوزه امنیتی و جزیره استراتژیک سوکوترا است.
بعد دیگر همسویی امارات و رژیم صهیونیستی، در برنامههای سیاسی مشترکشان در یمن و محیط پیرامونی این کشور خلاصه شده است. در همین راستا وبسایت «اسرائیل هیوم» در تابستان سال 2020 در مقالهای شورای انتقالی جنوب یمن را «دوستان مخفی» اسرائیل توصیف کرد. آویل اشنایدر، نویسنده این مقاله تصریح کرد: «چند هفته قبل کشور جدید پشت درهای بسته در خاورمیانه اعلام شد.» اشاره وی به شورای انتقالی جنوب به رهبری عیدروس زبیدی بود.
اشنایدر با تاکید بر اینکه هنوز هیچ رابطه دیپلماتیک رسمی میان دو طرف وجود ندارد، موضعگیری «مثبت» عیدروس زبیدی در خصوص رابطه با اسرائیل را نشانههایی از مناسبات احتمالی در آینده دانست. در همان زمان هانی بن بریک، معاون شورای انتقالی جنوب روابط با رژیم صهیونیستی را «بسیار خوب» توصیف کرد و گفت: اسرائیل نسبت به چشمانداز «ایجاد یک کشور خودمختار جدید در یمن» مثبت عمل کرده است.
قطعاً تکه تکه شدن کشورهای عربی با استراتژیهای رژیم صهیونیستی در منطقه سازگار است؛ حمایت از تجزیه طلبی در جنوب یمن، در این راستا تحلیل میشود. مداخلات پنهانی اسرائیل در یمن بدون سابقه نیست. در طول جنگ داخلی 1962-1970 اسرائیل اسلحه و پول برای حمایت از پادشاهی متوکلی علیه جمهوریخواهان ناصری ارسال میکرد. بنابراین هرگونه تلاش اسرائیل از ظهور یک کشور مستقل در منطقه باید با سوءظن پیگیری شود.[4]
حاکمیت «شورای انتقالی جنوب» بر نقاط استراتژیک در جنوب و شرق یمن به ویژه بنادر عدن و المکلا، ممکن است باعث کنترل آن بر مسیرهای تجارت جهانی در خلیج عدن و دریای عرب شود[5] که با توجه به روابط رژیم صهیونیستی و امارات، این مسئله میتواند به معنای افزایش نفوذ و نظارت این رژیم بر این منطقه استراتژیک شود که در حال حاضر به دلیل فاصله بیش از دو هزار کیلومتری از اراضی اشغالی، این مهم برای اسرائیل مقدور نیست.
در مجموع، همسویی سیاست های منطقهای و فرامنطقهای امارات با رژیم صهیونیستی، آن را به عاملی کلیدی در جهت گسترش نفوذ اسرائیل در سراسر خاورمیانه و آفریقا تبدیل میکند. با توجه به روابط نزدیک ابوظبی و تل آویو، پیشروی و موفقیت شورای انتقالی جنوب، به نفع رژیم صهیونیستی است. اما مسئله قابل توجه آنکه این همکاری محدود به یمن نخواهد ماند و احتمالا فراتر از مرزهای این کشور، سومالی و سودان را نیز در بر خواهد گرفت، اقداماتی که راهبرد اسرائیل در تجزیه این کشورها برای دسترسی به دریای سرخ هموار میسازد.
از این رو به رسمیت شناختن سومالیلند توسط رژیم صهیونیستی در دسامبر 2025، که بنا به گزارشها توسط پایگاههای امارات متحده عربی در شاخ آفریقا تسهیل شد، نمونهای از این برنامه است: این امر میتواند در آیندهای نزدیک به اسرائیل امکان حضور نظامی در تنگه باب المندب و در کمترین فاصله با جبهه صنعا را بدهد و در عین حال تسلط لجستیکی امارات را بر این گستره مهم جغرافیایی ممکن سازد.[6]
پانوشت:
[1]. https://www.ynet.co.il/news/article/r1lnkuwewx
[2]. https://www.makorrishon.co.il/news/world-news/article/226403
[3])” UAE and Israel to establish spy base in Yemen Island”, https://www.middleeastmonitor.com/20200828-uae-and-israel-to-establish-spy-base-in-yemen-island/,8/28/2020.
[4])” Israel’s ambitions in south Yemen increase risk of conflict with Houthis”, https://www.middleeastmonitor.com/20200629-israels-ambitions-in-south-yemen-increase-risk-of-conflict-with-houthis/,6/29/2020.
[5]. https://www.israelhayom.co.il/news/defense/article/19572938
[6]. https://voiceofworld.org/2025/12/31/saudi-arabias-counterpunch-uae-israel-axis-in-yemen-a-strategic-gamble-backfires-by-kashif-mirza/
انتهای پیام/