به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، در شرایطی که بسیاری از مادران به دلیل مسئولیت فرزندداری از حضور در اعتکاف محروم میشوند، در سالهای اخیر، آیین معنوی اعتکاف با رویکردی تازه و متناسب با تحولات اجتماعی، بهصورت هدفمند و گروهبندیشده برگزار میشود؛ رویکردی که امکان بهرهمندی اقشار مختلف جامعه از این فرصت معنوی را فراهم کرده است. دانشآموزان، دانشجویان، نوجوانان، بانوان و بهویژه مادران بههمراه فرزندان، از جمله گروههایی هستند که در قالب اعتکافهای تخصصی، به این سنت عبادی روی آوردهاند.
یکی از جلوههای برجسته این تحول، اعتکاف مادر و فرزند است؛ الگویی که با درک واقعیتهای زندگی امروز مادران، شرایط حضور آنان را در کنار فرزندان خردسال در فضای مسجد فراهم میکند. در استان خراسان جنوبی، مسجد حضرت ابوالفضل(ع) بیرجند یکی از مساجدی است که در سالهای اخیر بهصورت مستمر میزبان این نوع خاص از اعتکاف بوده است.
اعتکاف مادرانه در بیرجند به همت گروههای مردمی
امسال نیز اعتکاف مادرانه ویژه مادران دارای فرزند خردسال، با همت خیرین و گروههای مردمی، بهویژه کانون بانوان خدمت رضوی، گروه مردمی حال خوش مادری و خیریه جمعیت و تعالی خانواده پناه، در مسجد حضرت ابوالفضل(ع) بیرجند برگزار شده و با استقبال گسترده مادران و فرزندان همراه بوده است.
این اعتکاف با هدف فراهمسازی شرایط حضور مادرانی که به دلیل مسئولیت مادری و نگهداری از فرزندان خردسال، معمولاً از شرکت در اعتکاف محروم میمانند، طراحی و اجرا شده است؛ اقدامی که به گفته شرکتکنندگان، آرامش خاطر مادر و احساس امنیت و دلبستگی بیشتر کودک را بههمراه دارد.
آمار شرکتکنندگان؛ حضور پررنگ مادران و کودکان
فاطمه شاد، دبیر کانون بانوان خدمت رضوی، گروه مردمی حال خوش مادری و خیریه جمعیت و تعالی خانواده پناه و مسئول برگزاری این اعتکاف، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به جزئیات این برنامه اظهار داشت: امسال میزبان 102 مادر معتکف و 185 فرزند هستیم که از این تعداد، 82 نفر از فرزندان نیز معتکف هستند. همچنین حدود 113 کودک زیر 8 سال در این اعتکاف حضور دارند.
وی با بیان اینکه این برنامه برای چهارمین سال متوالی برگزار میشود، افزود:با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری مبنی بر پذیرش حضور کودکان در محیط اعتکاف و با وجود سختیها و چالشهایی همچون سر و صدای کودکان، تصمیم گرفتیم اعتکافی ویژه مادران دارای فرزند خردسال برگزار کنیم تا این قشر نیز از فیض معنوی اعتکاف محروم نمانند.
برنامهریزی متناسب با همه گروههای سنی
مسئول برگزاری اعتکاف مادرانه با اشاره به برنامههای فرهنگی و آموزشی این مراسم گفت: در طول سه روز اعتکاف، روزانه سه کارگاه فرهنگی، آموزشی و تربیتی برای مادران و همچنین سه کارگاه ویژه نوجوانان برگزار میشود. علاوه بر این، برای کودکان نیز فضاهای تخصصی شامل آموزش و بازی تدارک دیده شده تا مادران بتوانند با آرامش بیشتری به عبادت بپردازند.
شاد با تأکید بر اهمیت خدمترسانی به مادران خاطرنشان کرد: با وجود همه سختیها، این خدمت برای ما بسیار ارزشمند و شیرین است؛ چرا که فرصتی فراهم میشود تا ساعاتی از فرزندان مراقبت کنیم و مادران بتوانند با تمرکز بیشتری به اعمال عبادی خود برسند.
وی در پایان ضمن قدردانی از همراهی مردم و نهادهای انقلابی گفت:با وجود برخی ناآرامیها و مشکلات، این برنامه با همراهی نظام و انقلاب و مشارکت مردمی بهخوبی برگزار شده است که جای تشکر و قدردانی دارد.
وقتی مادر و فرزند کنار هم معتکف میشوند
به گفته مادران شرکتکننده، یکی از مهمترین ویژگیهای اعتکاف مادرانه، حضور همزمان مادر و فرزند در فضای مسجد است. این همراهی سبب میشود مادر بدون نگرانی از فرزند خود به عبادت بپردازد و کودک نیز دچار احساس دلتنگی یا اضطراب نشود. در چنین فضایی، مادر و فرزند در کنار یکدیگر، تجربهای مشترک از معنویت را پشت سر میگذارند.
