به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حضرت عیسی علیهالسلام در تفکر اسلامی، چهارمین پیامبر اولواالعزم و صاحب شریعت مستقل است که از همان آغاز ولادت، مشمول عنایت ویژه الهی قرار گرفت. قرآن کریم تولد ایشان را آیتی الهی میداند و گزارش میکند که عیسی مسیح در همان گهواره به اذن خداوند لب به سخن گشود و حقیقت بندگی و رسالت خویش را آشکار کرد:
«قالَ إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ آتانِیَ الْكِتابَ وَ جَعَلَنِی نَبِیًّا» (مریم، 30).
این سخن، نهتنها دفاعی الهی از پاکدامنی حضرت مریم سلاماللهعلیها بود، بلکه اعلان رسمی نبوت عیسی علیهالسلام از نخستین لحظات حیات دنیوی به شمار میآید.
بر اساس آموزههای قطعی قرآن، حضرت عیسی علیهالسلام نه کشته شد و نه به صلیب رفت، بلکه به اراده الهی با جسم خویش به آسمان رفعت یافت:
«بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَیْهِ» (نساء، 158).
در نگاه اسلامی، این رفعت، مقدمه مأموریتی بزرگ در آینده تاریخ است؛ چراکه عیسی علیهالسلام در واپسین روزگار، به اذن خداوند به زمین بازمیگردد تا در کنار منجی موعود، حضرت مهدی عجلاللهتعالیفرجه، در مسیر اقامه عدالت و تحقق حکومت الهی نقشآفرینی کند. از اینرو، حیات حضرت عیسی در تفکر اسلامی، حلقهای اساسی در پیوند میان نبوت و مهدویت و بخشی از نقشه کلان الهی برای هدایت بشر به شمار میآید.
این پیوند میان رسالت حضرت عیسی علیهالسلام و آینده تاریخ بشر را میتوان در متون عهدین نیز دنبال کرد؛ چرا که بخش قابل توجهی از آموزههای منسوب به او، ناظر به «آخرالزمان» و تحقق وعدههای الهی در آینده است. در اناجیل، بهویژه در قالب تعابیری چون «پسر انسان»، سخن از آمدنی دوباره، داوری نهایی و برقراری حق و عدالت به میان آمده است؛ تعابیری که در سنت یهودی ـ مسیحی، ریشه در ادبیات نجاتبخشی و امید به مداخله نهایی خداوند در تاریخ دارد. این پیشگوییها نشان میدهد که تعالیم عیسی، تنها محدود به اصلاح اخلاقی زمانه خویش نبود، بلکه افق نگاه او به سرنوشت نهایی بشر و تحقق ملکوت الهی در زمین معطوف بود.
در انجیل یوحنا، این رویکرد آیندهنگر با تأکید بیشتری دیده میشود؛ جایی که سخن از آمدن «تسلیدهنده» و تحقق حقیقت کامل در آینده به میان میآید (یوحنا، بابهای 14 تا 16). هرچند تفسیر مسیحی این بشارات را عمدتاً ناظر به روحالقدس میداند، اما در نگاه تطبیقی و در گفتوگوی میاندینی، این متون بهعنوان نشانههایی از استمرار هدایت الهی و تحقق نهایی وعدههای خداوند قابل بررسیاند. از این منظر، پیوند میان نبوت حضرت عیسی علیهالسلام و آینده موعود، نقطه مشترکی است که هم در متون اسلامی و هم در بخشهایی از عهد جدید قابل ردیابی است و میتواند زمینهای برای فهم عمیقتر مفهوم نجات و حکومت الهی در پایان تاریخ فراهم آورد.
روایات اهلبیت علیهمالسلام با صراحت، مأموریت پایانی حضرت عیسی علیهالسلام را در ذیل حکومت جهانی امام مهدی عجلاللهتعالیفرجه ترسیم میکنند و این حقیقت را بهعنوان بخشی از سنت قطعی الهی در آخرالزمان معرفی مینمایند. در این روایات، عیسی بن مریم نه بهعنوان پیامبری مستقل با شریعتی جدید، بلکه بهمثابه یاور، وزیر و فرماندهای بزرگ در منظومه هدایت مهدوی حضور دارد؛ حضوری که نشاندهنده وحدت مسیر نبوت و امامت در تحقق عدالت نهایی است. قرآن کریم نیز به این بازگشت و ایمان عمومی اهل کتاب اشاره میکند:
«وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلَّا لَیُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ یَكُونُ عَلَیْهِمْ شَهِیدًا» (نساء، 159)
«و هیچیک از اهل کتاب نیست مگر آنکه پیش از مرگش به او ایمان میآورد، و روز قیامت، [عیسی] بر آنان گواه خواهد بود.»
در تفسیر روایی این آیه، امام محمد باقر علیهالسلام به روشنی نزول حضرت عیسی علیهالسلام پیش از قیامت را بیان کرده و میفرماید:
«إِنَّ عِیسَى یَنْزِلُ قَبْلَ یَوْمِ الْقِیَامَةِ إِلَى الدُّنْیَا، فَلَا یَبْقَى أَهْلُ مِلَّةٍ یَهُودِیٍّ وَلَا نَصْرَانِیٍّ إِلَّا آمَنَ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ، وَ یُصَلِّی خَلْفَ الْمَهْدِیِّ»؛ همانا عیسی پیش از روز قیامت به دنیا بازمیگردد، و هیچیک از اهل کتاب، یهودی یا مسیحی، باقی نمیماند مگر آنکه پیش از مرگش به او ایمان میآورد، و پشت سر امام مهدی نماز میخواند. (تفسیر القمی، ج1، ص158)
بر اساس این روایت، بازگشت عیسی علیهالسلام نقطه پایانی بر اختلافات اعتقادی اهل کتاب خواهد بود و حقیقتِ واحدِ دین الهی، در پرتو حکومت مهدوی، آشکار میشود. همین معنا در کلام پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله نیز با تعبیری عمیق و معنادار آمده است؛ آنجا که در حدیثی خطاب به حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها فرمودند: «الْمَهْدِیُّ الَّذِی یُصَلِّی عِیسَى خَلْفَهُ مِنْكِ» (تفسیر فرات الکوفی، ص463).
نماز گزاردن حضرت عیسی پشت سر امام مهدی عجلاللهتعالیفرجه، نماد روشنی از تقدم امامت بر نبوت در عصر تحقق وعده نهایی الهی است؛ عصری که در آن، همه خطوط هدایت به یک نقطه واحد میرسند و حضرت عیسی علیهالسلام، بهعنوان پیامبری بزرگ، در خدمت اقامه حکومت عدل جهانی قرار میگیرد.
انتهایپیام/