گروه سیاسی خبرگزاری تسنیم ـ اقدام اخیر ایالات متحده در به خارج ساختن اجباری رئیسجمهور ونزوئلا و همسرش از قدرت، پرده از انگیزههای عملگرایانه و رویکردهای خطرناک واشنگتن در قبال کل آمریکای لاتین برداشت. گزارش تحلیلی منتشر شده در روزنامه نیویورکتایمز تحت عنوان «ربایش مادورو، هدف ترامپ برای تسلط بر قاره آمریکا را نشان میدهد»، فراتر از یک خبر صرف نظامی است؛ این سند، موضعگیری قاطعانهای است که دیرینهترین نگرانیهای کشورهای منطقه درباره نفوذ یکجانبه آمریکا و جاهطلبیهای پنهان آن را مستند و تأیید میکند.
سند قطعی اثبات نیت اصلی این عملیات، خود رئیسجمهور وقت آمریکا بود. همانطور که نیویورکتایمز گزارش داده است، در سخنرانی ترامپ تنها ساعاتی پس از دستگیری نیکولاس مادورو، وی به شکلی غیرمعمول و آشکار، بیست بار به ذخایر نفتی ونزوئلا اشاره کرد. این تکرار صریح منابع طبیعی، هرگونه پوشش بشردوستانه برای این مداخله نظامی را کاملاً پوچ ساخته و آشکار میسازد که انگیزه محوری این اقدام، نه اصلاحات حکومتی، بلکه برقراری کنترل بر داراییهای استراتژیک و اقتصادی منطقه است. تایمز بهدرستی این اقدام را نه عملیات نجات، بلکه ابزاری برای محقق ساختن استراتژی کلانتر ترامپ یعنی «اعمال حاکمیت مطلق بر قاره آمریکای جنوبی» تلقی میکند.
گزارش مفصل نیویورکتایمز جزئیات فنی این عملیات را شرح میدهد: از انهدام سیستمهای دفاعی هوایی تا هجوم نهایی هلیکوپترهای آمریکایی برای دستگیری رهبر ونزوئلا. این نوع اقدام نظامی، که بدون پشتوانه توافق بینالمللی گسترده یا حمایت منطقهای انجام شد، بهطور مستقیم «هشدار بنیادین» را که مدتهاست در میان دولتهای آمریکای لاتین زمزمه میشود، به واقعیت تبدیل کرد.
این روزنامه با تأکید بر این شواهد، سیاست دولت ترامپ در این حوزه را مبتنی بر یکجانبهگرایی محض و تمایل به توسل به زور برای تأمین منافع ملی تفسیر میکند؛ امری که سوابق آن حتی در اسناد امنیت ملی آمریکا نیز مشهود است.
بازتاب منطقهای این اقدام، بهخوبی تحلیل نیویورکتایمز را تأیید مینماید. در حالی که جناحهای همسو با سیاستهای مداخلهگرایانه، مانند دولت خاویر میلی در آرژانتین، این حرکت را «آزادسازی» قلمداد کردند، واکنشهای دولتهای چپگرای اصلی منطقه (از جمله برزیل، مکزیک، کلمبیا، کوبا، نیکاراگوئه و اروگوئه) فوری، هماهنگ و شدید بود. بیانیه مشترک این کشورها، این اقدام را تجلی رویکرد کلی و خطرناک آمریکا علیه حاکمیت ملی خواند و بهصراحت درباره «هر تلاشی جهت تحت کنترل درآوردن دولتی، مدیریت مستقیم، یا تملک خارجی منابع استراتژیک» ونزوئلا هشدار داد.
این محکومیتها نه صرفاً اعتراضات دیپلماتیک، بلکه تأییدی بر ماهیت استثماری و امپریالیستی این حرکت گستاخانه است.
تحلیل نیویورکتایمز با پیوند مستقیم عملیات نظامی به منافع نفتی و برجسته ساختن اجماع منطقهای علیه «تملک منابع توسط قدرتهای خارجی»، این واقعه را در کالبد سیاست خارجی ترامپ قرار میدهد؛ سیاستی که بر مداخله نظامی یکسویه و سلطه اقتصادی استوار است. این گزارش، رویداد کاراکاس را نه یک عمل ایزوله، بلکه نقطه عطفی میداند که ظهور یک دوران جدید از امپریالیسم مبتنی بر منابع در کل قاره را تأیید میکند.
تردیدی نیست که واکنش کشورهای آمریکای لاتین به این سطح از تجاوز، منفعلانه نخواهد بود؛ همانطور که تاریخ روابط بینالملل بارها نشان داده است. روزهای دشواری در انتظار کاخ سفید در برابر پایتختهای آمریکای لاتین است.
انتهای پیام/؛