این شیوه برگزاری اعتکاف، نهتنها مانعی برای عبادت مادران ایجاد نکرده، بلکه به گفته بسیاری از آنان، فضای مسجد را صمیمیتر و معنویتر کرده است؛ فضایی که در آن، صدای کودکان نیز بخشی از هویت این اعتکاف محسوب میشود.
روایت یک مادر؛ معنویت در دل مادری
فاطمه جانی، مادر چهار فرزند و از شرکتکنندگان اعتکاف مادرانه، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم درباره تجربه خود از حضور در این مراسم معنوی گفت: امسال سومین سالی است که در اعتکاف مادرانه شرکت میکنم و خدا را شاکرم که این توفیق را به من داد تا دوباره در این جمع نورانی حضور داشته باشم.
وی با اشاره به شرایط امروز جامعه افزود: در شرایط فعلی جامعه که مادران با فشارهای زندگی، دغدغههای معیشتی و مسئولیتهای متعدد روبهرو هستند، برگزاری چنین اعتکافی واقعاً فرصت ارزشمندی برای آرامش و نزدیکی به خداست.
فرزند؛ مانع عبادت یا بال پرواز معنوی؟
این مادر چهار فرزند با رد نگاههای منفی نسبت به مادری پرجمعیت اظهار داشت: طبیعتاً حضور مادران بههمراه فرزندانشان سختیهایی دارد، اما همین سختیها در کنار هم، شیرینی اعتکاف را بیشتر میکند. وقتی فرزندان کوچک کنار آدم هستند، احساس میکنم خدا بیشتر به ما نظر میکند و این فرشتههای کوچک حالوهوای معنوی خاصی به فضا میدهند.
وی ادامه داد: داشتن فرزند، حتی تعداد زیاد فرزند، نهتنها مانع حال خوب و حال خوش معنوی مادران نیست، بلکه میتواند بال پرواز آنها باشد. انسان در کنار این فرزندان احساس میکند به خدا نزدیکتر میشود.
همدلی مادرانه؛ سرمایه پنهان اعتکاف
جانی با اشاره به فضای همدلی میان مادران گفت: گاهی وقت استراحت، ممکن است گریه نوزادی بلند شود، اما مادران همدیگر را بهخوبی درک میکنند. چون همه مادر هستیم، همدیگر را قضاوت نمیکنیم و همین درک متقابل باعث میشود سختیها آسانتر شود.
به گفته مادران، این همدلی و همراهی، یکی از ارزشمندترین دستاوردهای اعتکاف مادرانه است؛ فضایی که در آن، مادران تجربههای مشترک خود را بدون ترس از قضاوت با یکدیگر به اشتراک میگذارند.
کودکان؛ مشتاقترین شرکتکنندگان اعتکاف
نکته قابل توجه در اعتکاف مادرانه، علاقه و اشتیاق کودکان به حضور در این مراسم است. جانی در این باره میگوید: بچهها حتی از ما مشتاقترند و دوست دارند دوباره در این اعتکاف شرکت کنند. آنقدر به این فضا علاقهمند شدهاند که بعد از پایان مراسم، مدام میپرسند کی دوباره میخواهیم به اعتکاف مادرانه بیاییم.
وی افزود: در این چند سال، بچهها حاضر شدهاند سفر یا برنامههای دیگر را لغو کنند تا دوباره در این فضا و کنار دوستانشان باشند.
اعتکاف مادرانه؛ الگویی برای آینده
کارشناسان فرهنگی معتقدند اعتکاف مادرانه میتواند الگویی موفق برای تلفیق عبادت، خانواده و سبک زندگی اسلامی باشد؛ الگویی که نشان میدهد میتوان در دل مسئولیتهای مادری، به معنویت عمیق نیز دست یافت.
این نوع اعتکاف، علاوه بر تقویت پیوند مادر و فرزند، نقش مهمی در انتقال عملی مفاهیم دینی به نسل آینده دارد؛ نسلی که معنویت را نه در قالب آموزشهای صرف، بلکه در تجربه زیسته کنار خانواده میآموزد.
قدردانی از خادمان گمنام
در پایان، مادران شرکتکننده با قدردانی از برگزارکنندگان این اعتکاف، بر نقش خادمان و گروههای مردمی در فراهمسازی این فضای امن و آرام تأکید دارند.
جانی در پایان گفت: از همه دستاندرکاران این برنامه صمیمانه تشکر میکنم که چنین فضای ارزشمند و معنویای را برای مادران و فرزندان فراهم کردند. این اعتکاف، حال دل ما را خوب کرد.

انتهای پیام/258