به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، ولادت علی علیه السلام نه فقط تولد یک انسان، که آغاز تجلی کامل انسانیت در قامت ولایت بود.
سیزدهم رجب، کعبه گواه حادثهای شد که تا ابد در حافظه تاریخ خواهد ماند؛ تولد ابرمردی که دلها را فتح کرد و پیش از آنکه حکومت کند، معنای حکمرانی را به عدالت پیوند زد. امیرالمؤمنین علی علیهالسلام در جهان اسلام، نه تنها نخستین ایمانآورنده، بلکه معیار حق و باطل شد؛ چنانکه پیامبر(ص) فرمود: «علی با حق است و حق با علی».
او امام محراب و میدان بود؛ هم در خلوت شبهای کوفه اشک میریخت و هم در غوغای میدان، سپر اسلام میشد.
عدالتش مرز نمیشناخت و محبتش دلهای خسته را آرام میکرد. امروز، در سالروز ولادت مولای متقیان، جهان اسلام بیش از هر زمان دیگر به سیره علوی نیاز دارد؛ به صداقت در حکومت، به شجاعت در دفاع از مظلوم و به تقوایی که سیاست را از آلودگی میرهاند.
علی(ع) نه فقط امام شیعیان، که سرمایه مشترک وجدان بیدار مسلمانان و الگوی جاودانه عدالت برای همه تاریخ است.
جایگاه امیرالمؤمنین علی علیهالسلام در نگاه خلفای اهل سنت
علی رمضان نژاد فعال حوزوی در یادداشتی به تسنیم توضیح داد...
امیرالمؤمنین علی علیهالسلام شخصیتی است که عظمت وجودی او فراتر از مرزهای مذهبی و اختلافات تاریخی قرار دارد. فضایل آن حضرت نهتنها در منابع شیعه، بلکه در معتبرترین متون اهل سنت و حتی از زبان خلفای راشدین نقل شده است. این مقاله با استناد به منابع اهل سنت، به بررسی فضایل امام علی علیهالسلام از منظر خلفای اهل سنت میپردازد و نشان میدهد که اعتراف به برتریهای ایمانی، اخلاقی و معنوی آن حضرت، امری مسلّم و انکارناپذیر در تاریخ اسلام است.
امیرالمؤمنین علی علیهالسلام، نخستین ایمانآورنده به پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم و پرورشیافته مستقیم مکتب نبوی، جایگاهی دارد که هیچ قلمی یارای ترسیم کامل آن را ندارد. گستره فضایل آن حضرت چنان بیپایان است که حتی رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم بیان کامل آن را غیرممکن دانستهاند و در وصف عظمت علوی چنین فرمودهاند:
«لَوْ أَنَّ اَلرِّیَاضَ أَقْلاَمٌ وَ اَلْبَحْرَ مِدَادٌ وَ اَلْجِنَّ حُسَّابٌ وَ اَلْإِنْسَ كُتَّابٌ مَا أَحْصَوْا فَضَائِلَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَلَیْهِ السَّلاَمُ» [1]
یعنی اگر درختان قلم شوند و دریاها مرکّب و جنیان حسابگر و انسانها نویسنده گردند، باز هم توان شمارش فضایل علی بن ابیطالب علیهالسلام را نخواهند داشت.
با وجود اختلافات تاریخی در مسئله خلافت، خلفای اهل سنت نیز به فضایل بیکران امام علی علیهالسلام اذعان کردهاند. از منظر خلیفه اول اهل سنت، ابوبکر، جایگاه امام علی علیهالسلام در نزد پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم بیبدیل بوده است. شعبی در نقل خود چنین میگوید:
«بَیْنَا أَبُو بَكْرٍ جَالِسٌ إِذْ طَلَعَ عَلِیٌّ مِنْ بَعِیدٍ، فَلَمَّا رَآهُ قَالَ: مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَنْظُرَ إِلَى أَعْظَمِ النَّاسِ مَنْزِلَةً، وَأَقْرَبِهِمْ قَرَابَةً، وَأَفْضَلِهِمْ دَالًّا، وَأَعْظَمِهِمْ غِنَاءً عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فَلْیَنْظُرْ إِلَى هَذَا الطَّالِعِ» [2]
یعنی هر کس دوست دارد بزرگترین مردم در مقام و منزلت، نزدیکترین آنان به رسول خدا و برترین انسان در بهرهمندی از پیامبر را ببیند، به این شخص که از دور نمایان شده است بنگرد.
و این معنا را به نقل مستقیم از پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم بیان میکند:
«صَدَقَ اللهُ وَرَسُولُهُ، قَالَ لِی رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ لَیْلَةَ الْهِجْرَةِ: كَفِّی وَكَفُّ عَلِیٍّ فِی الْعَدْلِ سَوَاءٌ» [3]
یعنی دست من و دست علی در عدالت برابر است.
خلیفه دوم اهل سنت، عمر بن خطاب، نیز بارها به فضایل امام علی علیهالسلام تصریح کرده است. او از پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم چنین نقل میکند:
«یَا عَلِیُّ، مَنْ أَحَبَّ وُلْدَكَ فَقَدْ أَحَبَّكَ، وَمَنْ أَحَبَّكَ فَقَدْ أَحَبَّنِی، وَمَنْ أَحَبَّنِی فَقَدْ أَحَبَّ اللَّهَ، وَمَنْ أَحَبَّ اللَّهَ أَدْخَلَهُ الْجَنَّةَ…» [4]
که محبت به علی و فرزندانش، عین محبت به خداوند و موجب دخول در بهشت است و دشمنی با آنان، دشمنی با خدا و موجب آتش.
همچنین عمر بن خطاب درباره سه فضیلت اختصاصی امام علی علیهالسلام میگوید:
«لَقَدْ أُوتِیَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ ثَلَاثًا، لَأَنْ أَكُونَ أُوتِیتُهَا أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ…» [5]
که همجواری با پیامبر در مسجد و پرچمداری روز خیبر از جمله آنهاست.
او ایمان امام علی علیهالسلام را نیز برتر از تمام آسمانها و زمین میداند و نقل میکند:
«لَوْ أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وُضِعَتَا فِی كِفَّةٍ، وَوُضِعَ إِیمَانُ عَلِیٍّ فِی كِفَّةٍ لَرَجَحَ إِیمَانُ عَلِیٍّ» [6]
از منظر خلیفه سوم اهل سنت، عثمان بن عفان نیز فضیلت معنوی امام علی علیهالسلام مسلم بوده است. در نقل تاریخی آمده است:
«سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ یَقُولُ: النَّظَرُ إِلَى عَلِیٍّ عِبَادَةٌ» [7]
یعنی نگاه کردن به چهره علی عبادت است.
نتیجهگیری
بررسی روایات و نقلهای تاریخی نشان میدهد که فضایل امام علی علیهالسلام حقیقتی فرامذهبی است که حتی خلفای اهل سنت نیز به آن اذعان داشتهاند. این اعترافها بیانگر عظمت بیبدیل شخصیت علوی و ظرفیت عظیم سیره آن حضرت برای تقویت وحدت اسلامی، اخلاق اجتماعی و بازگشت به الگوی ناب نبوی است. شناخت امام علی علیهالسلام، شناخت قله انسانیت و عدالت در تاریخ اسلام است.
کلمات کلیدی
امام علی علیهالسلام، فضایل علوی، خلفای اهل سنت، وحدت اسلامی، سیره نبوی
پینوشت
[1] بیانیع المودة، شیخ سلیمان قندوزی حنفی، صفحات 249 و 250
[2] برگرفته از کتاب «چرا شیعه شدم؟»، محمد رازی، صفحه 332
[3] مناقب، ابن مغازلی، به تحقیق محمد باقر بهبودی، صفحه 129، حدیث 170
[4] درر الاحادیث النبویّة، صفحه 51
[5] فضائل الصحابه، جلد 2، صفحه 819
[6] ترجمة الامام علی بن ابی طالب علیهالسلام، ابن عساکر، جلد 2، صفحه 365، حدیث 872
[7] البدایة و النهایة، جلد 7، صفحه 358، باب فضائل حضرت امام علی علیهالسلام
انتهای پیام/